Hinarap ng Mambabatas ang Kapulisan: Pagbubulgar sa “Newly Listed” Lie at Pagtatangkang Takpan ang Iregular na Buy-Bust Operation

Sa isang pagdinig na umalingawngaw ang tensyon at pagkadismaya, hayagang inamin ng isang mambabatas ang kanyang matinding “gigil” sa mga matataas na opisyal ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas (PNP). Ang sentro ng imbestigasyon ay isang buy-bust operation sa San Pedro City, Laguna, na sinasabing puno ng iregularidad, mula sa pagbaluktot ng oras ng operasyon hanggang sa tila pag-imbento ng ebidensya laban sa biktima. Ang pagdinig ay naging isang matinding pagtatapatan kung saan ang mga opisyal ng pulisya, kabilang ang Regional Director (RD) at ang Chief of Police, ay kitang-kitang umiwas sa pag-amin ng pagkakamali at sa halip ay nagtangkang itanggi o itago ang katotohanan, na siyang ikinagalit nang husto ng mga mambabatas.

Ang Evasive na Pagtatanggol at ang Akusasyon ng Bias

Mula pa lamang sa simula ng pagdinig, malinaw na ang mga mambabatas ay may hawak nang sapat na ebidensya upang kwestyunin ang kredibilidad ng operasyon. Matapos ipakita ang mga video at pakinggan ang mga salaysay, diretsong tinanong ang Regional Director ng kanyang personal na opinyon [02:52]: “Sino po kaya nagsasabi ng totoo, RD? Will you please answer?”

Ang tugon ng mataas na opisyal [02:59], na sinabing: “May point yung kabila, may point din yung kabila… but then kung sino, maybe the court will decide who is telling the truth,” ay siyang lalong nagpaalab sa damdamin ng nagtatanong na mambabatas. Para sa mambabatas, ang simpleng sagot na ito ay nagpapakita ng kawalang-paninindigan at, higit sa lahat, bias [08:38].

Kinuwestyon niya [03:08] ang pagtukoy sa korte bilang tanging magpapasya, iginiit na bilang Regional Director, dapat ay may personal na opinyon siya batay sa ebidensyang nakita at narinig. Ang paulit-ulit na pag-iwas ng RD, pati na rin ng Provincial Director ng Laguna [04:13] at ng Chief of Police ng San Pedro [05:59], ay nagdulot ng matinding pagkabahala sa integridad ng panloob na imbestigasyon ng PNP.

“Kung ipa-file ko ‘yung kaso doon sa Regional Director, ay hindi ko na ipa-file kasi bias na ‘yung opinyon mo, Mr. Regional Director e,” diretsahang pahayag [08:29] ng mambabatas, na nagpapahiwatig na hindi na dapat dumaan sa opisina ni RD ang mga kaso sapagkat tiyak na pakikinabangan lamang ito ng mga pulis-operatiba. Ang mambabatas, na pinuri pa ang obserbasyon ni Vice Chair na mas may kredibilidad ang testimonya ng private parties [06:53], ay nagbigay ng payo sa abogado ng biktima na huwag idaan ang kaso sa opisina ng RD.

Ang Nakakagimbal na Ebidensya: Abduction na Pinalabas na Buy-Bust

Ang kaso ay tumibay nang lalong lumabas ang mga detalyeng nagpapatunay na tila pinaplano ang operasyon na may masamang intensiyon. Ang sinumpaang salaysay (affidavit) ng mga pulis ay nagsasabing ang operasyon ay nangyari bandang 7:30 ng umaga, ngunit ang mga testimonya at mga ebidensya, partikular ang sinasabing CCTV footage [07:07], ay nagtuturo sa oras na 1:30 ng madaling araw hanggang 2:00 ng madaling araw. Ang malaking agwat na ito ng oras ay nagpapahiwatig ng posibilidad na ang paghuli kay Mr. Kilaw ay isa nang abduction na pinalabas lamang na buy-bust pagkaraan ng ilang oras.

Dagdag pa rito, binanggit ng mambabatas ang ilang pamamaraan [07:34] na nilabag ng mga pulis, tulad ng kakulangan ng tamang coordination at intelligence case build-up bago mag-conduct ng buy-bust operation, lalo pa’t sinasabi ng mga operatiba na “pinag-isipan na nila ng matagal” ang pag-operasyon [08:06]. Ang mga hakbang na ito ay nagiging batayan ng paglabag sa Police Operational Procedures (POP) manual.

Nabulgar din na ang motorsiklo na ginamit ni Mr. Kilaw ay hindi isinama sa inventory ng mga ebidensya [21:58]. Bagama’t ibinalik ito [22:28] a day after, ang kawalan nito sa opisyal na rekord ay lalong nagpapalaki sa hinala ng robbery o pagnanakaw. Ang mambabatas ay nagtanong din sa intelligence officer ng San Pedro police station hinggil dito [21:29], at kinumpirma na wala sa rekord ang sinasabing motorsiklo o bisikleta.

Ang “Newly Listed” Lie at ang Banta ng Perjury

Ngunit ang pinakamatindi at pinakamalaking butas sa depensa ng mga pulis ay lumabas sa pagtatanong sa team leader at kay Patrolman Tamarai, ang pulis na inatasan umanong mag-validate ng impormasyon.

Diretsahang kinuwestiyon ang Chief of Police kung kasama ba si Mr. Kilaw sa opisyal na listahan ng mga drug dependents o pushers batay sa listahan ng Barangay Anti-Drug Councils (BADAC) na nire-require ng Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA). Ang sagot ng Chief of Police [13:19] at kalaunan ay Patrolman Tamarai [16:19] ay: “Yes Sir, he is a newly identified listed sir… newly listed po sir.”

Dito na sumambulat ang gigil ng mambabatas. Agad niyang binatikos ang Chief of Police [16:29]: “Kahit na new listed, pag wala doon, I will charge you for perjury and I’m not joking!” Para sa mambabatas at sa mga kasamahan niya [29:41], ang katagang “newly listed” ay nangangahulugang inilista lamang ang biktima matapos ang operasyon upang bigyang-katwiran ang paghuli.

Mas lumala ang sitwasyon nang ang nag-validate na si Patrolman Tamarai ay umamin [28:22] na nalaman lang nila ang buong pangalan ng biktima pagkatapos nilang isagawa ang buy-bust operation, at sa simula ay alyas lamang ang kanilang hawak [28:01].

“Ibig mong sabihin nag-operate kayo sa isang tao na hindi niyo alam ang katauhan?” [29:01] gigil na tanong ng mambabatas. Ang pag-amin na ito ay direktang nagpapawalang-saysay sa kanilang validation at nagpapahiwatig na tumanggap sila ng maling impormasyon [29:27], o mas masahol pa, sinadya nilang hulihin ang isang tao at pinalabas lamang na drug suspect pagkatapos. Ang ganitong aksyon ay tahasang paglabag sa POP manual at nagpapatunay na ang paglilista ay isinagawa after the fact [16:25] upang takpan ang kanilang ilegal na aksyon.

Ang Pangako ng Pananagutan at Pagpapatalsik

Sa huli, napuno ng pagkadismaya at galit ang mambabatas sa kawalan ng “katotohanang sagot” mula sa mga resource persons [32:16].

Ginamit niya ang Command Responsibility [18:37] upang paaminin ang Chief of Police na siya ang may pananagutan sa lahat ng mali o tama na ginawa ng kanyang mga tauhan, na siyang inamin naman ng opisyal [18:49]. Ngunit ang pag-amin na ito ay hindi sapat, dahil ang mga kasinungalingan at pagtatangkang magtago ng katotohanan ay tila naging sentro ng kanilang depensa.

Ang panghuling pahayag ng mambabatas ay nagbigay-diin sa kanyang pangako [31:21]: “Kailangan mawala kayo sa serbisyo e. Oo, sa totoo lang, kailangan mawala kayong serbisyo.”

Ipinangako niya na babantayan niya ang imbestigasyon at titiyakin [31:27] na walang magaganap na favors at sa halip ay magiging patas ang paglilitis. Iniutos niya ang agarang pagsampa ng kasong kriminal laban sa mga kasangkot na pulis [31:38] para sa posibleng paglabag sa krimen ng Abduction, Violation of Domicile, Robbery, at Perjury [31:50]. Ang matinding banta ay hindi lamang para sa mga operatiba kundi maging sa mga opisyal na nagtangkang magbigay ng “sinungaling na sagot” sa komite [30:26]. Ang pagdinig na ito ay hindi lamang naglantad ng mga iregularidad sa isang buy-bust operation, kundi nagpakita rin ng isang sistemang tila pinoprotektahan ang kasinungalingan, na siyang sisikaping wakasan ngayon ng mga mambabatas.

Isang Tawag para sa Katarungan

Ang insidenteng ito ay isang malinaw na paalala sa publiko na ang laban kontra sa iligal na droga ay hindi dapat maging dahilan upang lumabag sa batas. Sa harap ng bias at command responsibility na umiiwas sa pananagutan, ang mga mambabatas ay naging tinig ng katarungan. Ang publiko ay naghihintay ngayon sa pag-aksyon ng PNP at ng mga korte. Kung ang mga pulis-operatiba ay talagang mapapatalsik at makakasuhan dahil sa pagpapalsipika ng ebidensya, ito ay magiging isang matinding babala sa lahat ng mga tiwaling opisyal na ginagamit ang kanilang uniporme upang mandaya at magtago ng katotohanan. Ang banta ng perjury, abduction, at robbery ay nagpapahiwatig na ang kaso ni Mr. Kilaw ay higit pa sa isang simpleng buy-bust gone wrong; ito ay isang malawak na pagtatangkang sirain ang proseso ng batas.

Full video: