Sa Gitna ng Krisis, Dignidad ng Manggagawa, Ipinaglaban: Ang Kontrobersiya sa ‘Shortage’ ng Landmark na Umabot na sa Senado

Sa isang bansang tulad ng Pilipinas, kung saan ang bawat sentimo ay pinaghihirapan, ang kuwento ng pang-aabuso sa hanay ng mga manggagawa ay hindi kailanman nawawala. Ngunit may pagkakataong ang isang iskandalo ay lumalaki, sumasabog, at nagiging simbolo ng mas malawak na kawalang-katarungan sa paggawa. Ito ang nangyari sa kaso ng kilalang department store na Landmark, kung saan ang isyu ng ‘cash shortage’ ay hindi lamang nauwi sa pagbawas sa sahod, kundi umabot na sa bulwagan ng Senado, sa tulong ni Senator Raffy Tulfo. Ang kasong ito, na binalot ng mga pagdududa, pagtatago ng impormasyon, at tahasang pagsisinungaling, ay lalong nag-init sa paglabas ng dalawang panibagong testigo na handang gibain ang depensa ng management.

Sa sentro ng kontrobersiya ay ang sistema ng Landmark sa paghawak ng pera at ang kinatawan ng kumpanya, si Ms. Josefina Miclat, ang Landmark Store Country Manager (o Makati counter manager). Sa simula pa lamang, ang mga testimonya ng mga cashier ay nagpinta ng isang malungkot at nakababahalang larawan: isang kultura sa paggawa kung saan ang manggagawa ang laging dehado, at ang bawat pagkakamali o kakulangan, tunay man o hindi, ay awtomatikong isinasakdal sa kanila.

Ang Kadiliman sa Huling Sentimo: Paano Naging Sistema ang Pang-aabuso

Ayon sa mga dating cashier na lumantad, ang pinakabuod ng pang-aabuso ay nakatuon sa pamamaraan ng pagbilang ng kanilang kinita sa loob ng isang araw. Ikinuwento nila ang nakasanayang proseso sa Landmark: ang pera mula sa kanilang cash register ay kukunin ng mga security official tuwing hapon. Ilalagay ito sa isang supot, at mula roon, mawawala na sa paningin ng cashier ang kanilang hawak na pera. Ang problema? Hindi nila direktang nasasaksihan ang pagbilang nito. Ang mas masahol pa, ang ulat ng pagkukulang, o shortage, ay hindi agad-agad ibinibigay. Madalas, araw na ang lumipas bago sila maabisuhan na may kulang pala sa kanilang tally.

Ito mismo ang punto kung bakit nag-apoy ang galit ni Senador Tulfo. Sa isang kaso, ipinahayag na may isang cashier na kailangang panagutan ang halos P5,000 na nawawala. Ang ganitong halaga ay napakalaking bahagi ng suweldo ng isang ordinaryong cashier—isang bigat na halos walang katumbas sa hirap ng kanilang trabaho. Ang nakalulungkot na katotohanan ay, kahit hindi pumirma ang mga cashier sa mga dokumento ng kakulangan, awtomatiko itong ibinabawas sa kanilang sahod. Para itong isang malaking bitag: magtrabaho nang tapat, ngunit sa huli, ikaw pa ang magbabayad para sa isang sistema na hindi mo kontrolado.

Nang tanungin ang mga biktima kung bakit hindi sila humingi ng recount o nagtanong tungkol sa dokumentasyon, doon lumabas ang isa pang mapait na katotohanan. Kapag humihingi sila ng mga papeles na magpapatunay kung paano nagkaroon ng shortage—mga dokumentong may kinalaman sa kanilang sariling transaksyon—ang sagot na natatanggap nila mula sa accounting office ay laging pareho: “confidential matter”. Sa puntong ito, ang isyu ay lumampas na sa simpleng shortage; ito ay naging usapin na ng transparency, accountability, at panlilinlang sa mga manggagawa.

Ang Mainit na Komprontasyon: Ang Management Laban sa Hustisya

Sa harap ng Senate Committee on Labor, Employment and Human Resources Development, na pinamunuan ni Sen. Jinggoy Ejercito Estrada, naging sentro ng atensiyon si Ms. Josefina Miclat. Ipinagtanggol ni Miclat ang pamamaraan ng kumpanya, na sinasabing ang pagbilang ng pera ay hindi maaaring gawin kaagad dahil “gabi po, kinabukasan na po”. Ayon sa kanya, ang accounting office ay nagtutugma ng tally sheet sa mga resibo kinabukasan.

Ngunit ang paliwanag na ito ay hindi tinanggap ni Senador Tulfo. Mariin niyang sinabi, “Hindi mo dapat gawin iyan kinabukasan dahil pera ang pinag-uusapan… Hindi mo pwedeng gawin sa likod nila na mag-a-audit kayo at magko-conclude bukas na may shortage, tapos kapag hiningi ng empleyado ang dokumento, sasabihin ninyong confidential”. Ang punto ni Tulfo ay simple at direkta: upang maiwasan ang pagnanakaw o pang-aabuso—hindi lang ng cashier, kundi pati na rin ng mga supervisor o guard—dapat na isagawa ang pagbilang ng pera sa harapan mismo ng nagmamay-ari.

Sa kawalan ng agarang pag-audit na nasasaksihan ng cashier, nagiging vulnerable ang manggagawa sa pang-aabuso. Hindi na matutukoy kung saan nagkamali, o kung may “kasabwat” ba mula sa management. Ang sistema mismo ang nagbibigay-daan sa pagdududa, at ang nagbabayad sa huli ay ang pinakamahinang miyembro ng workforce.

Ang Pagsikat ng Katotohanan: Ang Bagong Buking

Kung ang mga naunang testimonya ay sapat na para magpabigat sa kaso ng Landmark, lalong naging explosive ang sitwasyon sa paglabas ng dalawang panibagong testigo. Ang paglutang ng mga ito ay nagpapahiwatig na ang isyu sa Landmark ay hindi isang isolated case, kundi isang sistematikong problema na nag-ugat na sa kultura ng kumpanya. Ang mga bagong testigo, na may lakas ng loob na humarap sa publiko sa kabila ng takot na baka sila paghigantihan, ay nagbigay ng mas malinaw na ebidensya na ang pagtatanggi ng management ay pawang kasinungalingan lamang.

Ang kanilang pagkakaisa ay nagpapalakas sa panawagan ng hustisya. Sa isang konteksto ng kaso, na kung saan si Ms. Miclat at ang management ay tila nagpipilit na gawing confidential ang mga sensitibong financial transaction, ang bawat panibagong testigo ay isang kuko sa kabaong ng kanilang depensa.

Panawagan para sa Pagbabago at Hustisya

Ang kaso ng Landmark ay isang mahalagang wake-up call sa lahat ng kumpanya sa Pilipinas. Nagpapakita ito kung paanong ang kawalan ng transparency sa mga simpleng labor procedure ay maaaring maging pinto sa malawakang pang-aabuso. Ang panawagan ni Senador Tulfo na baguhin ang practice ng pag-audit at tiyakin na ang pera ay binibilang sa harap ng cashier ay hindi lamang isang suhestiyon, kundi isang pangangailangan para protektahan ang dignidad at kabuhayan ng mga manggagawa.

Ang mga biktima ng Landmark, at ng iba pang kumpanya na may katulad na sistema, ay hindi dapat maging mga “bags” o financial punching bags para sa pagkakamali o posibleng krimen na nagaganap sa loob ng kumpanya. Dapat na maging malinaw ang mensahe: ang pagsisinungaling at pang-aabuso sa mga manggagawa, lalo na sa mga maliliit ang suweldo, ay may mabigat na katumbas na pananagutan. Ang paglabas ng mga panibagong testigo ay nagpapatunay na hindi pa tapos ang laban. Habang patuloy na lumalabas ang katotohanan, lalong umiinit ang apoy ng hustisya, at ang Landmark management ay kailangang humanda sa puspusang pagbabago, o harapin ang matinding parusa ng batas.

Full video: