Testimoniya ni Discaya, Binalot ng Hiwaga at Pag-atras: Affidavit, Tinawag na ‘Scrap of Paper’ Dahil sa PTR Issue; Kumpletong Katotohanan, Ikinulong sa Pariralang ‘Ilan sa Kanila’

Naging mainit at punong-puno ng tensyon ang pagdinig ng House of Representatives (HoR) hinggil sa isyu ng umano’y korupsyon sa flood control projects, kung saan sentro ng kontrobersiya ang kontratista at resource person na si Mr. Discaya. Ang paghaharap ay hindi lamang nagbunyag ng mekanismo ng katiwalian sa DPWH kundi naglantad din ng isang masalimuot na drama ng pag-atras, pag-iwas, at pagdududa sa mismong integridad ng mga ebidensyang inihain. Sa loob ng committee room, hindi lamang ang usapin ng salapi ang pinagtatalunan kundi maging ang “buong katotohanan” na hinahanap ng taumbayan.

Mula sa simula pa lamang ng pagdinig, dama na ang bigat ng sitwasyon ni Mr. Discaya. Ang kanyang maybahay, si Mrs. Discaya, ay hindi nakarating dahil sa malubhang karamdaman — palpitation at pagbaba ng insulin — at dahil na rin sa pangangalaga sa kanilang apat na anak na aniya’y dumaranas din ng hirap, isang detalyeng tila nagpapahiwatig ng tindi ng stress at pressure na dala ng kanyang testimonya. Sa ilalim ng kanyang panunumpa, sinimulan ni Discaya ang kanyang paglilinaw, na siyang nagpabago sa direksyon ng buong usapin.

Ang Nakagigimbal na Paglilinaw: Walang “Direktang Transaksyon”

Isa sa pinakamalaking puntong ikinagulat ng komite at ng publiko ay ang paglilinaw ni Discaya patungkol sa mga pangalan ng matataas na opisyal na una niyang binanggit sa kanyang affidavit sa Senado. Idiniin niya [04:06] na “wala po akong direktang transaction” kay Speaker at kay Representative Saldico.

Ang kanyang depensa [04:35] ay nakatuon sa pahayag na ang mga pulitiko na kanyang kausap ay madalas lamang umanong ginagamit ang pangalan ng Speaker at ni Saldico, na nagsasabing “pinakukuha na ni Saldico at saka ni Speaker” ang obligasyon o ang komisyon. Ang ganitong modus operandi ay ginagamit umano upang pilitin at madaliin ang pagbigay niya ng komisyon. Ani Discaya, [05:17] “wala po akong direct na unawa or capacity na masabi na talagang kay Speaker po napupunta ‘yon o kay Saldico, kundi ‘yun lang po ang mga binabanggit ng mga pulitikong nakakausap ko.”

Ang paglilinaw na ito ay tiningnan bilang isang partial retreat o pag-atras sa kanyang naunang pahayag. Sa isang banda, tila naglilinis ito ng pangalan ng dalawang pinakamataas na opisyal na pinangalanan, habang inilalagay ang sisi sa mas mababang ranggo na mga pulitiko na gumagamit sa kanila para sa personal na pakinabang. Ngunit para sa mga mambabatas, ang biglaang paglilinaw na ito [06:53] ay nagpapataas lamang ng duda kung bakit kailangan pa siyang tumestigo kung ang kanyang kaalaman ay limitado lamang sa hearsay o naririnig niya lamang sa iba. Ang tanong: sinadya ba ang pagkalagay ng mga pangalan ng matataas na opisyal sa Senado upang maging malakas ang ingay ng affidavit, at saka ito lilinawin sa House?

Ang Misteryo ng “Ilan sa Kanila”: Pagtatago sa Katotohanan?

Ang mas naging sentro ng mainit na pagtatanong, lalo na mula kay Congresswoman De Lima, ay ang tiyak na parirala sa affidavit ni Discaya: “Ilan sa kanila ay sina…” [10:30]. Ang pariralang ito ay matatagpuan sa Paragraph 20 at 29 ng kanyang salaysay, na naglilista ng mga kongresistang umano’y sangkot sa komisyon.

Mariing kinuwestiyon ni De Lima ang kahulugan ng “Ilan sa kanila,” na malinaw na nagpapahiwatig [10:43] na ang listahan ng 17 o 18 na mambabatas ay “hindi kumpleto” at mayroon pang mas marami pang pangalan na hindi isinisiwalat. Bilang isang resource person na sumumpa na sasabihin ang “buong katotohanan” (whole truth) [09:08], ang paggamit ng partial na listahan ay nagdulot ng pagdududa kung sadyang may itinatago si Discaya, lalo na [27:42] kung may kasama bang mga senador sa payoffs na ito.

Ang tugon ni Discaya ay una’y pag-iwas [11:41], sa pamamagitan ng pag-invoke ng kanyang rights dahil hindi pa raw siya sigurado sa ibang dokumento, at kalaunan [26:48] ay idinahilan niyang ang “Ilan sa kanila” ay tumutukoy lamang sa mga personal niyang inabutan ng pera o ang mga tao lamang nila ang kumuha, taliwas sa iba na wala siyang direktang kaalaman. Gayunpaman, para sa Kongreso, ang grammar ng parirala ay malinaw: mayroon pang hindi ibinubunyag. Ang pagkabigo ni Discaya na ibigay ang kumpletong listahan ay nagtulak kay Congressman San Fernando [34:04] na mag-motion para sa contempt citation dahil sa tila sinasadya niyang ilito ang komite at tumangging sagutin ang “relevant inquiry” (refusal to answer any relevant inquiry). Bagama’t hindi ito natuloy, nanatiling nakabitin ang tanong: sino ang mga “iba pa” na hindi pinangalanan?

Ang Executive Session at ang Banta sa Kaligtasan

Ang isang mas matingkad na bahagi ng pagdinig ay ang biglaang paghiling ni Discaya ng executive session [15:02], idinadahilan ang safety o kaligtasan ng kanyang pamilya at sarili [29:43] laban sa mga taong napangalanan nila.

Ngunit ang pakiusap na ito ay agad na kinuwestiyon ni Congresswoman De Lima, na nagpahayag ng pagtataka [15:08] kung bakit kailangang humingi ng executive session sa harap ng HoR gayong ang kanyang testimonya sa Senado ay ginawa sa open and public proceedings. Ang tanong [29:02]: Kung wala na siyang idadagdag na importante o pangalan, bakit pa siya hihingi ng executive session?

Matapos makipag-konsulta sa kanyang legal council [17:07], umatras si Discaya sa hiling at sinabing “Wala na po akong babanggitin” [17:27]. Ang kanyang paliwanag sa paghingi ng executive session ay lalo pang nagdulot ng pagkadismaya: kinakabahan lang daw siya, hindi raw niya masyadong naintindihan ang batas, at naririnig lang daw niya ang terminong ito sa “YouTube” [30:33]. Ang pag-atras na ito, kasabay ng kanyang pag-invoke ng karapatan, ay nagpahiwatig ng matinding takot o pressure na nagtutulak sa kanya upang maging selective sa pagbibigay ng katotohanan, isang kilos na nagbabanta [32:39] na maging dahilan ng contempt. Nagpakita man ng kahandaan ang Committee na magbigay ng assurance of safety and security [16:17], ang pag-iwas ni Discaya ay nagpatibay lamang sa paniniwala ng mga mambabatas na may mas malaking cover-up na nagaganap.

Ang Ebidensya, Tinawag na “Mere Scrap of Paper”

Bukod sa mga isyu sa testimony at listahan ni Discaya, isang legal na depekto ang biglang lumabas na nagkuwestiyon sa bisa ng mismong ebidensya. Ang affidavit ni Discaya, na siyang basehan ng kanyang pagtestigo, ay isinumite at sinumpaan noong Setyembre 6. Ngunit sa pagdinig, napansin [39:14] ni Congressman Santos at ng komite na ang notarization ng dokumento ay may malaking butas.

Ipinunto na ang PTR (Professional Tax Receipt) license ng notary public na si Atty. Reyaldo Segobiense, na nag-authorize sa affidavit, ay may petsa at numero na 2024 [39:35]. Dahil ang pagdinig ay naganap sa taong 2025 (ayon sa talaan ng video), nangangahulugan itong expired ang notarization. Tinawag ng mga mambabatas ang affidavit [39:52] na “expired notarized notarization” at “mere scrap of paper,” dahil kailangang magbayad ang abogado ng professional tax bago ito makapag-exercise ng kanyang propesyon.

Bagama’t ipinagtanggol ng isang mambabatas [42:29] na ang testimonya ay sworn na sa harap ng komite at kaya’t imaterial na kung valid o hindi ang notarization, ang insidente ay nag-iwan ng matinding doubt sa paghahanda at paghawak ng mga primary documents na ginagamit sa imbestigasyon.

Sa huli, kinumpirma ni Discaya [31:38] na may hawak siyang documentary evidence tulad ng ledger at karampatang voucher para sa mga transaksyon, ngunit kahit ang mga ebidensyang ito ay maaring partial lamang, na ibinigay lamang sa mga pangalan na personal niyang nakilala o may direktang transaksyon ang kanilang tao.

Ang pagdinig ay nagtapos nang walang satisfactory na sagot ang komite patungkol sa kumpletong listahan ng mga sangkot. Ang buong kuwento ng katiwalian sa flood control ay nananatiling nababalutan ng hiwaga, kung saan ang whistleblower mismo ay tila pumipili ng mga bahagi ng katotohanan na isisiwalat, na iniiwan ang taumbayan at ang Kongreso na nagtataka kung kailan, at kung makukuha pa ba, ang buong katotohanan na nothing but the truth.

Full video: