Panimula: Ang Tahimik na Umaga na Nauwi sa Trahedya at Isang Pambansang Iskandalo

Madalas nating isipin na ang eleksiyon sa barangay ay isa sa pinakamayaman at pinakamakulay na bahagi ng ating demokrasya—malapit sa tao, puno ng pag-asa, at pagkakataon para sa tunay na pagbabago. Ngunit sa Barangay Bara, Lucena City, isang araw bago ang halalan noong Oktubre 29, 2023, ang karaniwang tahimik na umaga ay naging saksi sa isang nakakagulantang na insidente na nagpapakita ng madilim na bahagi ng pulitika. Ito ay isang kuwento ng pambubugbog, pagnanakaw, at panggigipit na may malaking implikasyon sa seguridad at integridad ng ating kapulisan. Ang mga detalye, na inilabas sa isang masusing pagdinig sa Kongreso, ay hindi lamang nagpabigat sa damdamin kundi nag-iwan din ng matitinding tanong tungkol sa kung sino ang tunay na nagpapatupad ng batas—at sino ang nagtatago sa likod ng maskara ng awtoridad.

Ang Mapanganib na Pagdating ng ‘Van na Walang Plaka’

Naganap ang insidente dakong alas-11:00 ng umaga, sa mismong tahanan ni Kent Reggor Adversario, na noo’y tumatakbo para sa posisyon ng Punong Barangay. Ayon sa kaniyang salaysay sa harap ng mga mambabatas, nagpapahinga sila kasama ang kaniyang mga tagasuporta nang may namataan ang kaniyang mga tauhan: isang van na walang plate number [01:15:48] ang dumating. Nagdulot ito ng agarang pangamba. Mabilis na ipinasok si Adversario sa likod ng bahay ng kaniyang mga tao, dahil naniniwala silang siya ang mismong target ng mga dumarating.

Hindi nagtagal, pumasok ang limang armadong kalalakihan. Ang ilan ay nakamaskara at nakabonnet, na nagpapahiwatig ng masamang intensiyon. Ginamitan nila ng dahas ang pagpasok, at hindi nag-atubiling manakit. Pagbalik ni Kapitan Adversario pagkaraan ng humigit-kumulang 10 minuto [01:16:09], nadiskubre niya na nawawala ang kanilang mga gamit, kasama na ang mga cellphone—isang maliwanag na insidente ng pagnanakaw—ngunit ang pinakamabigat na pinsala ay hindi sa ari-arian, kundi sa isang taong handang magsilbi sa kanilang komunidad.

Ang Brutal na Pananadyak sa Tanod at ang Mantsa ng Uniporme

Ang pinaka-emosyonal at nakakakilabot na bahagi ng pagdinig ay ang testimonya ni Ma’am Filomena Gomez, isang 55-anyos na Tanod ng Barangay na noo’y nagbabantay sa pintuan. Ang kaniyang pag-iyak [00:06] ay sumasalamin sa tindi ng traumang kaniyang pinagdaanan.

Isinalaysay ni Nanay Filomena kung paano siya sinalubong ng matinding dahas. “Tinadyakan po ako ng napakalakas po at ako’y bumaliktad po,” aniya [01:17:34]. Hindi ito nagtapos doon; pagkatapos siyang bumaliktad, siya ay “tinadyakan po ulit po nila ako” [01:17:36]. Ang pananadyak, na tumama sa kaniyang likod at dibdib [02:28:23], ay naging dahilan upang siya ay sumuka ng dugo [02:28:28]. Ang matinding pinsala ay nagdulot ng mas malaking trahedya: siya ay na-stroke [02:28:30].

Kasabay ng pananakit, tinutukan pa siya ng baril sa kaniyang sentido [00:14], habang tinatanong kung “Nasaan ang Kapitan niyo?” [01:17:42]. Ang panggigipit ay may kasamang paratang: “nagbebenta kayo ng boting” [01:17:59].

Ngunit ang higit na nakagugulat ay ang detalye ng uniporme. Mariing sinabi ni Nanay Filomena na hindi niya mamumukhaan ang ilan dahil sila ay nakamaskara at nakabonnet [01:19:19]. Ngunit nilinaw niya, “Naka-uniform po yung dalawa, naka-uniform ng pulis po” [01:19:49]. Dahil dito, naglakas-loob siyang tanungin ang mga armadong kalalakihan kung sila ay mayroong warrant of arrest [01:19:37]. Ang katangi-tanging detalye ng mga sapatos—kulay itim, may bilog na sintas, at makintab [03:33:55]—ay nagpapatunay na siya ay may sapat na kaalaman at atensiyon sa detalye, na nagpapalakas sa kaniyang salaysay tungkol sa mga taong may uniporme ng pulis.

Ang ‘Script’ ng Pagsisinungaling: PNP at ang Pagkakasalungatan

Ang pagdinig ay mabilis na nauwi sa isang mainit na pagtatanong sa mga opisyal ng pulisya, kabilang ang dating Chief of Police at ang mga opisyal ng Coast Guard. Ibinunyag ng mga Mambabatas ang mga inconsistencies [02:17] sa kanilang mga naunang testimonya, partikular sa petsa ng deployment ng PNP at Coast Guard sa Barangay Bara.

Noon, sinabi ng dating Chief of Police na nag-deploy sila ng mga tauhan limang araw bago ang eleksiyon (Oktubre 25) [02:40]. Ngunit nang tanungin ulit, nagbago ang kanilang kuwento—sinabi nilang nag-deploy sila nang hatinggabi ng Oktubre 30 [03:48]. Ikinagalit ito ng komite, na nagtanong, “Are you retracting your statement?” [03:01].

Dito umusbong ang paratang na ang mga opisyal ay nag-reconstruct ng chronology of events [03:55] at nagbago ng script [00:44] upang mailigtas ang kanilang sarili [00:44] at itago ang katotohanan. Bilang babala, sinabi ng Mambabatas na ang naturang gawi ay “very lame excuse” [00:52] at nagpapatunay na ang kanilang mga pahayag ay “malayo sa katotohanan” [01:12:08]. Nagpatuloy ang Chief of Police sa pagsasabing, “Iyung briefing po your honor is Uh hindi ko na-review mabuti ang naipasok po doon” [03:19], na lalong nagpalala sa pagdududa.

Ang Nakababahalang Lapses ng Imbestigasyon at ang Hindi Naitalang Istrok

Isa sa pinakamalaking isyu na lumabas sa pagdinig ay ang kapabayaan, o sadyang pagtatago, sa imbestigasyon ng pulisya.

Ayon sa salaysay ng Investigator-on-Case, nang kumuha sila ng salaysay kay Nanay Filomena, wala siyang naitalang banggit [02:59:37] tungkol sa pananakit, pananadyak, pagdurugo, o ang pagkaka-istrok ng biktima. Ngunit si Nanay Filomena, habang emosyonal, ay mariing nagpapatotoo na sinabi niya sa imbestigador ang lahat ng pangyayari [03:29:56]. Nagdulot ito ng matinding pagdududa sa kredibilidad ng pulisya, lalo pa’t itinuturo ng komite na ang standard operating procedure [03:10:59] ng pulisya ay dapat tanungin ang biktima kung may nasaktan at kung kailangan ng medikal na atensiyon.

Higit pa rito, nabigo ang pulisya na magsagawa ng medico-legal [02:28:40] na eksaminasyon sa biktima, na mahalaga sanang ebidensya upang patunayan ang tindi ng pananakit. Nabigo rin ang kanilang isinagawang drug net/checkpoint operation [02:37:44] sa lugar na “one way in, one way out” [02:43:57], na lalong nagdudulot ng tanong kung talaga bang sineryoso ang paghahanap sa mga salarin.

Ang pagkuha ng ebidensiya ay isa ring malaking kabiguan. Ayon sa imbestigador, may mga malalapit na establisyimento na may CCTV [03:36:02], ngunit nang mag-request sila ng footage, ang sinabing dahilan ay natamaan daw ng kidlat [03:37:16] ang camera—isang dahilan na tila hindi makatwiran at nagpapalakas sa pagdududa na mayroong cover-up.

Ang Mga Suspek na Nagtatago sa Likod ng Government ID at ang Pagkaka-dismiss ng Kaso

Sa kabila ng mga lapses, ipinahayag ng imbestigador na may dalawang indibidwal na na-identify ang biktima sa isinagawang backtracking [05:40:47].

Ang dalawang ito ay kinilalang sina Cesar Rago at Christian Alcala [05:54:53]. At ang mas nakakagulat, sila ay mga empleyado ng gobyerno. Si Cesar Rago ay kinilalang close-in security ng Vice Mayor [05:55:40], habang si Christian Alcala ay isang job order (J.O.) employee [05:55:51].

Sa puntong ito, nagtanong ang komite tungkol sa estado ng kaso. Sa kabila ng matitinding ebidensiya ng panggigipit at pagnanakaw, ang kasong isinampa ni Kapitan Adversario ay na-dismiss [05:57:03] ng Piskalya. Ang paliwanag ng Mambabatas ay nakatuon sa maling pagtrato ng pulisya sa insidente: ginawa itong ordinary criminal offense [04:02:17] sa halip na isang election offense [03:59:39]. Kung ito ay itinuring na election offense, maaaring nagkaroon ng mas matibay na batayan at tulong mula sa Comelec at Office of the Solicitor General para sa agarang pagpila ng kaso [04:09:50], na posibleng nagpabago sa kapalaran ng biktima.

Panawagan para sa Katotohanan at Pananagutan

Ang kuwento ni Nanay Filomena Gomez, ni Kapitan Kent Adversario, at ng kaniyang pamilya ay hindi lamang isang simpleng ulat ng krimen. Ito ay isang malaking indikasyon ng tila pagwawalang-bahala ng mga institusyon na dapat sana’y nagpoprotekta sa kanila. Ang pagdinig ay nagbigay-linaw sa mga sumusunod na punto:

May malinaw na ebidensiya ng brutal na pananakit na naganap isang araw bago ang halalan, na nagpapatunay na ito ay maaaring isang kaso ng panggigipit sa pulitika.

May mga matitinding pagdududa sa integridad ng imbestigasyon ng PNP dahil sa pagtatago ng mahahalagang detalye (tulad ng pananadyak) at mga pagkakasalungatan sa testimonya ng mga opisyal.

Ang pagkakakilanlan ng mga suspek na may direktang ugnayan sa lokal na pamahalaan ay nagpapahiwatig ng mas malalim na problema sa paggamit ng kapangyarihan at pag-abuso.

Ang pagkaka-dismiss ng kaso ay nagpapakita ng kakulangan sa kaalaman ng mga imbestigador sa batas, partikular sa pagtrato ng mga insidente bilang election offense.

Ang nangyari kay Nanay Filomena, na umabot sa punto ng pagkaka-istrok, ay isang trahedya na nangangailangan ng mabilis at masusing aksiyon. Hindi maaaring maging isang simpleng istatistika sa krimen ang kaniyang paghihirap. Ang komite sa Kongreso ay naging boses ng katarungan sa pamamagitan ng pagpilit sa mga opisyal na magsalita ng totoo, at pagbubunyag ng mga kasinungalingan at lapses.

Mahalaga na ang mga opisyal na nagpabaya, nagtago ng katotohanan, at nagbigay ng “lame excuses” ay mapanagot, administratibo man o kriminal [04:21:40]. Ang pambansang usapin na ito ay hindi lamang tungkol sa Lucena City, kundi tungkol sa lahat ng Pilipino na naghahanap ng tapat at maaasahang serbisyo mula sa kanilang kapulisan at pamahalaan. Ang hustisya para kay Nanay Filomena at sa pamilya Adversario ay hindi lamang pagpapagaling ng kaniyang pisikal na sugat, kundi ang pagpapanumbalik ng tiwala sa ating sistema ng batas at demokrasya.

Full video: