Mula sa Iconic na Boses ng ‘Sierra Madre,’ Ngayon ay Tahimik at Bedridden: Nakakadurong Kwento ng OPM Legend na si Coritha at ang Pambihirang Sakripisyo ng Partner na si Chito Santos

Ang musika ay may kakaibang kapangyarihan na magpinta ng larawan ng nakaraan, magpukaw ng damdamin, at magbigay-buhay sa mga alaala. Sa mundo ng Original Pilipino Music (OPM), isa sa pinakamahusay na pintor ng damdamin ay si Coritha, ang OPM icon na nagbigay ng boses sa mga awiting tumatak sa henerasyon, tulad ng makabagbag-damdaming “Oras na Lolo Jose,” ang mapaghimagsik na “Sierra Madre,” at ang makabuluhang “Gising na O Kuya Ko.” Ang kanyang mga piyesa ay hindi lamang mga kanta; ang mga ito ay mga salaysay ng buhay Pilipino na may malalim na diwa at sining.

Ngunit ang kasikatan ay may sariling daluyong, at sa kaso ni Coritha, tila naglaho ang liwanag ng entablado upang palitan ng isang madilim at nakalulungkot na reyalidad. Kamakailan, niyanig ang OPM community at ang mga tagahanga ng isang nakakadurog na balita: si Coritha, ang babaeng may ginintuang boses, ay ngayo’y lubusan nang bedridden at hindi na nakakapagsalita matapos ma-stroke. Ang kanyang kalagayan ay hindi lamang isang simpleng istorya ng sakit, kundi isang salaysay ng wagas na pag-ibig, matinding sakripisyo, at mga personal na trahedyang maaaring nagtulak sa isang legend sa kasalukuyan niyang situwasyon.

Ang Boses ng OPM, Ngayo’y Walang Imik

Ang mga detalye ng kasalukuyang kalagayan ni Coritha ay lumabas sa isang emosyonal na panayam ni Julius Babao kay Luisito “Chito” Santos, ang ka-partner na matagal nang naging sandigan ng mang-aawit. Ayon kay Chito, ilang taon na ang nakalipas nang ma-stroke si Coritha. Ang dating masigla at nakakapag-motor pa noong babae ay ngayo’y nakahiga na lamang, may plastic tube na nakakabit sa kanyang ilong, at hindi na makagalaw.

Ngunit may isang detalye na mas nagpabigat sa puso ng publiko: bagama’t hindi na nakakapagsalita, ang damdamin ni Coritha ay nananatiling matalas [01:53]. Ibinahagi ni Chito na kapag naririnig ni Coritha sa telebisyon ang kanyang sariling mga malulungkot na kanta, bigla na lamang itong nag-iiyak [02:02]. Isipin ang pait na iyon: ang boses na minsan ay nagbigay-aliw at nagbigay-lakas sa marami ay ngayo’y naririnig niya lamang, habang ang sarili niya ay wala nang kakayahang magsalita o kumilos. Ito ay isang larawan ng kalungkutan na nagpapakita na ang damdamin ng isang sining ay nananatiling buhay, kahit pa ang katawan ay naglalaho na.

Ang Walang-Katulad na Pag-ibig ni Chito Santos

Ang puso ng istorya ni Coritha ay ang walang-hanggang pag-ibig at dedikasyon ni Chito Santos. Matapos muli silang magkita, tatlong dekada ang nakalipas matapos ang una nilang pagkikita, si Chito na ang nagturing kay Coritha bilang babaeng hiniling niya sa Diyos [00:56]. Ang kanilang relasyon ay nagsimulang muli sa gitna ng matinding pagsubok—ang pagkasunog ng bahay ni Coritha.

Sa kabila ng balita, nangako si Chito na hindi niya iiwan si Coritha, kahit pa sa kasalukuyan nitong kalagayan [04:36]. Ang kanyang sakripisyo ay humigit pa sa ordinaryong pag-aalaga. Siya ang nagdesisyon na iwasan ang surgery at ang paglalagay ng tubo sa ospital, na sinasabing may maliit na pag-asa at mauubos lamang ang kanilang pera, ayon sa payo ng kanyang kapatid na doktora [02:29]. Sa halip, pinili ni Chito ang palliative care sa kanilang maliit na bahay sa Tagaytay [01:31], kung saan napapalibutan sila ng halamanan—isang desisyon na puno ng pagmamahal at pag-asang mas magiging komportable si Coritha sa piling niya.

Ang pag-aalaga kay Coritha ay isang full-time na trabaho na may mabigat na pisikal at emosyonal na bigat. Si Chito ang nagbabantay, nagpapakiramdam kung ano ang nais ni Coritha, at nag-aasikaso sa lahat ng personal nitong pangangailangan [01:53]. Sa isang emosyonal na bahagi ng panayam, inamin ni Chito na sinabi niya kay Coritha na mauna na siya kung hindi na nito kaya, ngunit umiling ang mang-aawit [03:11]. Ang simpleng pag-iling na iyon ay nagpapakita ng kanilang matinding bond—isang pahiwatig na gusto pa nilang magkasama, gaano man kahirap ang sitwasyon. Ang sakripisyo ni Chito ay hindi lamang nakasalalay sa pagod, kundi sa kanyang pagtitiis na makita ang taong mahal niya na nagdurusa, habang siya ang nagiging tulay nito sa buhay. Ang kanyang wagas na pagmamahal ang patunay na sa gitna ng pagsubok, mayroon pa ring liwanag ng katapatan at pag-asa.

Ang mga Pinagmulan ng Trahedya: Sunog at Isyu sa Pamilya

Ayon kay Chito, ang stroke ni Coritha ay dulot ng diabetes [02:08]. Ngunit ang matinding stress mula sa sunog at isyu sa pamilya ay maaaring naging mitsa ng matinding pagsubok na ito. Noong 2018, nasunog ang bahay na minana ni Coritha sa Sacred Heart, Quezon City [00:29]. Walang naisalba ni isang gamit. Ang mas nakakalungkot, matapos ang sunog, ayaw iwan ni Coritha ang nasunog na bahay dahil sa takot na ibenta ng kanyang nag-iisang kapatid ang lupa [00:43].

Dahil dito, sa loob ng ilang panahon, sa loob ng sunog na bahay na walang kuryente (pero may tubig), natulog si Coritha gamit lamang ang isang folding bed, upang bantayan ang ari-arian [00:36]. Ang matinding emosyonal at pisikal na stress na ito—ang pagiging walang silungan, ang takot na mawalan ng mana, at ang tensiyon sa pamilya—ay hindi malabong nag-ambag sa kanyang kalusugan. Sa huli, nangyari pa rin ang kinakatakutan niya; naibenta ang lupa [00:50].

Ang pinakamalaking katanungan, na ibinato ni Julius Babao kay Chito, ay kung saan napunta ang perang pinagbentahan ng lupa. Ang kaswal ngunit nakagugulat na sagot ni Chito: “Wala, nasa kapatid. Hindi naman nagbigay, bipolar ‘yun eh” [03:53]. Ang pahayag na ito ay nagbigay-diin sa nakatagong pakikipaglaban ni Coritha at nagpaliwanag kung bakit, sa kabila ng pagkakaroon ng ari-arian, ay kinailangan pa niyang makaranas ng matinding hirap. Ang sitwasyon ni Coritha ay isang masalimuot na halimbawa ng kung paanong ang personal na trahedya at isyu sa pamilya ay maaaring maging kasing-salbahe ng anumang sakit.

Ang Nanawagan na Tulong: Pambili ng Gatas at mga Royalties

Sa kabila ng kanilang kalagayan, nagpapasalamat si Chito na hindi sila nagugutom dahil may mga nagpapadala ng pagkain [03:24]. Ngunit ang pinakamabigat na pasanin ay ang pangangailangan ni Coritha sa mga personal na kagamitan: gamot, diaper, at gatas. Ayon kay Chito, ang gatas pa lamang ay umaabot na sa humigit-kumulang P2,000 kada apat na araw [03:31]. Ang regular at mabigat na gastusing ito ang nagtutulak kay Chito na manawagan sa publiko.

Dito rin nabanggit ni Chito ang isa pang isyu: ang mga royalties na dapat matanggap ni Coritha mula sa Alpha Records [03:39]. Nanawagan siya na sana ay maibigay na ang halagang ito upang magamit pambili ng gatas at iba pang pangangailangan ng OPM icon. Ang usapin ng royalties at ang pagkakaroon ng pera mula sa lupa na hindi napunta kay Coritha ay nagbigay ng mas malalim na emosyon sa istorya. Ang isang national treasure ng musika ay nahihirapan na makabili ng pangunahing pangangailangan, sa kabila ng kanyang mga karapatan at kontribusyon.

Panawagan sa Komunidad ng Musika

Ang kalagayan ni Coritha ay nagbigay-daan sa mga kaibigan at kasamahan niya sa musika na magbigay-pugay at magbigay-lakas. Ang mga kasamahan sa OPM noong dekada ’70 at ’80, tulad nina Lolita Carbon ng Asin, Heber Bartolome ng Banyuhay, at iba pa, ay nagpakita ng simpatya at panawagan para sa tulong [05:30].

May mga balita na umaasa si Chito na magkaroon ng isang benefit concert para kay Coritha, na isang mainam na paraan upang makalikom ng pondo at ipakita ang pagmamahal ng publiko sa kanya [08:54]. Ang panawagan sa komunidad ng OPM ay hindi lamang para sa tulong-pinansiyal, kundi para sa isang kolektibong pagkilos na huwag kalimutan ang mga nagbigay-dangal sa musikang Pilipino. Ang mensahe ay malinaw: hindi dapat iwanan ang mga idolo sa gitna ng kanilang laban [07:14].

Ang istorya ni Coritha at Chito Santos ay isang matinding paalala sa atin na ang buhay, kahit pa puno ng talento at kasikatan, ay hindi nakasisiguro [07:46]. Ang OPM legend na minsang kumanta tungkol sa mga isyu ng lipunan at damdamin ng tao ay ngayo’y tahimik, umaasa sa awa, pag-ibig, at tulong ng kapwa. Sa huli, ang pag-ibig ni Chito ang nagsisilbing pinakamalakas na himig sa buhay ni Coritha. Ang panawagan ngayon ay para sa atin: huwag nating hayaang maging tahimik ang laban ng isang icon. Ngayon na ang oras para magbigay-pugay at tulong sa isang babaeng nagbigay boses sa ating bansa. Ating ipagdasal na sana ay madagdagan pa ang kanyang panahon sa mundong ibabaw, at mabigyan pa siya ng pagkakataong makaramdam ng pagmamahal at suporta na nararapat para sa isang national treasure [09:35].

Full video: