P1-Milyong SUHOL at ‘Silent Boss’ ng POGO: Senador, Nabulabog sa Lalim ng Sindikato at Pagkakakonekta ng mga Lokal na Opisyal

Niyanig ang bulwagan ng Senado sa matitinding rebelyasyon na nagbubunyag ng nakakabahalang lawak ng pagkakakonekta ng mga lokal na opisyal ng gobyerno sa operasyon ng Philippine Offshore Gaming Operators (POGO) at mga sindikatong Tsino. Sa pinakahuling pagdinig, hindi lamang ang dati nang kontrobersyal na si Mayor Alice Guo ng Bamban, Tarlac, ang nabigyan ng matinding atensyon, kundi pati na rin ang kanyang mga koneksyon, kasama na ang alkalde ng Sual, Pangasinan, at ang mga high-profile na personalidad sa likod ng mga ilegal na operasyon.

Ang pagdinig ay naglatag ng serye ng mga katanungan na nagpapakita ng mga tila ‘imposibleng’ sitwasyon, mula sa mga pagtatangkang suhulan, mga biyahe na puno ng kasinungalingan, hanggang sa mga katanungan tungkol sa kung paano yumaman ang isang opisyal ng gobyerno.

Ang Misteryosong “Pasyal” at ang Pag-uugnay sa Kapangyarihan

Isa sa mga pinakamalaking puntong tinalakay ay ang koneksyon sa pagitan ni Mayor Alice Guo at ni Mayor Dong Cugay ng Sual, Pangasinan. Mariing itinanggi ni Mayor Cugay ang anumang romantic na ugnayan kay Guo, ngunit hindi ito nagpatinag sa mga Senador na magtanong tungkol sa isang litratong kumalat.

Sa naturang larawan, makikita si Mayor Cugay, kasama si Sheryl Medina at isang Wesley Guo (na sinasabing kapatid ni Alice Guo), na nakikisalamuha sa dating Chief PNP na si Police General Rodolfo Acorda. Agad na ipinaliwanag ni Mayor Cugay na ito raw ay isa lamang “pasyal” o courtesy call dahil naging Chief of Police si Acorda sa Sual noon.

Subalit, ang tanong ay, bakit kasama si Wesley Guo, ang kapatid ni Alice Guo, sa isang “pasyal” na walang opisyal na katangian? Ang paliwanag ni Cugay: sumama raw si Wesley dahil gusto lang nitong makita ang pinakamataas na pinuno ng PNP. Ang pagdududa ay lalong lumaki nang ang kasamahan ni Cugay ay nagbigay ng magkakaibang salaysay kung nauna ba o sumabay lang si Wesley Guo. Ang tanawin ng isang alkalde at isang Chinese national na tila madaling nakakapasok sa tanggapan ng isang Chief PNP ay nagpapahiwatig ng isang antas ng influence na hindi karaniwan. Ito ang nagtulak sa mga Senador na tanungin kung gaano kalalim ang access ng mga indibidwal na konektado sa POGO sa matataas na posisyon ng gobyerno.

Mga Sikreto ng Sual: Utang, Bakal, at ang Pangarap ng PO1

Binalikan din sa pagdinig ang nakaraang buhay at biglaang yaman ni Mayor Dong Cugay. Isang dating PO1 sa pulisya, napasok sa politika noong 2019. Sa kabila ng maliit na suweldo ng isang pulis, noong 2018, nakabili siya ng residential lot na nagkakahalaga ng P84,000 in cash. Nagpaliwanag si Cugay na ito raw ay dahil sa suporta ng kanilang family business sa construction, ngunit nanatili ang tanong tungkol sa mabilis na pag-angat ng kanyang estado sa buhay.

Mas tumindi pa ang usapin nang tanungin siya tungkol sa P500-Milyong utang ng Sual sa Land Bank. May mga alegasyon mula sa mga residente na ang pondo, na mahigpit na tinutulan, ay ginamit umano para pondohan ang operasyon ng POGO sa lugar—isang akusasyon na mariing pinabulaanan ni Cugay. Gayunpaman, nangako siyang isusumite ang status report ng mga proyekto upang patunayan na napunta ito sa tamang lugar.

Ang higit na nagdiin sa kanyang koneksyon sa mga Guo ay ang testimonya ni Roderick Carolino, isang ahente ng bakal. Kinumpirma ni Carolino na si Mayor Cugay mismo ang kausap niya tungkol sa quantity at payment ng mga bakal na idineliver para sa “TH Link,” isang kumpanyang konektado kay Guo. At ang pinagtangggapan ng mga bakal? Ang “Happy Land” Resort ni Mayor Cugay—isang pribadong ari-arian. Ang sitwasyong ito ay nagpapakita ng isang malabong linya sa pagitan ng mga opisyal na transaksyon ng munisipyo at ng pribadong negosyo, na nagpapatindi ng tanong kung kaninong interes ba talaga ang inuuna.

Dagdag pa rito, nabanggit sa pagdinig ang report na nag-withdraw umano si Cugay ng P350 Milyon at P150 Milyon mula sa dalawang malalaking bangko, matapos ang naunang pagdinig. Bagaman nanindigan siyang wala siyang tinatagong daang-milyong salapi, ang kanyang pagpayag na pumirma ng bank waiver ay itinuring ng mga Senador na isang positibong hakbang patungo sa transparency at pananagutan.

Ang Walang Hiya na Pagtatangkang Suhol at ang ‘Silent Boss’ ng Sindikato

Hindi lamang mga lokal na opisyal ang nadidiin. Isiniwalat din ng pagdinig ang walang pakundangan na pag-uugali ng mga dayuhang POGO operator.

Si Mr. Joo Choi, operator ng POGO hub sa Lapu-Lapu City, ay nahuli sa camera na nag-aalok ng salapi upang “ayusin” ang sitwasyon. Mariing itinanggi ni Choi na ito ay suhol, bagkus ay isa raw itong “separate arrangement” para sa kanyang may-sakit na 70-anyos na asawa at granddaughter. Ang halaga? Isang milyong piso (P1,000,000). Ayon kay BI Director Casio, tatlong beses itong tinangkang i-alok, at walang ibang kahulugan ito kundi suhol. Ang pagtatangkang ito na ibigay ang napakalaking halaga sa mga tauhan ng gobyerno kapalit ng “espesyal na konsiderasyon” ay nagpapamalas ng matinding pananampalataya ng mga sindikato na ang lahat ay mabibili.

Samantala, lumabas ang pagkakakilanlan ng isa sa mga sinasabing mastermind ng sindikato, si Tony Yang, o Yang Jian Shin. Ayon sa PAOCC, si Yang ang “silent but the thinking young among the brothers” at siyang nagpapatakbo ng mga negosyo, kasama na ang POGO at iba pang malalaking negosyo tulad ng Sanja Steel at mga hotel sa Cagayan de Oro. Sinasabing nagtatayo siya ng isang “kaharian” sa lugar kung saan hindi ka pwedeng magpasok ng negosyo nang hindi dumadaan sa kanya.

Ang higit na nagdagdag ng kilabot ay ang pag-usisa sa lisensya ng baril ni Tony Yang. Paanong ang isang Chinese National na hindi raw marunong mag-Tagalog o mag-Bisaya ay nakakuha ng License to Own and Possess Firearm (LTOPF) at Permit to Carry? Sabi ni Yang, inalok lang daw siya ng baril ng isang pulis. Ang pananamantala ng mga Tsino sa sistema ng bansa, mula sa mga lisensya hanggang sa mga opisyal, ay muling napatunayan.

Pagtanggi at Pagtatago: Ang Walang Katapusang Kasinungalingan ni Alice Guo

Muling humarap sa komite si Alice Guo, ngunit ang kanyang mga sagot ay laging may kakambal na pag-iwas. Paulit-ulit niyang ginamit ang kanyang karapatan laban sa self-incrimination nang tanungin siya tungkol kay Alexander Abrenica, ang kanyang Municipal Administrator.

Ang rason ng pag-iwas? Si Abrenica ang pinili ni Guo na pumalit sa kanya bilang Presidente ng QJJ Farms, at isa rin sa mga incorporator ng Dag Realty Corporation—mga pribadong negosyo. Ang tanong: Bakit ang isang Municipal Administrator, isang susing posisyon sa gobyerno, ay siya ring pinagkakatiwalaan ng kanyang mga personal na negosyo?

Lalo pang nagduda ang mga Senador nang ibunyag ang travel manifesto ng isang barkada trip patungong Taipei para sa Chinese New Year. Sa pangatlong pagkakataon, nag-iba na naman ang listahan ng mga kasama. Nadiskubre na kasama pala si Alexander Abrenica sa biyahe, kasama ng iba pang kontrobersyal na pangalan. Ang pagtanggi ni Guo na nagbigay siya ng travel authority sa DILG para sa kanyang mga biyahe, kasama na ang Taipei, ay nagpapatunay na ang pagtatago ng impormasyon ay naging bahagi ng kanyang modus operandi bilang isang opisyal ng gobyerno.

Ang pagdinig ay nagbigay-diin sa isang malaking hamon na kinakaharap ng bansa: ang kung paanong ang mga dayuhang sindikato ay nakakapenetra sa lokal na pamahalaan, binibili ang influence, at ginagawang front ang mga opisyal. Sa gitna ng lahat ng pagtatanggi at paglilihis sa katotohanan, nanindigan ang Senado na hindi titigil hangga’t hindi makikita ang paghahari ng batas at mapaparusahan ang lahat ng opisyal ng gobyerno na naging bahagi, o tumulong, sa ilegal na operasyon ng POGO.

Full video: