₱15,500 vs. ₱1 Milyong Bonus: Galit ni Senador Tulfo, Sumabog Laban sa ‘Kabalastugan’ ng PAGCOR sa Kakarampot na Sahod ng Matatagal Nang Empleyado

Sa isang sesyon ng pagdinig sa Senado na hindi malilimutan, umapaw ang matinding pagkadismaya ni Senador Raffy Tulfo, ang tinaguriang “Hari ng Aksyon,” sa harap mismo ng mga matataas na opisyal ng Philippine Amusement and Gaming Corporation (PAGCOR). Ang sentro ng kanyang galit: ang malaking agwat sa kompensasyon ng mga simpleng empleyado ng PAGCOR—na matagal nang nagpapakuba sa serbisyo—kumpara sa limpak-limpak na allowance at bonus na tinatanggap ng mga miyembro ng Board of Directors, na ang ilan ay bago pa lamang sa ahensya. Ang sitwasyong ito ay hindi lamang isyu ng sahod; ito ay isang salamin ng malalim na kabalintunaan at kabalastugan sa loob ng isang ahensya ng gobyerno na kumikita ng bilyon-bilyong piso.

Ang Sakripisyo ng 37 Taon, Ang Sahod na Pangkain Lang

Ang pagdinig ay nagbukas ng mga nakakagulat na katotohanan na nagpapatunay sa pag-iral ng tinatawag na “double standard” sa loob ng ahensya. Isipin na lamang ang kaso ng isang empleyado na nagbigay ng kanyang buong buhay at lakas sa PAGCOR sa loob ng 37 taon—halos apat na dekada ng serbisyo—ngunit ang basic salary ay nananatiling ₱15,500 lamang [11:05]. Ito ay isang halaga na, ayon mismo kay Senador Tulfo, ay hindi man lang umabot sa minimum wage kung ikukumpara sa haba ng kanyang serbisyo. Sa ngayon, sa gitna ng matinding pagtaas ng presyo ng bilihin at serbisyo, ang ₱15,500 ay kakarampot na halaga na halos hindi sapat para itaguyod ang isang pamilya.

Hindi nag-iisa ang empleyadong ito. Inilahad din ang kaso ni Mr. Samson, na sa loob ng 12 taon niyang serbisyo, ang basic salary ay nasa ₱10,500 lang [15:05]. Maging ang sariling kasambahay ni Tulfo ay binanggit bilang komparison, na mas mataas pa raw ang basic pay. Sa isang ahensya ng gobyerno na nagtataguyod at nangangasiwa sa bilyon-bilyong kita mula sa sugal at gaming, ang ganitong sitwasyon ay isang insulto sa dedikasyon at sakripisyo ng mga manggagawa.

Ang sitwasyon ay lalong nakagagalit dahil mayroon pa palang mga empleyado na may 12 taong serbisyo na umaabot lang sa ₱9,700 ang tinatanggap [28:46]. Ang mga numerong ito ay hindi lamang nagpapakita ng mababang sahod; nagpapakita ito ng kapabayaan ng ahensya sa mga taong matagal nang nagtataguyod ng kanilang operasyon. Ang mga matatagal nang empleyado, na siyang pundasyon ng PAGCOR, ay tila nalimutan na sa usaping kompensasyon, na nagpapahiwatig ng malalim na problema sa pamamahala at priority.

Ang Bilyong Kita, Ang Milyong Pabuya sa mga “Bago”

Ang galit ni Tulfo ay umabot sa pinakamataas na antas nang ihayag ang kabayaran ng mga opisyal ng Board of Directors ng PAGCOR. Habang ang mga matatagal nang empleyado ay nagtitiis sa kakarampot na sweldo, ang mga board member ay nagpapalamig sa mga “performance-based incentive” at “honorarium” na pumapalo sa milyones.

Ayon sa mga opisyal mismo ng PAGCOR sa pagdinig, ang isang miyembro ng board ay tumatanggap ng:

Annual Performance-Based Incentive: Tinatayang ₱1 MILYON [17:58] (Puwera pa raw ito sa iba pang allowances).
Buwanang Honorarium (ExeCom & Board Meetings): May maximum na ₱128,000 kada buwan [24:20] (₱48,000 para sa ExeCom at ₱80,000 para sa Board Meetings).

Kung pagsasamahin ang mga ito, kinakalkula ni Senador Tulfo na ang isang board member—na ang ilan ay bago pa lang sa posisyon, o mas masaklap, walang kasanayan sa gaming industry (tinawag ni Tulfo na “accommodation lang, padrino lang” [24:39])—ay maaaring umabot sa ₱200,000 ang buwanang kita [24:28].

Nang marinig ang ₱1 Milyong bonus, hindi napigilan ni Tulfo ang emosyon at ginamit ang masasamang salita para ilarawan ang “bullshit” na sistema [17:58]. Ang kanyang puntong tinalakay: “Kayo nagpapakasasa sa pera na pinagpapaguran nila!” [25:07]. Ang mga board member ay nabubuhay sa luho at malalaking allowances dahil sa pawis at serbisyo ng mga simpleng empleyado na siyang “nagpapakuba araw-araw” [18:50].

Ang katanungan ni Tulfo ay bumigat nang malamang ang mga board member, na ang sweldo ay nakabatay sa mga meeting, ay nagde-desisyon sa sweldo ng mga empleyado. Ibinunyag na ang mga board member ay may dalawang meeting kada linggo—isang Executive Committee (ExeCom) meeting at isang Board Meeting—na bawat isa ay may honorarium [22:51]. Sa kabilang banda, ang mga empleyado na literal na nandoon araw-araw, “umulan, uminit, bumagyo” [18:50], ay nagtitiis sa sweldong mababa sa market standard. Ang disparity na ito ay nagbigay ng malalim na emosyonal na epekto, na nagpapakita ng kawalan ng moralidad sa pagpapatakbo ng ahensya.

Ang ‘Dribbling’ sa CPCS: Hinala ng Sadyang Pagpapabagal

Isa pang malaking isyu na lumitaw sa pagdinig ay ang matagal nang problema sa implementasyon ng Compensation and Position Classification System (CPCS) para sa mga empleyado ng PAGCOR. Ang CPCS ay batas na dapat magre-rationalize at magtataas sa sweldo ng mga GOCC employees upang maging up to industry standard.

Isang kinatawan ng empleyado ang nagbunyag na ang PAGCOR na lang yata ang GOCC na hindi pa nabibigyan ng Authority to Implement ang CPCS [13:20]. Mas matindi pa, sinabi niya na base sa impormasyon mula sa GCG (Governance Commission for GOCCs), ang PAGCOR mismo ang nagdi-dribble [13:36] o sadyang nagpapabagal sa pagpapasa ng mga kinakailangang dokumento, na nagpapahiwatig ng intensyonal na pagharang sa pagtaas ng sweldo ng kanilang mga manggagawa.

Tahasan itong itinanggi ng kinatawan ng PAGCOR, na nagsasabing minamadali nila ang proseso. Ngunit para kay Senador Tulfo, hindi mahalaga ang perception kundi ang facts: 37 years, ₱15,500 basic pay. Ang mga opisyal ng PAGCOR ay nagturo sa GCG Law, sa Office of the President, at iba pang ahensya bilang dahilan ng pagkaantala [25:28].

Subalit, malinaw ang pananaw ni Tulfo: “Nasa inyo mag-uumpisa yan!” [27:17]. Ang Board of Directors ang may kapangyarihang magpasa ng Board Resolution na mariing nagre-rekomenda sa Malacañang at GCG na taasan na ang sweldo ng mga empleyado na matagal nang below minimum wage [27:04]. Para kay Tulfo, ang kakulangan ng board resolution na nagpapakita ng “genuine concern” para sa mga empleyado ay isang malaking kapabayaan at kawalan ng malasakit.

Ang pagkaantala sa CPCS ay lalong nagpapabigat sa kalagayan ng mga empleyado, dahil habang naghihintay sila, nananatiling mababa ang kanilang sahod. Ibinunyag din ni Mr. Samson na ang mga empleyado ay hindi isinasali sa planning at technical working group para sa CPCS implementation [33:33]. Ang mga rank-and-file ay hindi in-e-involve sa pagbalangkas ng mga batas na direktang makakaapekto sa kanilang buhay, na nagpapahiwatig ng isang top-down at exclusive na pamamaraan sa pamamahala.

Ang Isyu ng Seguridad sa Trabaho: 100% Absorption vs. Job Offer

Bukod pa sa isyu ng sweldo, tinalakay din ang problema sa absorption ng mga empleyado matapos ma-privatize ang ilang casino, partikular ang kaso ng New Coast/MSPI.

Ayon sa mga testimonya, ang Provisional License (PL) ay nagre-require lamang sa new operator na i-absorb ang 50% ng mga dating empleyado ng PAGCOR [01:01:44]. Ngunit, hindi pa rin ito naabot dahil ang in-alok ng new operator ay napakababang sahod—halimbawa, ₱10,000 lang sa halip na ₱20,000 na tinatanggap ng empleyado [04:14]. Dahil dito, marami ang tumanggi at ang 50% target ay hindi naabot.

Mariing pinanindigan ni Senador Tulfo na dapat 100% ang absorption rate para sa lahat ng empleyado ng PAGCOR na may malinis na record at walang administrative problem [03:32]. Para sa kanya, ang mga empleyado ay may security of tenure at dapat respetuhin ito, anuman ang mangyari sa privatization.

Ang punto ni Tulfo sa mga opisyal ng PAGCOR ay: “It’s you call the shots!” [07:05]. Maaari nilang gawing kondisyon sa kontrata ng mga pribadong operator na kailangang i-absorb ang 100% ng mga empleyado. Ngunit, sa halip na gawin ito, nagbigay lang daw ng “discretion” ang PAGCOR sa new licensee [07:25]. Ito ay nagbigay-daan sa low-balling ng sahod at pag-alis ng seguridad sa trabaho ng mga manggagawa. Tila ba mas pinahalagahan ng PAGCOR ang interes ng pribadong kumpanya kaysa sa kapakanan ng sarili nilang mga tao, na siyang nagtatag ng reputasyon at operasyon ng casino sa mahabang panahon.

Ang Tawag sa Pagbabago: Isang Hudyat para sa GCG at Malacañang

Ang pagdinig na ito ay nagtapos sa isang malinaw na hudyat: kailangan ng agarang aksyon at pagbabago. Hindi katanggap-tanggap na ang isang ahensya na tagapamahala ng bilyon-bilyong kita ay hindi kayang bigyan ng disenteng kabayaran ang mga pundasyon nito—ang mga matatagal nang empleyado.

Sa susunod na pagdinig, ipinatawag ni Senador Tulfo ang mas matataas pang opisyal, hindi lamang sa PAGCOR kundi pati na rin sa mga ahensyang may kinalaman sa kompensasyon: ang Chairman ng PAGCOR, ang Chairman ng GCG (Atty. Marcos), at maging ang isang representante mula sa Office of the Executive Secretary (OES) [03:55]. Layunin nito na tuluyang maliwanagan ang isyu ng “dribbling” sa CPCS at pilitin ang mga opisyal na gawan ng paraan ang pagtaas ng sweldo ng mga empleyado.

Ang kwento ng PAGCOR ay hindi lamang tungkol sa sweldo at bonus; ito ay isang salaysay tungkol sa katapatan, hustisya, at katarungan sa loob ng serbisyo sibil. Ito ay kuwento ng mga bayani ng PAGCOR na nagtatrabaho sa likod ng mga gaming tables at operasyon, na ang mga pangarap ay tila naiiwanan ng modernisasyon at pulitika. Kailangan na silang pakinggan. Kailangan na silang bigyan ng katarungan. Ang pagdinig na ito ni Senador Tulfo ay isang malakas na hakbang upang gisingin ang buong sistema.

Ang pagbabagong hinihingi ay hindi lamang para sa mga empleyado ng PAGCOR kundi para sa lahat ng manggagawang Pilipino na nag-aalay ng buhay sa serbisyo-publiko, ngunit nagtitiis sa kakarampot na kita habang ang mga nasa taas ay nagpapakasasa sa limpak-limpak na yaman. Ito ang panawagan para sa isang Pilipinas kung saan ang serbisyo at dedikasyon ay binabayaran ng tama, hindi ng “bullshit” na pagtrato. Ang laban para sa disenteng sahod at katarungan sa PAGCOR ay magpapatuloy. Kailangan ng board resolution. Kailangan ng CPCS. At kailangan ng 100% na malasakit mula sa mga namumuno.

Para sa mga manggagawa ng PAGCOR, ang isyung ito ay hindi na lang usapin ng benepisyo kundi usapin ng dignidad. Ang kanilang sigaw ay isang matinding paalala sa lahat ng opisyal ng gobyerno: ang pagiging public servant ay nangangahulugang unahin ang kapakanan ng mga naglilingkod, lalo na ang mga nasa ilalim, bago ang sariling interes at pagpapasasa sa posisyon. Ang lahat ay nag-aabang sa susunod na kabanata ng pagdinig na ito.

Full video: