NARI SA SCADA: Ang Malalim na Butas sa Pambansang Seguridad na Nagpapahina sa Soberanya ng Pilipinas

Ang isang pambihirang pagdinig sa Kongreso ay naglantad ng isa sa pinakamalaking, pinakamatalim, at pinaka-emosyonal na usapin sa pambansang seguridad na kinakaharap ng Pilipinas sa kasalukuyan. Sa gitna ng tumitinding tensyon sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas, lumalabas na ang banta sa soberanya ng bansa ay hindi lamang nakatuon sa karagatan; ito ay direktang nakatutok sa mismong ugat ng modernong pamumuhay ng mga Pilipino: ang ating pambansang power grid. Ang mga nakakakilabot na testimonya at ang pagbanggit sa National Grid Corporation of the Philippines (NGCP) ay nagbigay-liwanag sa isang malalim na butas sa sistema na nagdudulot ng matinding pag-aalala: ang posibilidad na ang kritikal na imprastraktura ng ating kuryente ay kontrolado at maaaring patayin ng dayuhan mula sa libu-libong kilometro ang layo.

Ang Panganib ng NARI at ang ‘iOS’ ng Power Grid

Ang sentro ng isyu ay ang Supervisory Control and Data Acquisition (SCADA) system ng NGCP, ang “utak” ng power grid na kumokontrol sa daloy ng kuryente sa buong bansa. Ibinunyag ni Congresswoman Jinky Luistro, kasama ang testimonya ni dating Transco President at resource person na si Atty. Melvin Matibag, na ang kagamitan at software na ginagamit sa kritikal na sistemang ito ay mula sa Nari Automation Research Institute (NARI), isang kumpanyang Tsino.

Sa pagpapaliwanag ni Atty. Matibag, iginiit niya na ang NARI ay hindi lamang isang ordinaryong supplier. Ito ay isang state-owned company ng Tsina, isang subsidiary ng State Grid China Corporation, na kilalang nagsu-supply ng highly sophisticated technology at military-grade hardware at software [01:16], [13:55]. Ikinumpara pa ni Matibag ang NARI sa “iOS” ng SCADA system [10:33], na nagpapatunay na ito ang nagbibigay-buhay at nagpapagana sa operasyon.

Ang pinakamatinding bahagi ng pagdinig ay ang kumpirmasyon ng kakayahan ng NARI/SCADA system para sa remote control. Tinukoy ni Atty. Matibag na dahil proprietary ang teknolohiya at nagmula sa Nanjing, 100% posible [01:48], [13:11] na ang isang operator sa Nanjing, Tsina, ang siyang maaaring kumontrol sa ating system dito sa Pilipinas. Ang teknikal na deskripsyon na ito ay nagbunsod ng isang matinding national security nightmare. Kung ang NARI ay nagsu-supply ng kagamitan sa militar ng Tsina [08:21]—isang bansang may matinding agawan sa teritoryo laban sa Pilipinas—ang pagkakakabit nito sa ating power grid ay hindi na lamang usaping komersyal, kundi isa nang malaking usapin ng Pambansang Seguridad.

Ang Spektro ng Pagsabotahe: Isang Seryosong Babala

Upang bigyang-diin ang kalubhaan ng sitwasyon, binanggit ni Atty. Matibag ang isang real-world na halimbawa: ang cyberattack na naranasan ng Ukraine, kung saan dalawang beses na pinatay ang kanilang power grid [13:19]. Ang mga pag-atake na iyon ay nagresulta sa ilang araw na pagkawala ng kuryente bago ito maibalik.

Inulit at pinatatag ni Cong. Luistro ang sentimyentong ito sa kanyang emosyonal at malinaw na mensahe. Sa kanyang interpelasyon, nagbigay siya ng isang nakakatakot na sitwasyon: “Lahat ng aspeto ng buhay ng Pilipino ay nakasalalay sa kuryente. Manufacturing, transportasyon, komunikasyon, pangalanan mo. Ano ang mangyayari sa atin kung sakali na ang teknolohiyang ito ay nasa ilalim ng kontrol ng Tsina at magpasya silang sabotahehin ang ating bansa?” [03:08], [48:12].

Ang simpleng tanong na ito ay naglalayong gisingin ang publiko sa kalunos-lunos na kahihinatnan. Isipin ang isang senaryo kung saan ang isang simpleng switch off mula sa Nanjing ay magpapalumpo sa buong Pilipinas—walang komunikasyon, walang ospital na gumagana, walang bangko, at humihinto ang lahat ng industriya. Ang posibilidad na ito, ayon sa mga resource person, ay 100% possible [13:11]. Kaya naman, ang tanong ni Cong. Luistro: “Magkakaroon ka ba ng kapayapaan ng isip?” [02:22], [47:05].

Ang Lihim ng Paglaban at ang Kawalan ng Audit

Ang isa pang nakababahalang aspeto na inilantad sa pagdinig ay ang patuloy na paglaban sa mga pagsusuri sa sistema (system audit) at ang pagtanggi ng NGCP na ibigay ang mga dokumentong magbibigay-linaw sa usapin.

Ipinunto ni Cong. Luistro na mula pa noong 2009, 2010, 2016, at 2017, may mga ini-isyu nang Department Order (DO) at Resolution ang Department of Energy (DOE), Energy Regulatory Commission (ERC), at Transco para magsagawa ng komprehensibong system audit at performance assessment sa NGCP [30:45], [32:16], [33:53], [36:57]. Subalit, ayon sa mga rekord at testimonya, lahat ng mga utos na ito ay hindi naisakatuparan o hindi naituloy.

Kahit pa ang ERC ay nagsagawa ng cyber security audit noong 2022, inamin ng kinatawan nito na hindi nito napatunayan na hindi kayang kontrolin nang remotely ang sistema ng NGCP ng mga dayuhan [30:23]. Ang kabiguan na ito na magsagawa ng epektibo at matibay na audit ang siyang dahilan kung bakit nananatiling totoo ang pangamba na maaaring kontrolado na tayo.

Sa isang masiglang pagpapalitan, itinuro ni Hon. Rufus Rodriguez ang kapalpakan ng ERC sa hindi pagpapatupad ng kanilang mga kautusan, ngunit iginiit naman ng kinatawan ng ERC na mayroon ding “hesitation and reluctance” [35:12] ang NGCP sa pagbibigay ng mga kinakailangang dokumento, na nagpapahiwatig ng pagtutol sa transparent na pagsusuri.

Ang Paghahanap sa ‘Shareholders Agreement’ at ang Epekto ng VP Sara Angle

Hindi lamang ang teknikal na operasyon ang pinagdududahan; ang mismong management structure ng NGCP ay naging sentro rin ng isyu.

Sa huling bahagi ng pagdinig, inihayag ni Cong. Luistro ang pangangailangan na makita ang Shareholders Agreement sa pagitan ng NGCP at ng State Grid China Corporation [41:41]. Ang dokumentong ito ang maglilinaw kung gaano kalaki ang impluwensya ng Tsina sa managerial at executive function ng kompanya. Matatandaang ang mga opisyal ng NGCP ay tumugon sa isang naunang subpoena na “does not exist” ang Shareholders Agreement ng SGP, O&I, at P21 [41:18]. Dahil dito, nagpasa ng mosyon si Cong. Luistro, na sinang-ayunan ni Hon. Rodriguez, na mag-isyu ng Subpoena Duces Tecum sa NGCP upang ipilit na isumite ang Shareholders Agreement sa pagitan ng NGCP at State Grid of China Corporation [42:07]. Ito ay isang matapang na hakbang upang hukayin ang katotohanang matagal nang nakabaon.

Habang ang simula ng titulo ng video ay binanggit si VP Sara Duterte at ang usapin ng “Chinese Spy,” ang detalyadong pagdinig ay nakatuon sa kritikal na problema ng NGCP. Bagama’t ang pangkalahatang diskusyon tungkol sa mga dayuhang kapangyarihan na posibleng nagmamapa sa Pilipinas ay sinusuportahan ng Department of National Defense (DND) at sinasabing sineseryoso ni VP Duterte [50:33], [52:21], ang mekanismo at kongkretong banta ay direktang nakatali sa SCADA/NARI system. Ang koneksyon ni VP Sara ay nagpapahiwatig ng pangkalahatang pag-aalala sa mataas na antas ng gobyerno tungkol sa panlabas na impluwensya, ngunit ang NARI-SCADA ang smoking gun na teknikal na natukoy.

Ang Pagtatapos: Isang Panawagan para sa Pambansang Pagkilos

Ang kongklusyon ni Cong. Luistro ay nagsilbing isang huling panawagan sa sambayanan: “Ang mga pangamba na kinakaharap natin ngayon tungkol sa ating national grid na posibleng kontrolado ng dayuhan ay nasa harap natin ngayon. Bagamat ito ay pangamba pa lamang, ito ay isang katanungan na kailangang sagutin nang may ganap na kasiguraduhan.” [46:02], [48:36].

Ibinato niya ang hamon sa NGCP: “Bigyan ninyo kami ng kongkreto, tangible, apparent, at absolute na dahilan para maniwala na ang ating transmission grid ay nasa ilalim ng kontrol ng Pilipino at kailanman ay hindi sa ilalim ng kontrol ng Tsina!” [48:47].

Ang kasalukuyang sitwasyon ay isang malaking pagsubok sa pagiging epektibo ng mga regulatory body ng Pilipinas at sa pagiging handa ng bansa na pangalagaan ang soberanya nito. Ang mga pagkilos ng mga mambabatas, tulad ng pag-uutos ng subpoena at ang pagdidiin sa pangangailangan ng isang malinaw at ganap na system audit, ay kritikal na hakbang upang maibalik ang kumpiyansa ng publiko at upang tiyakin na ang liwanag ng Pilipinas ay mananatili sa kamay ng Pilipino. Ang kuryente ay hindi lamang serbisyo; ito ay seguridad, at ang seguridad ng bansa ay hindi matutumbasan ng anumang presyo. Ang laban para sa soberanya ng Pilipinas ay ngayon, at nagsisimula ito sa ating power grid.

Full video: