IBINULGAR! P6.7 BILYONG KASINUNGALINGAN: SOSONGCO, UMAMIN NA SA PAGTATAKIP SA LIKOD NG HISTORIKONG DRUG HAUL; BUONG KATAWAN NG PULISYA, NABALOT SA LALIM NG KONSPIRASYON

Ang balitang ito ay hindi lamang tungkol sa isang malaking isyu; isa itong kuwento ng malaking pagtataksil na yumanig sa pundasyon ng tiwala ng mamamayang Pilipino sa mga taong sumumpa na magpoprotekta sa kanila. Ang kontrobersyal na pagkakadiskubre ng halos isang tonelada, o 990 kilo, ng shabu na nagkakahalaga ng humigit-kumulang P6.7 bilyon, na natagpuan sa isang opisina ng pagpapautang sa Tondo, Maynila noong Oktubre 8, 2022, ay humantong sa isang mas malalim at mas madilim na katotohanan. Ang katotohanang ito ay tungkol sa “grand conspiracy” sa loob mismo ng Philippine National Police (PNP).

Nagsimula ang lahat bilang isang dapat sana’y tagumpay sa kampanya laban sa iligal na droga, ngunit mabilis itong naging isang mapait na paalala ng katiwalian na tila nag-ugat na sa pinakaloob ng ahensya. Ang nagpalubha sa sitwasyon ay ang pagkakadawit ng mismong nagmamay-ari ng lending office—si Police Master Sergeant Rodolfo Mayo Jr.—isang aktibong opisyal ng pulisya na nakatalaga sa PNP Drug Enforcement Group (PDEG).

Ngunit ang pader ng kasinungalingan na pilit na itinayo ng mga sangkot ay nagsimulang gumuho dahil sa isang kritikal na pag-amin mula sa isang pangunahing opisyal: si Police Captain Jonathan Sosongco. Ang balita na UMAMIN NA si Sosongco HINDI KASAMA ang kanyang team sa paghuli kay Mayo gaya ng unang pahayag ay hindi lamang isang simpleng pagwawasto ng impormasyon; ito ay isang bomba na naglantad sa mga baluktot na operasyon at pagtatangkang itago ang katotohanan mula sa Kongreso at sa publiko.

Ang Gusot ng Kaso at ang Pag-urong sa Katotohanan

Si Captain Sosongco ay kinilalang Team Leader ng Special Operations Unit ng Calabarzon Police Regional Office (SOU-4A) ng PDEG. Sa mga serye ng pagdinig sa Kongreso, partikular sa House Committee on Dangerous Drugs na pinamumunuan ni Rep. Robert Ace Barbers, naging sentro ng pagtatanong ang kanyang papel at ang papel ng kanyang mga tauhan.

Ayon sa mga unang opisyal na ulat, ang operasyon ay nagsimula bilang isang “buy-bust” na humantong sa pagkahuli kay Mayo. Kalaunan, ang kuwento ay binago at naging “hot pursuit” operation. Ngunit ang pagbabago sa naratibo ay lalong nagpahinala sa mga mambabatas. Ang isyu ay nagsimula nang tanungin ang mga miyembro ng team ni Sosongco kung sila ba ang naghain ng kaso laban kay Mayo.

Sa harap ng mga mambabatas, ang mga tauhan ni Sosongco ay nagbigay ng mga pahayag na direktang sumasalungat sa kanilang pinuno. Sa kabila ng pag-amin ni Sosongco na kasama ang kanyang team sa operasyon, ang kanyang mga subordinates ay mariing ITINATANGGI na kasama sila sa pag-aresto kay Mayo, at sa halip ay sinabi na ang accomplice lamang ni Mayo na si Ney Atadero ang inaresto nila.

Ang pagkakasalungatan sa mga pahayag na ito ang nagtulak sa mga mambabatas, tulad ni Antipolo Rep. Romeo Acop—isang retiradong heneral ng pulisya at abogado—na kwestiyunin ang buong operasyon. Ang mga sumasagot sa komite ay tila nawawala sa linya, at ang tanong na “Sino talaga ang humuli kay Mayo?” ay nanatiling walang malinaw na sagot.

Ang pag-amin ni Sosongco na hindi kasama ang kanyang team sa paghuli kay Mayo, na siyang binabanggit sa video title, ay nagbigay ng kumpirmasyon sa hinala ng Kongreso: May malalim na cover-up na nagaganap.

Ang Grand Conspiracy at ang ‘Pagtataksil’ ng mga Opisyal

Ang kaso ni Mayo ay hindi lamang tungkol sa isang opisyal na nag-iingat ng droga; ito ay naging isang pagsisiyasat sa kultura ng “drug recycling” at korapsyon sa loob ng PNP.

Ang katibayan ng cover-up ay lalong naging matingkad nang lumabas ang mga detalyeng nagpapakita na si Mayo ay inaresto nang maaga pa ngunit HINDI agad isinama sa opisyal na ulat. Ayon sa pagsisiyasat ng National Police Commission (Napolcom), sa halip na iulat ang kanyang pagkakadakip, si Mayo ay dinala sa kanyang sariling lending office sa Tondo para sa isang umano’y “follow-up operation”. Ang CCTV footage pa ang nagpakita na si Mayo ay nakita na walang posas at nakakagalaw nang malaya sa kabila ng kanyang pagkaaresto.

Ito ang punto kung saan pumasok ang mga mataas na opisyal. Ayon sa mga imbestigasyon, ang mga matataas na opisyal tulad nina Retired Police Lieutenant General Benjamin Santos Jr. at General Narciso Domingo (noon ay Director ng PDEG) ay nakita sa CCTV na bumibisita sa pinangyarihan ng operasyon. Ang resolusyon mula sa mga prosecutor ay nagpahiwatig na sina Santos at Domingo ay “nag-utos, nagpahintulot, at nagdirekta” na pakawalan si Mayo matapos ang kanyang paunang pag-aresto.

Ang pinal na desisyon ng mga operatives ay “ibirada” o huwag isama si Mayo sa report at sa halip, ang kanyang empleyado na si Ney Atadero lamang ang kanilang ididiin. Ito ang naging “false narrative” na ginamit sa mga opisyal na dokumento. Ang layunin ay maliwanag: protektahan si Mayo, na pinaniniwalaang nagtatago para sa mas malaking sindikato ng droga, at takpan ang “patently unlawful police procedures” na naganap.

Ang Lihim na Nawawala: 42 Kilos ng Shabu

Bukod sa pagtatakip sa pag-aresto kay Mayo, isa pang nakakabiglang pagbubunyag ay ang pagkawala ng droga. Nalaman kalaunan na 42 kilo ng shabu ang “ninakaw” o na-“pilfer” mula sa nakumpiskang stash sa opisina ni Mayo, na kalaunan ay isinauli rin. Ang insidenteng ito ay nagdagdag ng bigat sa paratang na ang mga pulis mismo ang sangkot sa misappropriation of seized or confiscated dangerous drugs.

Ang mga opisyal na sina Mst. Sgt. Jerrywin Rebosora at Mst. Sgt. Lorenzo Catarata, kasama ng iba pa, ay inirekomendang sampahan ng kaso dahil sa pilferage at unlawful taking ng nasabing 42 kilo. Ang insidenteng ito ay nagpapatunay na ang kontrobersya ay hindi lamang tungkol sa mga dokumento o mga salita; ito ay tungkol sa mismong droga—ang pinagmulan ng korapsyon.

Ang Dramatikong Hukuman ng Kongreso

Ang pagdinig sa Senado at Kamara ay naging isang dramatikong yugto kung saan lantaran na ipinakita ang pagkadismaya ng mga mambabatas sa tila conspiracy of silence ng mga pulis.

Sa Senado, si Senador Ronald “Bato” Dela Rosa, na siya ring dating PNP Chief, ay labis na nagalit at dumating sa punto ng pagluhod sa harap ng mga nakababatang pulis na nakaugnay sa kaso. Ang kanyang panawagan ay umaalingawngaw sa emosyon: “Maninikluhod ako sa inyo, please, magsalita na kayo maawa kayo sa Pilipinas… Luluhod ako. Hindi ito power tripping magpakumbaba na ako para ilabas niyo katotohanan alang-alang sa mga anak niyo,”. Ang pagluhod ni Dela Rosa ay sumisimbolo sa desperasyon ng gobyerno na makuha ang katotohanan mula sa mga opisyal na mas piniling manahimik o magsinungaling.

Maraming pulis, kabilang si Mayo at ang kanyang superyor na si Lt. Col. Arnulfo Ibañez, ang sinabi na contempt dahil sa kanilang pagtanggi na makipagtulungan o sa pagbibigay ng hindi kapani-paniwalang mga pahayag. Sa kaso ni Captain Sosongco, siya ay na-cite sa contempt sa naunang pagdinig dahil sa pagtangging ibunyag ang pagkakakilanlan ng kanyang informant. Ito ay nagpapakita ng matinding labanan sa pagitan ng pag-iingat ng mga sikreto ng pulisya at ng obligasyon na ihayag ang katotohanan sa publiko.

Ang Hustisya sa Gitna ng Kaguluhan

Ang kalalabasan ng imbestigasyon ay nagbigay ng isang malinaw na mensahe: walang sinuman ang impervious sa batas, anuman ang ranggo.

Bilang resulta, umaabot sa 30 pulis ang sinampahan ng pormal na kaso sa Manila Regional Trial Court. Ang mga kasong ito ay kinabibilangan ng planting of evidence at mga iregularidad sa operasyon ng droga, na lumalabag sa Comprehensive Dangerous Drugs Act of 2002.

Partikular, si Sosongco, kasama ang mga tauhan ng PDEG-SOU4A, ay inirekomendang sampahan ng kasong planting of evidence at obstruction of justice. Ang mas mataas na opisyal naman, sina Domingo at Ibañez, ay kinasuhan ng obstruction of justice at graft dahil sa pag-uutos o pagpapahintulot na pakawalan si Mayo.

Ang desisyon ng DILG at NPS na re-evaluate at posibleng bawiin pa ang kaso laban kina Mayo at Atadero, dahil sa posibilidad na ang kaso ay inihain batay sa false allegations, ay nagpapahiwatig na ang kasinungalingan ay umabot na sa yugto ng piskalya.

Ayon kay DILG Secretary Jonvic Remulla, ang kaso ay nagmumungkahi ng pagkakaroon ng isang “grand conspiracy” upang itago ang isang “criminal enterprise within the PNP,” na posibleng hinimok ng reward system ng pulisya.

Pangwakas na Salita

Ang pag-amin ni Captain Sosongco na ang kanyang team ay hindi kasama sa pag-aresto kay Mayo ay isang maliit na crack lamang sa isang malaking pader ng kasinungalingan. Ngunit ang crack na ito ay sapat na upang bumagsak ang buong istruktura ng cover-up.

Ang kaso ng P6.7 bilyong shabu haul ay naglantad sa madilim na bahagi ng institusyong nangangakong magtatanggol sa bayan. Ito ay hindi lamang isang labanan laban sa droga; ito ay isang labanan para sa integridad at kaluluwa ng pulisya. Habang patuloy na gumugulong ang kaso sa hukuman, ang mata ng publiko ay nananatiling nakatutok, naghihintay na makita kung ang mga sangkot na opisyal—mula sa pinakamababang ranggo hanggang sa pinakamataas—ay talagang papanagutin para sa kanilang pagtataksil sa uniporme at sa sambayanang Pilipino. Ang tagumpay ng hustisya sa kasong ito ang magiging sukatan kung gaano kalalim ang kakayahan ng ating bansa na linisin ang sarili nitong hanay at ibalik ang tiwala sa mga nagpapaganap ng batas.

Full video: