MULA ROSA HANGGANG JANE: ISANG SIGLO NG TAPANG AT HIWAGA—Ang Mga Aktres na Nagbigay-Buhay sa Di-Mamatay-Matay na Pamana ni Darna

May mga kuwento at karakter na nananatiling matatag, hindi natitinag ng pagdaan ng panahon, at patuloy na sumasalamin sa diwa ng isang lahi. Sa Pilipinas, walang ibang karakter ang higit na kumakatawan sa katotohanang ito kundi si Darna. Higit pa sa isang superhero na may pulang kostiyum at bato, si Darna—likha ng Pambansang Alagad ng Sining na si Mars Ravelo—ay naging isang matinding simbolo ng pambansang lakas, dangal, at pag-ibig sa kapwa. Ang kanyang pamana ay hindi lamang nakaukit sa mga pahina ng komiks, kundi nakalagak din sa puso at diwa ng bawat henerasyon, sa tulong ng mga aktres na nagbigay-buhay sa kanya sa pelikula at telebisyon.

Sa kasaysayan ng showbiz sa Pilipinas, 11 babae ang nagkaroon ng karangalan at bigat ng responsibilidad na isagawa ang iconic na pagbabagong-anyo. Mula sa orihinal na Darna noong 1951 hanggang sa modernong superhero ng bagong milenyo, bawat aktres ay nag-iwan ng sarili niyang marka at nagdagdag ng bagong layer sa hiwaga ng karakter. Ang kanilang mga kuwento ay hindi lamang salaysay ng sikat na pelikula o palabas, kundi salamin din ng pagbabago ng Philippine cinema at telebisyon, maging ng pananaw ng lipunan sa kapangyarihan ng isang babae.

Ang Pagsisimula ng Kabayanihan: Rosa del Rosario, ang Orihinal na Darna [00:17]

Ang di-mamatay-matay na paglalakbay ni Darna sa silver screen ay nagsimula noong 1951, sa katauhan ni Rosa del Rosario. Sa panahong iyon, ang pelikulang Pilipino ay nasa proseso pa ng pagbangon mula sa World War II, at ang imahe ng isang babaeng matapang at makapangyarihan ay bihira pang makita. Si Rosa del Rosario, ang kauna-unahang gumanap bilang Darna, ay nagbigay-buhay sa karakter na nagpakita na ang babae ay may kakayahan ding manguna, lumaban, at magligtas.

Ang kanyang pagganap ay naging blueprint ng kabayanihan, isang pahayag na ang tunay na kapangyarihan ay hindi lamang pisikal kundi espiritwal at moral. Dahil sa kanyang pagiging pioneer, kinilala siya bilang ‘the original Darna ng Philippine cinema’ [00:40]. Ang kanyang legacy ay naglatag ng pundasyon para sa lahat ng susunod na Darna, na nagpapakitang ang pananampalataya sa sarili at pagmamahal sa kapwa ang tunay na pinagmumulan ng kapangyarihan. Siya ang Darna na nagturo sa Pilipinas na maniwala sa himala ng pagbabagong-anyo.

Ang Di-Mapapantayang Pamantayan: Vilma Santos, ang Star for All Seasons [00:48]

Kung si Rosa del Rosario ang nagtanim ng binhi, si Vilma Santos naman ang nagpatubo at nagpabunga nito sa rurok ng kasikatan. Si Vilma Santos ang walang dudang pinakaminahal at pinakasumikat na Darna sa kasaysayan ng pelikulang Pilipino. Sa loob ng pitong taon, mula 1973 hanggang 1980, apat na beses niyang ginampanan ang papel, kabilang ang mga klasikong Lipad Darna Lipad at Darna versus the Planet.

Ang Vilma Santos Darna ay phenomenon na humubog sa kabataan ng maraming Pilipino. Ang kanyang bersyon ay hindi lamang puno ng aksyon, kundi may kasamang kakaibang galing sa pag-arte at pambihirang ganda ng tindig [01:07]. Siya ang naging pamantayan—ang yardstick—na ginamit ng mga tagahanga sa paghusga sa lahat ng susunod na Darna. Sa gitna ng kanyang matagumpay na karera, napanatili ni Vilma ang esensya ng karakter: ang pagiging simple ni Narda na nagiging superhero dahil sa pangangailangan ng pagkilos. Hanggang ngayon, kapag binanggit ang Darna, ang imahe ni Vilma Santos ang unang nagliliwanag sa isipan ng marami.

Ang Mga Nagbigay-Kulay sa Paglipat: Lorna Tolentino at Rio Locsin (1977) [01:19]

Ang dekada ’70 ay nagpatunay na kaya ng Philippine cinema na magbigay-buhay sa higit pa sa isang Darna sa iisang panahon. Noong 1977, dalawang aktres ang nagbigay ng magkaibang flavor sa karakter.

Una si Lorna Tolentino [01:28], isang seryoso at mahusay na dramatic actress na naglakas-loob na pasukin ang mundo ng fantasy-action. Ang kanyang pagganap ay nagpakita na hindi lang ang mga sadyang action star ang kayang gumanap bilang Darna. Ipinamalas niya na ang lalim ng emosyon at husay sa drama ay makakatulong upang maging mas makabuluhan ang isang superhero role.

Kasabay niya, ipinakilala naman si Rio Locsin [01:46], na nagbigay ng isang mas modern at mas kabataang bersyon ni Darna. Ang kanyang atake ay “fresh, fierce, at may sariling charm” [02:02]. Bagamat hindi kasing tagumpay ng kay Vilma, nagawa niyang panatilihing buhay at relevant ang pamana ni Darna sa isang panibagong henerasyon ng manonood. Ang kanilang mga pagganap ay nagpakita ng versatility ng karakter na hindi nakakulong sa iisang mold.

Ang Di-Inaasahang Pag-apir: Sharon Cuneta at Regine Velasquez [02:09]

Ang kapangyarihan ni Darna ay napakalaki na kaya niyang magpakita kahit sa maikling sandali lang—at sa katauhan pa ng mga hindi inaasahang bituin. Noong 1986, ikinagulat ng lahat ang guest appearance ni Sharon Cuneta [02:09] bilang Darna sa pelikulang Captain Barbel. Sa status niya bilang Megastar, ang kanyang maikli ngunit memorable na pagganap ay nagpatunay na ang iconic status ng isang artista ay sapat na upang mag-iwan ng matinding marka, kahit hindi full-time ang pagganap.

Katulad nito, si Regine Velasquez [03:28], ang Asia’s Songbird, ay nagkaroon din ng guest appearance bilang Darna sa Captain Barbel TV series noong 2003. Ang kanyang paglipad bilang superhero ay nagpakita na ang Darna ay hindi lang limitado sa mga action star kundi pati na rin sa mga musical icon [03:43]. Ang mga maikling stint na ito ay nagbigay-aliw sa publiko at nagpaalala na ang diwa ng superhero ay maaaring taglayin ng sinuman na may dakilang puso.

Ang Pagbabagong-Mukha noong Dekada ’90: Nanette Medved at Anjanette Abayari [02:34]

Ang dekada ’90 ay nagdala ng bagong aesthetic at attitude sa karakter ni Darna. Pagsapit ng 1991, si Nanette Medved [02:34] ang naging bagong Darna sa pelikula. Binigyan niya ang karakter ng isang bagong itsura—mas fashion-forward [02:51], visually striking, at may matangkad na tindig. Para sa mga batang ’90s, si Nanette ang kanilang Darna, na nagpapakita kung paano nag-a-adapt ang superhero sa nagbabagong panlasa ng panahon.

Noong 1994, si Anjanette Abayari [03:00], isang dating beauty queen, naman ang nagsuot ng kostiyum sa Darna: Ang Pagbabalik. Ang kanyang ganda at hubog ay “swak na swak” [03:08] sa papel, at malakas ang kanyang screen presence. Gayunpaman, ang kanyang kuwento ay nagturo ng isang mahalagang aral: ang pagiging Darna ay hindi laging madali. Naging kontrobersyal ang kanyang personal na buhay [03:14] matapos ang pelikula, na nagpatunay na kahit ang isang superhero ay nakakaranas ng matitinding pagsubok sa totoong buhay. Sa kabila nito, si Anjanette ay nananatiling bahagi ng makulay na kasaysayan ni Darna.

Ang Paglipat sa Telebisyon: Angel Locsin, ang Modernong Icon [03:49]

Ang pagdating ni Angel Locsin [03:49] bilang Darna noong 2005 ay hindi lamang isang pagbabago sa cast—ito ay isang revolution sa Philippine television. Ang kanyang pagganap sa GMA series na Darna ay nagdala sa karakter sa primetime at nagbigay ng bago at matinding kahulugan sa action at transformation sequence.

Si Angel Locsin ay nagpamalas ng kakaibang galing sa mga action scenes at dramatic moments [04:07], na naging viral at nagpabago sa pananaw ng publiko sa kung ano ang kayang gawin ng isang Pinay superhero. Ang kanyang Darna ay nagpakita ng tapang na may kaakibat na lalim ng damdamin. Ito ang naging malaking turning point sa kanyang karera, na nagpatingkad sa kanyang pagiging leading lady at nagbigay ng bagong benchmark para sa TV Darna. Ang kanyang pagganap ay nagpatunay na ang paglilipat ng karakter mula sa malaking screen patungo sa telebisyon ay hindi nagpapababa sa epic scale ng kuwento, bagkus ay nagdala pa nito sa mas maraming tahanan.

Ang Reyna ng Fantaserye: Marian Rivera (2009) [04:24]

Pagkalipas ng apat na taon, isa pang primetime queen ang nagbigay-buhay kay Darna—si Marian Rivera [04:24]. Ang TV adaptation ng 2009 ay nagdala ng mas makulay, mas romantic, at mas fantaserye style [04:31] na kuwento. Si Marian, na kilala sa kanyang beauty, confidence, at lakas, ay swak na swak sa papel.

Tinangkilik ng manonood ang kanyang performance, lalo na’t muling nabuhay ang tambalan nila ni Dingdong Dantes. Ang kanyang bersyon ay nagpakita na ang superhero ay maaari ding maging sentro ng isang malawak at visually grand na fantasy world. Ipinamalas ni Marian na ang Darna ay may kapasidad na maging inspirasyon hindi lamang dahil sa kanyang tapang, kundi dahil din sa kanyang walang-katulad na panloob at panlabas na ganda at kumpyansa.

Ang Darna sa Gitna ng Krisis: Jane de Leon (2022) [04:46]

Matapos ang mahabang paghihintay, muling lumipad si Darna sa telebisyon sa katauhan ni Jane de Leon [04:46] noong 2022. Ang kanyang kuwento ang pinakamabigat at pinakamatindi ang pre-production pressure. Naantala ang proyekto dahil sa pandemya at, higit sa lahat, dahil sa isyu ng franchise shutdown ng ABS-CBN. Ang paglipad ni Jane ay hindi lamang pagpapalabas ng series; ito ay simbolo ng pagpapatuloy at paglaban ng isang network.

Pinatunayan ni Jane ang kanyang kakayahan sa action scenes at drama [05:12], sa kabila ng bigat ng pangalan ng karakter at ang napakalaking inaasahan ng publiko. Siya ang Darna ng bagong henerasyon—“matapang, makabago, at lumalaban sa gitna ng krisis” [05:19]. Ang kanyang pagganap ay nag-iwan ng isang malinaw na mensahe: ang tunay na kabayanihan ay makikita sa pagbangon at pagpapatuloy sa gitna ng pinakamalaking pagsubok. Si Jane ang living testament na ang diwa ng Pinoy superhero ay hindi mamamatay, gaano man kahirap ang sitwasyon.

Mula kay Rosa del Rosario hanggang kay Jane de Leon [05:25], bawat Darna ay nagbigay ng kanilang sariling mukha, boses, at puso sa karakter. Sila ay hindi lamang mga aktres, kundi mga ehemplo ng tapang, dangal, at pagmamahal sa kapwa—ang mga core values na siyang nagpapanatili kay Darna bilang ang pinaka-iconic na superhero ng Pilipinas. Ang kanyang kuwento ay patuloy na nagpapaalala sa atin: ang kapangyarihan ay nasa ating kamay, at ang kailangan lang natin ay ang tapang upang kuhanin ito at ang puso upang gamitin ito para sa kabutihan ng lahat. Ang kanyang pamana ay mananatiling eternal, isang walang katapusang call to action para sa lahat ng Pilipinong tumindig at lumaban.

Full video: