LAGOT NA! Raffy Tulfo, May MATINDING KWESTYON sa Kaso ni Vhong Navarro: ‘May MALING Nangyayari sa Proseso!’

Sa gitna ng isa sa pinakamaiinit at pinakamahabang legal na dramang sumasalamin sa kasaysayan ng Philippine showbiz at hustisya, muling umingay ang pangalan ng sikat na host at aktor na si Vhong Navarro. Ngunit hindi dahil sa isang bagong hatol o paglilitis, kundi dahil sa matapang at kontrobersyal na pahayag ng isa sa pinakapinagkakatiwalaang boses sa bansa pagdating sa pampublikong serbisyo at pagpapatupad ng batas: si Senador Raffy Tulfo.

Sa isang maikling pahayag na kinuha mula sa kanyang matatalim na obserbasyon sa kaso, nagbigay ng hudyat si Tulfo na may ‘mali’ o hindi tama sa mismong proseso ng paglilitis na kinakaharap ni Navarro. Ang simpleng salitang ‘mali’ ay lumikha ng malaking alon ng diskusyon, na nagtulak sa publiko na muling busisiin ang kaso na matagal nang humati sa opinyon ng sambayanan. Ang tanong ngayon, ano itong malaking pagkakamali na nakita ni Senator Tulfo, at sino ang posibleng “malagot” dahil dito?

Ang Bigat ng Komento Mula kay ‘Idol Raffy’

Hindi biro ang bigat ng bawat salita na nagmumula sa bibig ni Raffy Tulfo. Bilang isang mamamahayag na naging mambabatas, ang kanyang track record sa pagtatanggol sa mga naaapi at ang kanyang matinding kritisismo sa mga iregularidad ay nagbigay sa kanya ng halos hindi matatawarang kredibilidad. Kaya naman, nang umugong ang balitang may nakita siyang “mali” sa paglilitis kay Vhong Navarro, agad itong naging headline at sentro ng debate.

Ang kaso ni Vhong Navarro, na nag-ugat sa reklamo ng rape mula kay Deniece Cornejo noong 2014, ay isang serye ng mga pag-ikot at pagbalikwas sa desisyon ng iba’t ibang korte. Sa umpisa, ibinasura ng Department of Justice (DOJ) ang kaso, ngunit muling binuhay ito ng Court of Appeals (CA) noong 2022. Ito ang punto kung saan nagsimulang magkaroon ng malaking gulo sa legal na proseso, at marahil, ito rin ang tinutukoy ni Tulfo.

Ang sentro ng “mali” na tinutukoy ng mga kritiko—kasama na ngayon si Tulfo, batay sa kanyang pahayag—ay nakatuon sa pagpapahalaga sa testimonya ni Cornejo. Matatandaang ang naunang desisyon ng DOJ ay nakabatay sa pagdududa sa kredibilidad at magkakasalungat na pahayag ni Cornejo tungkol sa aktuwal na pangyayari. Sa legal na aspeto, ang magkakasalungat na pahayag ay karaniwang nagdudulot ng “reasonable doubt” na dapat paboran ang akusado.

Ngunit ang desisyon ng CA na muling ituloy ang kaso ay tila nagbigay ng mas mataas na halaga sa ‘karapatan’ ni Cornejo na ipagtanggol ang kanyang sarili sa korte, anuman ang mga naunang kontradiksyon sa kanyang kuwento. Dito pumapasok ang katanungan ni Tulfo: Ang ‘due process’ ba ay ganap na naibigay kay Vhong, o mas nabigyan ng bigat ang emosyon at ang konsepto ng ‘trial by publicity’?

Ang ‘Maling Proseso’ at ang Timbangan ng Hustisya

Kung titingnan ang kasaysayan ng kaso, malinaw na ang sinasabing ‘mali’ ay hindi tungkol sa kung guilty ba talaga si Vhong Navarro o hindi. Sa halip, ito ay tumutukoy sa legalidad at katarungan ng mismong pamamaraan ng paglilitis. Ayon sa mga ulat, ang pagkadiskubre ni Tulfo ng iregularidad ay umiikot sa prinsipyo ng patas na pagtrato sa ilalim ng batas.

Isipin ang sitwasyon: Kung ang isang kaso ay ibinasura na dahil sa kakulangan ng matibay at pare-parehong ebidensya, anong bagong ebidensya o legal na prinsipyo ang nagbunsod upang muli itong buhayin at tuluyang ikulong ang akusado? Ito ang butas sa sistema na nakita ni Tulfo. Ang kanyang pananaw ay sumusuporta sa ideya na ang hustisya ay dapat maging obvious at hindi nakabatay sa nagbabago-bagong salaysay o popular na sentimyento.

Sino ang Malalagay sa Panganib?

Ang direktang tanong: Sino ang ‘lagot’ sa mata ni Raffy Tulfo? Hindi ito direktang tumutukoy kay Deniece Cornejo. Ang kanyang matalim na komento ay nakatuon sa mga nasa posisyon, ang mga nagpapatupad ng batas, at ang mga nagdesisyon sa muling pagbubukas ng kaso. Kung may ‘maling proseso,’ nangangahulugan itong may mga legal na opisyal na nagpabaya, nagkamali, o, sa pinakamasama, nagpakita ng ‘bias’ sa kanilang pagpapasya.

Ang pahayag ni Tulfo ay isang malakas na wake-up call sa hudikatura. Ito ay isang paalala na ang mga desisyon ng korte ay hindi dapat batay lamang sa damdamin o sa pagnanais na magbigay ng ‘closure,’ kundi sa matibay at hindi mapag-aalinlanganang batayan ng batas at ebidensya. Ang sinumang legal na opisyal na mapapatunayang nagpabaya o nagpakita ng ‘gross ignorance of the law’ ay siyang malalagay sa matinding panganib—hindi lamang sa kanilang posisyon kundi sa mata ng publiko at ng batas.

Ang Epekto sa Buhay ni Vhong at ng Publiko

Ang legal na pagsubok na ito ay nagdulot ng matinding emosyonal at sikolohikal na epekto kay Vhong Navarro. Ang isang taong kilala sa pagpapasaya ay ngayon ay nakaharap sa pinakamadilim na bahagi ng kanyang buhay. Ang kanyang panawagan para sa hustisya ay naging panawagan ng marami—isang pag-asang makamit ang patas na paglilitis, anuman ang kanyang status sa lipunan.

Ang komento ni Raffy Tulfo ay nagbigay ng bagong pag-asa at enerhiya sa mga tagasuporta ni Vhong. Ito ay nagpakita na hindi pa tapos ang laban, at may mga boses pa ring handang magbigay ng kritisismo at humingi ng pananagutan sa sistema.

Ang sitwasyong ito ay naglalabas din ng mas malaking isyu: Ang ‘celebrity status’ ba ay nakakatulong o nakakasira sa paghahanap ng hustisya? Sa kaso ni Vhong, tila ang kanyang kasikatan ay nagbigay ng matinding atensyon sa kaso, na nagdulot ng matinding panggigipit sa lahat ng partido—mula sa akusado at akusadora, hanggang sa mga huwes. Ang hiling ni Tulfo, at ng publiko, ay simple: na ang batas ay maging bulag sa estado sa buhay at maging patas sa pagtimbang ng ebidensya.

Ang Hamon sa Legal na Sistema

Ang pagpapahayag ni Senador Tulfo ng kanyang pag-aalala ay isang malaking hamon sa legal na sistema ng bansa. Ito ay nagpapaalala na ang mga mambabatas, na may tungkuling magbantay sa pagpapatupad ng batas, ay handang magsalita laban sa mga nakikitang kamalian.

Sa huli, ang paglilitis kay Vhong Navarro ay higit pa sa isang showbiz scandal o isang simpleng kasong kriminal. Ito ay isang litmus test para sa hustisya sa Pilipinas. Ang “mali” na nakita ni Tulfo ay isang seryosong akusasyon na humihingi ng agarang aksyon at pagbabago. Kailangang matukoy kung ano at sino ang nagdulot ng kamalian sa proseso, at panagutin ang mga ito. Dahil sa dulo, ang bawat Pilipino, sikat man o hindi, ay may karapatan sa isang hustisya na walang kinikilingan, walang pagdududa, at walang ‘butas.’ Ang mata ng publiko ay nakatutok, at ang bawat desisyon ay magiging batayan kung gaano kaepektibo at katapat ang ating legal na sistema. Maghihintay tayo, kasabay ng bawat Pilipinong naghahangad ng tunay at ganap na katarungan, kung sino nga ba ang tuluyang “malalagotan” sa dramang ito.

Full video: