TITO SOTTO, LANTRANANG BINIRA SINA CHIZ ESCUDERO AT BATO DELA ROSA SA DELAY NG IMPEACHMENT; IBINUKING: HINDI CONVICTION KUNDI EXPOSURE NG GARAPAL NA KATIWALIAN ANG KINAKATAKUTAN!

Sa gitna ng lumalalang krisis sa kredibilidad ng Senado, buong tapang na humarap sa publiko si dating Senate President Vicente “Tito” Sotto III at nagbunyag ng isang lantaran at hayagan na akusasyon. Hindi na nagpaliguy-ligoy ang beteranong mambabatas; direkta niyang itinuro si Senate President Francis “Chiz” Escudero bilang pangunahing dahilan ng kontrobersyal at unconstitutional na pagkaantala ng impeachment trial laban kay Vice President Sara Duterte.

Ang sinabi ni Sotto ay hindi lamang simpleng pagpuna; ito ay isang bombshell na naglalantad ng sinasabing seryosong kapabayaan at, higit sa lahat, isang sadyang pagharang na may mas malalim na motibong pampulitika.

Ang 15-Segundong Aksyon na Pumatay sa Proseso

Ang ugat ng galit at pagkadismaya ni Sotto ay nakatuon sa isang napakasimpleng hakbang sa proseso na dapat sana ay naganap noong Pebrero 5. Ayon sa dating Senate President, noong araw na iyon, natanggap ng Senado ang Articles of Impeachment mula sa Mababang Kapulungan. Ang tamang aksyon na dapat sana ay ginawa ng pamunuan—partikular ni Escudero—ay i-refer agad ang mga artikulo sa Senate Committee on Rules.

Sa isang panayam, mariin itong binigyang-diin ni Sotto: “Ang dapat ginawa ng leadership ng Senate [ay] ni-refer sa floor, dinala sa floor at ni-refer sa Committee on Rules… Natanggap nila [01:35] ng 4 p.m., 7 p.m. sila nag-adjourn. They had 3 hours. Ang kailangan lang nilang gawin ay 15 seconds [01:43] para i-refer ito sa anumang komite.”

Ang tatlong oras na iyon—ang 15 segundong simpleng aksyon—ay ang krusyal na sandali na tila sinadyang pinalampas. Dahil dito, nananatili ang Articles of Impeachment sa kamay ng Senate President hanggang ngayon, na nagdudulot ng kalituhan at pagtatanong sa legalidad ng paghawak dito. Ang kapabayaan umanong ito ay nagdulot ng constitutional crisis, lalo pa at may banta na tuluyan nang mamatay ang kaso bago matapos ang 19th Congress [02:05], na pumipigil sa crossover nito patungong 20th Congress [08:43].

Ang Pag-igting ng Kaguluhan at ang Pagsira sa Reputasyon ng Senado

Hindi lamang teknikalidad ang nakikita ni Sotto sa pagkaantala. Ayon sa kanya, ang nangyayari ay seryosong sumisira sa matatag na reputasyon ng Senado, isang institusyon na may “special place” sa kanyang puso, matapos magsilbi nang 24 na taon [03:19]. “Nasisira ang reputasyon ng Senado [03:10] eh. Ako, kinakabahan [03:15],” pagbabahagi niya. Ang mga pintas na naririnig mula sa taumbayan at mga political analyst—na nagsasabing ang Senado mismo ang “on trial” [06:44]—ay masakit aniya para sa isang beterano ng Kongreso.

Higit pa rito, binatikos niya ang unilateral na desisyon ni Escudero. Muling pinunto ni Sotto ang batayang prinsipyo: “The Senate President is not the Senate. He is merely the presiding officer [05:22]… Let the Senate decide. Should be a caucus. There should be a meeting of the Committee on Rules and discuss it [07:43].” Ang paghawak at pagdedesisyon ng isang tao lamang, aniya, ay hindi tama at lumalabas na paglabag sa konstitusyon [09:01].

Ang “Basurahan ng Kasaysayan” ni Bato Dela Rosa

Hindi rin nakaligtas sa banat ni Sotto si Senator Ronald “Bato” Dela Rosa. Ipinahayag ni Sotto ang kanyang pagtataka at pagpuna sa resolusyon na nagmumula sa opisina ni Dela Rosa, na humihiling na ideklara ang de facto dismissal o tuluyang itigil ang impeachment trial [02:30].

Sa mata ni Sotto, ang resolusyon ni Bato ay “conflicting ang mga whereases [02:14]” at “contradictory” [10:17] sa laman nito. Ang pagkadismaya niya ay nagpahiwatig na ang dokumento ay “pwede nang iiwan sa basurahan ng kasaysayan [02:22]” [10:29]. Para sa isang dating pinuno ng Senado, ang ganitong uri ng hakbang ay tila isang desperado at garapal na pagtatangka na gamitin ang teknikalidad upang supilin ang proseso—isang lantarang pagpapamalas ng kaguluhan at kawalang-kooperasyon sa loob ng Mataas na Kapulungan.

Ang Tunay na Kinakatakutan: Hindi Conviction, Kundi Exposure

Ang pinakamalaking rebelasyon sa panayam ay ang pagsusuri sa tunay na motibo sa likod ng malawakang pagharang ng mga pro-Duterte senator. Ayon sa pagtatasa ni Sotto, ang kampo ni VP Sara Duterte, kabilang ang mga alyado niyang senador tulad nina Dela Rosa, Imee Marcos, Bong Go, at Robin Padilla, ay hindi takot sa conviction.

Bakit? Sabi ni Sotto, naniniwala sila na mayroon silang sapat na “numero” [24:04] o boto sa Senado upang i-acquit ang Bise Presidente, kahit ano pa ang mangyari. Ang kanilang malaking kumpiyansa sa bilang ng mga senador na kakampi ay nagpapaliwanag kung bakit ang mga hakbang nila ay tila garapal at walang takot sa opinyon ng publiko [19:57].

Ngunit kung hindi conviction ang kinatatakutan, ano ang tunay na pinipigilan nila?

Ayon sa pagsusuri, ang matinding takot ng pro-Duterte bloc ay ang political damage [25:05] at ang hayagan na pag-expose ng mga ebidensya ng garapal na katiwalian ni VP Sara Duterte [25:49]. Sa isang live stream na impeachment trial, ang Senado ay magiging isang publikong arena [27:05] kung saan:

Pagkakalantad ng Ebidensya:

Ang mga House Prosecutor ay handa umano sa mga “grabe” na ebidensya [26:18], na maglalantad ng

paglulustay ng pondo ng bayan

[28:43], kasama na ang paggamit ng mga recipients, na makikita sa mata ng publiko.

Ang “Damage Good” Effect:

Kahit pa ma-acquit si VP Sara dahil sa bilang ng mga senador [32:03], ang pagdinig ay magsisilbing

damage good

[25:16] na makasisira sa kanyang integridad at imahe sa mata ng sambayanan [32:18]. Ang pag-aakusa, testigo, at pagtalakay sa mga bank accounts [29:01] at pondo ay tatatak sa isipan ng mga botante.

Ang Aral ni Binay at ang Pag-asa sa 2028

Ginamit ni Sotto ang kaso ni dating Vice President Jejomar Binay bilang mapait na aral [29:19]. Naalala niya kung paanong ang sunud-sunod na pagdinig sa Kongreso patungkol sa mga kontrobersyal na overpriced na proyekto sa Makati at mga biglaang pagyaman ay tuluyang nagdurog [29:37] sa kasikatan ni Binay, na noo’y frontrunner sa 2016 Presidential Elections.

“Kung durog si Sarah [31:04] diyan sa impeachment na ‘yan, wala na ‘yan,” babala ni Sotto.

Ang impeachment trial ay hindi lamang tungkol sa pagpapatalsik; ito ay isang pampublikong paglilitis na sumasalamin sa karakter ng isang opisyal. Para sa mga alyado ni VP Sara, siya ang kaligtasan [30:20] sa 2028, ang tanging malakas na kandidato na makapagbabalik sa kanilang political power at makakaprotekta sa kanilang mga sariling kaso [30:29]. Kung mahuhubaran at madudurog ang kanyang imahe sa publiko, mawawalan sila ng pambato sa susunod na eleksyon [31:35]. Ang impeachment, kung magpapatuloy, ay magiging perpetual disqualification [32:25] sa mata ng mamamayan.

Kaya’t ang patuloy na pagpigil—mula sa pagbalewala ni Escudero hanggang sa contradictory na resolusyon ni Dela Rosa—ay isang malaking maniobra upang protektahan hindi lamang ang puwesto kundi ang buong political future ng isang bloc sa bansa [33:35].

Ayon kay Sotto, ang pagpigil na ito ay nagmumula sa palagay na madaling pigilan ang proseso gamit ang mga teknikalidad at mga rason tulad ng functionally dismissed [35:10]. Ngunit ang paggising ng taumbayan at ang posibilidad na ang isyu ay umabot sa Korte Suprema ay nagpapatunay na ang garapal na pagtatangka ay hindi na uubra [35:44].

Ang huling babala ni Sotto ay klaro: Huwag maliitin ang mamamayang Pilipino [37:06]. Ang patuloy na pagpigil sa katarungan ay nagiging gasolina sa galit ng taumbayan. At sa huli, ang pagiging presiding officer ay hindi sapat upang takasan ang responsibilidad sa pagkasira ng batas at kredibilidad. Ang hamon ngayon ay nasa taumbayan at sa integridad ng bawat senador: Hahayaan ba nating mamatay ang katarungan dahil sa pulitika, o hahayaan natin ang katotohanan na mahubaran sa liwanag ng isang pampublikong paglilitis?

Full video: