Kulto, Misteryosong Kamatayan, at Abuso: Ang Madilim na Sikreto ng ‘Socorro Bayanihan’ sa Gitna ng Matinding Imbestigasyon sa Senado

Sa gitna ng isang mainit at emosyonal na pagdinig sa Senado, muling nabuksan ang madilim na kabanata ng Socorro Bayanihan Services, Inc. (SBSI), isang organisasyong nakabase sa Surigao del Norte na ngayon ay inuusig sa mga paratang na pagiging isang kulto, pang-aabuso, at maging sa posibilidad ng krimen. Isang abogada, na apo mismo ng yumaong founder, ang naging sentro ng usapin, bitbit ang isang kuwento ng paninindigan at pagtatanggol na bumangga sa mga seryosong testimonya ng lason, kudeta, at pang-aabuso sa kabataan.

Ang Emosyonal na Pagtatanggol: Mula sa Founder Hanggang sa Abogada

Humarap sa komite si Atty. Raldna Florano, legal officer ng grupo at apo ng mga tagapagtatag na sina Rosalina Lazala Taruc at Don Albino Taruc. Ang kanyang presensya ay nagdulot ng mas matinding emosyon sa pagdinig, lalo pa’t sinimulan niya ang kanyang salaysay sa isang matibay na pagtatanggol sa reputasyon ng kanyang pamilya at ng orihinal na adbokasiya ng SBSI.

“Malaking insulto po sa amin na tinatawag po kami na kulto,” mariing pahayag ni Atty. Florano. Aniya, siya at ang kanyang kapatid na si Ral Taruc Florano, na nakatira rin sa Kapihan (ang compound ng SBSI), ay lumaki sa isang “very religious environment” at hindi kailanman sasamba o magpupuri sa sinumang tao maliban kay Hesukristo. Idiniin niya na ang kanyang mga lolo at lola ay mga “virtuous people” na may takot sa Diyos at nagpatayo pa nga ng simbahan. Ang kanyang maiksing gupit, na inaasahang sumusunod sa ‘dress code’ ng kulto, ay kanyang pinabulaanan bilang isang personal na estilo na ginagawa na niya bago pa man pumaloob sa kasalukuyang istraktura ng SBSI.

Ngunit ang pinakamatindi at pinakamabigat na bahagi ng kanyang testimonya ay umiikot sa misteryosong pagkamatay ng kanyang ina, ang dating Mayor Denya Taruc Florano, at ng kanyang lola, si Rosalina Taruc, na namatay noong Hunyo 27, 2021. Mariin niyang iginiit na ang kanilang pagkamatay ay dahil sa heart ailments na nasa kanilang genetics at hindi dahil sa foul play o lason—mga salitang, aniya, ay ginagamit lamang ng mga kalaban upang “i-suit ang kanilang narrative” at sirain ang kanilang grupo.

Subalit, nagdulot ng tensiyon ang pagdidiin ng mga senador na ang mismong miyembro ng pamilya (ang Floranos) ang lumalabas na nagtatanggol sa kasalukuyang liderato, habang ang mga nag-aakusa ay tumuturo sa kanila bilang mga unang posibleng biktima ng power grab. Sa pagdinig, naitala sa rekord na si Ral Taruc Florano ang unang nagbanggit ng mga salitang “lason at foul play” nang ipinagtatanggol niya na imposible para sa kanila na maging hipokrito at lasunin ang sarili nilang ina at lola.

Ang Kudeta sa Liderato: Lason at Pagsulpot ng Haring Agila

Ayon sa pananaliksik ng komite at sa mga testimonya, nagsimula ang pagbabago sa SBSI noong pumasok sa eksena si Jey Rence Quilario, na kilala bilang “Senyor Agila” o “Haring Agila,” bandang 2017. Mula sa pagiging isang tunay na people’s organization na nakasentro sa Bayanihan spirit, ang grupo ay nag-evolve at naging personality-centered kay Quilario—isang binatilyo na dating estudyante pa nga ni Ral Taruc Florano sa high school.

Isang testigo na nagngangalang “Jeng,” na dating nakatira sa iisang bahay kasama si Quilario, ang nagbigay ng testimonya tungkol sa diumano’y plot na agawin ang liderato. Ayon kay Jeng, narinig niya si Quilario at si Mamerto Galanida, isang dating DepEd Superintendent, na nag-uusap tungkol sa pag-overthrow kay Rosalina Taruc dahil nahihirapan silang “makagalaw” at makuha ang “tiwala sa tao” habang nasa kamay pa ng founder ang pagdala sa grupo.

Ang usapang ito ay naganap habang buhay pa si Rosalina Taruc. Matapos ang kanyang kamatayan, mabilis umanong inasikaso ni Galanida at ng iba pang nasa likod ng kapangyarihan ang pag-upo ni Quilario bilang presidente noong 2021. Ang pag-aakusa ng foul play ay nag-ugat sa paniniwalang kailangan umanong maalis si Rosalina Taruc upang mapunta sa dalawang tao—si Quilario sa pagkapresidente at si Galanida sa bise-presidente—ang liderato, at nang sa ganoon ay masunod na nila ang kanilang mga plano.

Ang serye ng mga pangyayari—ang biglaang pagkamatay ng founder, na sinundan ng kanyang anak, at ang agarang pag-upo ng mga bagong lider—ay nagpatibay sa konklusyon ng Senado, partikular ni Senador Bato Dela Rosa, na ang SBSI ay “pasok talaga sa definition ng kulto.” Ayon sa Senador, base sa tindi ng blind obedience at reverence na ipinapakita ng mga miyembro kay Haring Agila, hindi maiiwasang tawagin itong isang kulto.

Mga Nakakagimbal na Abuso: Forced Marriage at ‘Soldiers of God’

Gayunman, ang power struggle ay isa lamang dimensyon ng isyu. Ang pinakamalaking paglabag sa karapatang pantao ay nagmula sa testimonya ni Jeng at iba pang mga testigo tungkol sa mga pang-aabuso na ginagawa sa loob ng Kapihan.

Isinalaysay ni Jeng ang mga sitwasyon ng sexual abuse at forced cohabitation na kinasasangkutan ni Jey Rence Quilario. Aniya, bagama’t hindi kasal si Quilario, mayroon siyang kinakasama “pag gabi.” Ngunit ang mas matindi ay ang pagpilit sa mga miyembro, kasama ang mga menor de edad, na maging mag-asawa at makipagtalik sa isa’t isa. Kapag hindi pumayag ang isang miyembro sa “talik na mag-asawa,” kinukulong umano sila sa kwarto bilang parusa.

Bukod pa rito, nabunyag ang pagkakaroon ng private army na tinatawag na “Soldiers of God,” na sinasanay upang mas madaling makuha ang tiwala at simpatiya ng mga tao. Ang mga sundalong ito ay may iba’t ibang lebel ng ranggo—pitong lebel ayon sa narinig ni Jeng. Ang pinaka-nakakagimbal ay ang pinakamababang lebel: ang “fetus,” na kinabibilangan ng mga bata na edad anim (6) hanggang pitong (7) taong gulang. Ang mga batang ito ay nakatira na sa barracks at sinasanay bilang sundalo ni Quilario, na sa paniniwala ng mga miyembro ay si “God.” Ang mga sundalong ito rin ang umaaktong tagapagpatupad ng utos ni Quilario, kasama na ang pagpapalabas sa mga miyembro na tumututol sa mga nakatatakdang forced marriage o cohabitation.

Ang Tunay na Makapangyarihan at ang Hamon sa Hustisya

Sa gitna ng paniniwala na si “Haring Agila” ang Diyos at siyang pinuno, lumabas sa testimonya ni Jeng na may mas malalim at mas makapangyarihang structure sa likod ng grupo. Aniya, may “Big Five” na nagdedesisyon, at si Quilario ay taga-implementa lamang. Kabilang dito sina Quilario, Mamerto Galanida, Karen Sanico, Rosel Sanico, at isa pang indibidwal. Sa kanilang lima, lumalabas na si Karen Sanico at Mamerto Galanida, ang dating Doctor of Education at Superintendent ng DepEd, ang may hawak ng pinakamatinding impluwensya. Sinasabing si Galanida ang siyang naghahatid ng mga papers at nagpapatakbo ng mga administrative na aspeto ng grupo, at si Quilario ay parating nagtatanong kay Galanida kung tama ang bawat desisyon.

Higit pa sa isyu ng kulto at pang-aabuso, nadawit din si Atty. Florano sa kaso ng obstruction of justice matapos ireklamo ng mga pulis na hinarang umano niya ang mga awtoridad sa pagpasok sa Kapihan noong Setyembre 21. Bagama’t mariin niya itong pinabulaanan, iginiit niyang siya pa nga ang nagli-link sa PNP at sa SBSI upang mapanatili ang kaayusan at katahimikan.

Habang patuloy ang pagdinig, nanatiling bukas ang sugat ng mga akusasyon—mula sa di-umano’y power grab na nag-ugat sa posibilidad ng lason hanggang sa masalimuot at systematic na pang-aabuso sa kabataan at paglabag sa mga karapatang pantao. Sa huli, ang pagpilit ng Senado na imbestigahan ang kaso ay naglalayong tiyakin na walang sinuman, kahit nasa ilalim pa ng relihiyosong paniniwala, ang makakabali o makakabiktima sa karapatan ng bawat Pilipino, lalo na ng mga bata na nasa barracks at tinatawag na “fetus.” Ang paghahatid ng hustisya at ang paggiba sa madilim na sikreto ng Socorro Bayanihan ang tanging magsisilbing pagpaparangal sa alaala ng founder na nagtatag ng grupo sa ngalan ng tunay na Bayanihan.

Full video: