Puganteng Wanted ng INTERPOL, Natagpuan sa Bahay ni Harry Roque: Ang POGO, Ugat Na Ba ng Sakuna sa Ating Pambansang Seguridad?

Niyanig ang bulwagan ng Kongreso ng mga rebelasyon at matatalas na pagtatanong hinggil sa Philippine Offshore Gaming Operations, o POGO, na naglantad ng tila malalim at malawak na ugnayan ng industriyang ito sa transnational crime, pulitika, at mga butas sa burukrasya ng Pilipinas. Ang isyu ay lumampas na sa simpleng usapin ng buwis at regulasyon; isa na itong malaking katanungan sa pambansang seguridad at integridad ng mga opisyal ng pamahalaan.

Mula sa paghaharap nina Kongresista Gerville ‘Jinky’ Luistro at dating Presidential Spokesperson Atty. Harry Roque, hanggang sa paglilinaw sa gusot ng paglilisensya ng PAGCOR at PEZA, at maging sa isyu ng korapsyon sa lokal na pamahalaan, naging sentro ang pagdinig sa pagpapakita kung paano tila “kinain” na ng POGO ang iba’t ibang sektor ng bansa.

Ang Nakagugulat na Santuwaryo: Fugitive sa Bahay na may Ugnayan kay Roque

Ang pinaka-nakakagulat na bahagi ng pagdinig ay ang direktang pag-uugnay kay Atty. Harry Roque sa isang internasyonal na pugante. Nabunyag na isa sa mga Chinese National na inaresto matapos salakayin ang isang bahay sa Tuba, Benguet, ay si Sun Liming—isang “bigating pugante” na nasa Red Notice ng INTERPOL dahil sa large-scale fraud sa China [01:57].

Ang bahay na pinagtaguan ng pugante ay pagmamay-ari umano ng PH2 Corporation, kung saan inamin ni Roque na siya ay isa sa mga incorporator at associate ng majority shareholder, ang Bancham Corporation [02:44]. Higit pa rito, inamin din ni Roque na mayroon siyang inatasang “bantay” at mismong siya ay nagsu-supervise ng mga pangyayari sa loob ng nasabing property [02:54].

Ang ganitong uri ng koneksyon ay nagdudulot ng matinding pagkabahala. Ayon kay Senador Risa Hontiveros, na ang pahayag ay binasa sa pagdinig, “nakakabahala ang dami ng mga dayuhang kriminal na nasa bansa pa dahil sa POGO” [01:05]. Ang pagkakadiskubre kay Liming, na sinasabing isang IT manager ng Lucky South 99—ang POGO na tinutulungan umano ni Roque na aregluhin ang mga utang sa PAGCOR—ay nagpapahiwatig na ang mga pugante ay tumakbo sa parehong sirkulo ng mga taong may mataas na impluwensya sa pulitika. Mismong si Cong. Luistro, sa kanyang pagtataka, ay nagtanong: “nakapagtataka na sa dami ng bahay sa Pilipinas, kay Roque pa talaga napunta ang pugante” [03:02].

Ang Legal na Chess Game: Ang Depensa ng Ahente Laban sa Prinsipal

Ang usapin sa pugante ay nagdala sa mas malalim na debate sa pagitan nina Cong. Luistro at Atty. Roque patungkol sa kanyang propesyonal na ugnayan sa Lucky South 99.

Mariing pinabulaanan ni Roque na siya ay abogado ng Lucky South 99 [04:50]. Gayunpaman, inamin niya na mayroon siyang Attorney-Client Relationship kay Cassandra Ong, na kinilala niyang “Representative of Lucky South 99,” at sa kumpanyang “Whirlwind,” na umakto bilang ahente ng POGO [07:27].

Dito, ipinasok ni Cong. Luistro ang matalas na argumento ng batas. Sumipi siya sa jurisprudence (Eusebio vs. Attorney Lourdes Dumlao) na nagsasabing ang isang lawyer-client relationship ay maaaring maitatag kahit walang nakasulat na kontrata o bayad [05:44]. Sa sandaling nagbigay ng legal na payo ang abogado sa isang taong humihingi nito—tulad ng pagkonsulta ni Ong kay Roque, at ang pagbigay ni Roque ng serbisyo, tulad ng pag-escort kay Ong sa PAGCOR—nag-ugat na ang ugnayan [06:12].

Ang sentro ng pagtutol ni Luistro ay ang prinsipyong: “Ang kilos ng Ahente ay kilos ng Prinsipal” [01:04:03]. Kung si Cassandra Ong ay kinatawan ng Lucky South 99, at siya ang kliyente ni Roque, paano niya mapaghihiwalay ang sarili niya sa pagiging abogado ng mismong POGO, na isang juridical person [08:46]? Hindi nito kinuha ang tiwala at kumpiyansa ng kumpanya mismo, mariing depensa ni Roque, pero naging malinaw sa pagdinig na ang legal na manipis na linyang ito ay ginagamit upang iwasan ang responsibilidad at ugnayan sa kontrobersyal na operasyon.

Regulatory Anarchy: Nagtuturuan ang PAGCOR at PEZA

Lumipat ang pagtatanong sa legal na kalituhan sa paglilisensya ng POGO. Ang labanan sa pagitan ng Philippine Amusement and Gaming Corporation (PAGCOR) at Philippine Economic Zone Authority (PEZA) ay nagpakita ng malaking butas sa regulasyon.

Mariing iginiit ni Atty. Jenny Romero ng PEZA na ang ahensiya ay “hindi mandated” at “walang authority at all” sa ilalim ng kanilang charter (RA 7916) na mag-isyu ng lisensya sa POGO [25:07]. Ito ay taliwas sa malawakang paniniwala at maging sa mga pahayag ng ibang ahensiya ng gobyerno.

Gayunpaman, ipinunto ni Cong. Luistro ang batas na RA 11590 (POGO Taxation Law), Section 22, na nag-uugnay sa paglilisensya ng POGO sa PAGCOR o sa Special Economic Zone Authority, Tourism Zone Authority, o Freeport Authority [26:13]. Ang probisyong ito ay nagpapatunay na kinikilala ng batas na may kapangyarihan ang mga economic zone.

Ipinagtanggol naman ni dating PAGCOR Chair Andrea Domingo ang kapangyarihan ng PAGCOR, isinipi ang desisyon ng Korte Suprema noong Abril 2023 (Evangelista vs. GR) na kumikilala sa quasi-legislative function ng PAGCOR sa pagre-regulate ng pagsusugal, na umabot na sa online/offshore gaming [56:42]. Ngunit kinuwestiyon ni Congressman Paduano ang aplikasyon ng jurisprudence, iginiit na ang 2004 ruling (na tinalakay sa pagdinig) ay ukol lamang sa “internet gaming,” hindi sa “offshore gaming” [01:00:08].

Ang legal na pagkalitong ito, kung saan tila nagtuturuan at walang malinaw na boundary ang mga ahensiya, ay lumilikha ng isang regulatory vacuum. Ang resulta: naglipana ang mga iligal na POGO at mas mahirap ang pagpapatupad ng batas. Ang malaking tanong: Nagkakagulo ba ang mga ahensiya, o nagtuturuan lang para pagtakpan ang kapabayaan?

Ang Korapsyon sa Lokal na Pamamahala: Ang Kasong Mayor Kapil

Hindi lang pambansang opisyal at ahensiya ang nasangkot. Ang pagdinig ay nagbigay-liwanag din sa matitinding alegasyon ng korapsyon sa lokal na pamamahala.

Itinanong ni Cong. Luistro ang tungkol sa mga alegasyon laban kay Mayor Kapil (ng Porac, Pampanga, ayon sa konteksto ng DILG) na umanoy tumatanggap ng P5 MILYON bawat buwan [16:55]. Ang mayor mismo, sa pamamagitan ng liham, ay itinanggi ang mga paratang ngunit iginiit na siya ay willing na sumailalim sa lifestyle check at buksan ang kanyang mga bank account [20:41].

Ang nakakagulat na tugon ay nanggaling sa Department of the Interior and Local Government (DILG) Task Force, na umamin na ang kanilang imbestigasyon ay HINDI nag-initiate ng lifestyle check [02:00:03]. Sa halip, ang DILG ay nag-focus lamang sa “administrative liabilities” ng munisipyo. Ang pag-amin na ito ay nagbigay ng matinding reaksyon mula sa mga mambabatas.

“It was not considered by the task force that you created that he manifested here in this hearing that he was willing to open his all all of his accounts,” mariing tanong ni Cong. Luistro [02:00:56]. Bakit hindi sinamantala ng DILG ang pagkakataon na buksan ang mga bank account at ari-arian ng isang opisyal na may matitinding akusasyon at willing namang magpa-imbestiga? Ang pag-aatubili ng ahensiya ay nagpapahiwatig ng posibleng pagtakip o pagka-impluwensya ng korapsyon sa loob ng mismong nagbabantay sa lokal na pamahalaan.

Bilang aksyon, inaprubahan ng Komite ang mosyon na imbitahan sina Fira Lucas at Toto Kusing [02:22:01], ang mga personalidad na binanggit sa liham ni Mayor Kapil, upang magbigay ng inisyal na impormasyon tungkol sa mga alegasyon.

POGO: Isang Ahente ng National Security Threat

Ang lahat ng usaping ito—ang pugante sa bahay ng maimpluwensyang tao, ang legal na pag-iwas sa responsibilidad, ang pagtuturuan ng mga ahensiya, at ang di-pagkilos laban sa korapsyon sa lokal na antas—ay humantong sa isang solong konklusyon: ang POGO ay isa nang malaking banta.

Mismong si Congressman Paduano ang nagbigay-diin na ang kasalukuyang imbestigasyon hinggil sa POGO ay “entails It’s a question of National Security” [44:27]. Ang POGO, na dapat sana ay nagdudulot ng kita, ay ginagamit na pala bilang hub para sa transnational crimes tulad ng fraud, torture, human trafficking, at money laundering.

Ayon sa pahayag ni dating PAOCC Executive Director Gilbert Cruz sa pagdinig, ang pagkuha ng search warrant ay nagiging “matter of life and death” [01:16:26] dahil ang mga raid ay isinasagawa dahil mayroong mga taong tinorture o hinihiliit laban sa kanilang kalooban [01:16:35]. Ang POGO ay nagbibigay-daan sa mga dayuhang kriminal na mag-operate sa Pilipinas, at ang kakulangan ng epektibong pag-monitor ng PAGCOR at ang legal na kalituhan sa paglilisensya ay nagpapalala lamang sa sitwasyon.

Ang pagdinig na ito ay hindi lamang nagbigay-linaw sa mga detalye ng mga operasyon; isa itong mataas na babala sa estado. Kinakailangan ng Pilipinas ang mas malinaw, mas mahigpit, at mas may pananagutan na sistema ng pagpapatupad ng batas. Ang pagpapalabas ng lisensya ng PAGCOR at ang pagtukoy kung sino ang dapat managot—kasama na ang mga opisyal na pumayag na gamitin ang kanilang impluwensya o property—ay kailangang matuldukan. Ang Pilipinas ay hindi dapat maging santuwaryo ng mga pugante at kanlungan ng kriminalidad, lalo na kung ang banta ay nagmumula na sa loob ng ating mga ahensiya at sa bahay ng mga dating nanunungkulan sa pamahalaan. Panahon na para sa matinding accountability at pagpapatibay ng ating national security laban sa anino ng POGO. Ang buong bansa ay naghihintay kung sino ang magtatangkang magbigay ng hustisya sa gitna ng gusot na ito.

Full video: