HULA NI DUTERTE SA PAGLUBOG NG AMERIKA, NAGKATOTOO: ‘PROBLEMA NILA, 100 BESES NA MAS GRABE KESA SA ATIN’

Sa gitna ng pandaigdigang pagkabahala at nagbabagong tanawin ng pulitika, may isang boses mula sa Timog-Silangang Asya ang umalingawngaw, isang babala na inihayag taon na ang nakararaan, na ngayon ay napatunayang nakakatakot na nagkakatotoo. Si dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte, kilala sa kanyang maanghang at walang-takot na pananalita, ay matagal nang nagbigay ng isang ‘prophesy’ o hula hinggil sa mabilis na paglubog ng Amerika—ang bansang itinuturing na superpower. Ang kanyang mga salita, na ibinigay dalawang taon bago sumiklab ang matitinding sigalot panloob sa US, ay tumatayo na ngayon bilang isang malinaw at matalas na pagsusuri sa krisis na humahamon sa pundasyon ng lipunang Amerikano.

Hindi ito basta-basta kritisismo mula sa isang kalaban; ito ay isang obserbasyon mula sa isang lider na, sa loob ng maraming dekada, ay nakasaksi at nakipaglaban sa mga epekto ng patakaran at pagpapaimbabaw (hypocrisy) ng Kanluran. Ang pangunahing mensahe ni Duterte ay simple ngunit malalim: ang mga problema ng Amerika ay magiging “isang daang beses na mas seryoso” kaysa sa anumang kinakaharap ng Pilipinas [13:58]. Ngayon, sa harap ng patuloy na pagkakawatak-watak, tensyon sa lahi, at pagdami ng domestic strife sa US, ang mga salita ni Duterte ay hindi na lamang hula, kundi isang brutal na katotohanan na hindi matatawaran.

Ang Pundasyon ng Paglubog: Ang Lamat ng ‘Multi-Racial’ na Lipunan

Ang sentro ng ‘prophecy’ ni Duterte ay nakatuon sa mismong komposisyon ng Amerika. Taliwas sa idealistikong pananaw ng isang ‘melting pot,’ iginiit niya na ang US ay isang “multi-racial thing”—binubuo ng “American Irish, American Russian, American French, American Arab, American Chinese, American Korean” at iba pa [05:20]. Ang problema, aniya, ay ang kakulangan ng isang nagkakaisang hanay ng mga ‘core values’ na sinasapuso at sinasaisip ng lahat ng lahi, lalo na ng mga taong may angkan mula sa Espanyol at iba pang bansa sa Timog Amerika [06:36].

Ayon kay Duterte, ang iba’t ibang lahi at etnisidad sa Amerika ay may kani-kaniyang mga pinahahalagahan na nakaukit sa kanilang kasaysayan at pinagmulan. Kapag sila ay humaharap sa isang problema o naghahanap ng sagot, ang kanilang pananaw ay hindi nagmumula sa isang purong Amerikano na punto, kundi mula sa puso at isip na ‘apektado’ ng kanilang pinanggalingang lahi—kahit pa sila ay matagal nang naninirahan sa Amerika. Ito, ayon sa kanya, ang dahilan kung bakit “lubog na lubog” ang Amerika at napakabilis ng paglubog nito [06:48]. Hindi niya sinasabing may mali sa pagkakaiba-iba ng lahi, ngunit ang kanyang pagtukoy ay nakasentro sa kawalan ng isang nagkakaisang kaluluwa o pambansang identidad na kayang umangkop at magtatag ng kapayapaan sa gitna ng matitinding sigalot. Ito ang internal na sakit na, ayon kay Duterte, ay masisira ang bansa mula sa loob, isang krisis na kinakatakot na nakikita na natin ngayon.

Ang Di-Mabubura na Latay ng Kasaysayan: Samar at ang Pagsasamantala

Hindi rin nakaligtas ang kasaysayan ng Amerika sa matalas na dila ni Duterte. Ginamit niya ang mga nakaraang kasalanan ng US bilang batayan ng kanilang pagpapaimbabaw. Isang matinding halimbawa ang Samar Massacre [07:56], kung saan binanggit niya ang brutal na utos ng Amerikanong Kumander: “Turn that place into the house into a howling wind and kill all the dogs” [08:12]. Ipinunto niya na ang ganitong mga krimen laban sa sangkatauhan ay hindi maaaring burahin at nananatili sa kamalayan ng mga naapektuhan.

Ang tanong niya ay nakakabingi: “Sa tingin mo ba mapapatawad ng mga Muslim ang napakaraming masaker?” [08:24]. Sa kaniyang pananaw, ang kawalang-katarungan at ang patuloy na epekto ng karahasan ng Kanluran ang dahilan kung bakit naroon ang ISIS [08:34]. Binanggit din niya ang pag-atake sa Iraq sa ilalim ng maling paratang na may ‘weapons of massive destruction’ [08:47], ang pagwasak sa Libya, at ang pagdudulot ng kaguluhan sa Syria [09:02]. Ang lahat ng ito ay nagpapakita ng isang patakaran ng Amerika na mapangwasak at pabago-bago, na sa huli ay nagdudulot ng kawalang-katiyakan at gulo hindi lamang sa Asya at Gitnang Silangan, kundi bumabalik din sa kanilang sariling bansa.

Para kay Duterte, ang kasaysayan ng Amerika ay hindi lamang isang serye ng tagumpay; ito ay isang kasaysayan ng pang-aapi at pagsasamantala, lalo na sa pag-ubos ng langis ng Africa at Gitnang Silangan, na nagbigay sa kanila ng maagang bentahe sa industriyalisasyon [09:29]. Ipinukol niya ang batikos sa Kanluran sa usapin ng ‘climate change,’ sinabing sila ang sumira sa klima at ngayon ay ibinibintang ang sisi sa mga bansa na nagsisimula pa lamang mag-industrialize [09:48]. Ito ay isang malaking pagpapaimbabaw at isang patunay na walang “salita” o paninindigan ang mga bansa sa Kanluran [10:45].

Ang Paglabag sa Protokol at ang Depensa ng Soberanya

Bukod sa mga isyu ng lahi at kasaysayan, matindi rin ang pagkadismaya ni Duterte sa paglabag ni dating US President Barack Obama sa tamang protocol. Sa kanyang talumpati, inilarawan niya ang pag-uugali ni Obama nang pintasan siya sa isang press briefing sa White House [11:09] bilang isang malaking pagkakamali at paglabag sa dignidad ng isang chief of state. Ayon kay Duterte, kung may reklamo si Obama laban sa kanya, ang tamang hakbang ay dumaan sa United Nations, sa Security Council, o sa tamang kinatawan [11:21]. Ang pagpuna sa isang Pangulo sa publiko ay hindi lang kawalang-galang, kundi isa ring pagbaba ng antas ng diplomatikong ugnayan.

Sa konteksto ng pag-atake sa kaniyang kampanya kontra-droga at ang pag-iimbestiga ng mga international bodies tulad ng International Criminal Court (ICC) at mga lokal na kritiko tulad ni Senator Leila de Lima, matatag ang paninindigan ni Duterte sa hurisdiksyon [02:25]. Inulit niya ang kanyang pahayag na nais niyang ipagtanggol ang sarili sa harap ng UN, ngunit ang gagawin lang niya ay ‘cross-examine’ ang kanyang mga akusador [12:13]. Ang kaniyang matigas na posisyon ay nagpapahiwatig ng kanyang paniniwala na ang mga isyu ng bansa ay dapat munang resolbahin sa loob ng sarili nitong hurisdiksyon, at hindi dapat diktahan ng mga dayuhan na may sariling agenda at walang-basehang pagpuna.

Ang Pag-Ikot sa Rusya at Tsina: Pragmatismo Laban sa Pagpapaimbabaw

Isang mahalagang bahagi ng pagtatanggol ni Duterte sa kaniyang panlabas na patakaran ay ang pagpapaliwanag kung bakit siya bumaling sa Rusya at Tsina para sa tulong militar. Ang Mindanao, aniya, ay “kumukulo na” [15:26] at ang paghawak ng mga baril ay parang “mani at kendi” na lang [15:33]. Sa gitna ng matinding pangangailangan ng sandatahang lakas ng Pilipinas, lalo na para sa mga bala ng M4 at iba pa, nabigo ang US na makapagbigay ng mabilis na aksyon dahil sa mga usapin ng human rights [16:20].

Ang sitwasyong ito ay nagdulot ng isang matinding pagpapasya. Sa halip na maghintay at mapahamak ang henerasyon at ang mga susunod pa [13:25], pinili ni Duterte ang pragmatismo. Kinikilala niya ang “kredito ng Rusya at Amerika” (referencing China as well, though the transcript mentions Russia and America in one sentence: credit of Russia and America will give me the arms free) sa pagbibigay ng libreng armas [15:05]. Ito ay isang malinaw na mensahe: ang pambansang seguridad at ang buhay ng mga Pilipino ay mas mahalaga kaysa sa pagpapanatili ng isang ‘depende’ na relasyon sa isang superpower na laging may kondisyon at may pagpapaimbabaw sa kanilang mga patakaran.

Ang Pagpapatunay at ang Huling Babala

Ang talumpati ni Duterte ay hindi lamang tungkol sa kritisismo; ito ay isang babala na inihayag sa publiko: “someday remember this one day to your horror, your problem is 100 times more serious than what we have” [13:58]. Ang pagpapatunay ng hula ni Duterte, na naganap sa loob ng maikling panahon mula nang binigkas niya ito (sa konteksto ng video noong 2020), ay nagbigay ng bigat sa kanyang pananalita. Ang deklarasyon ni Obama (referencing a previous Obama action not necessarily the 2020 events, as the text references a declaration of national emergency [14:14]) ay nagpapakita ng isang Amerika na, sa kabila ng panlabas na lakas, ay mayroong matinding sakit sa loob.

Sa huli, ipinunto ni Duterte na hindi dapat ipilit ng mga dayuhan ang kanilang mga halaga at ‘national stupidity’ sa Pilipinas [14:47]. Ang kaniyang adbokasiya ay nananatili sa soberanya ng Pilipinas at sa kakayahan ng bansa na gumawa ng sarili nitong desisyon, lalo na sa harap ng mga historikal na pagkakamali ng Kanluran. Ang kanyang talumpati ay isang hamon sa pandaigdigang kaayusan at isang pagtawag sa kanyang bansa upang maging matatag at huwag maging sunud-sunuran sa mga patakaran ng mga dating kolonisador. Ang kanyang hula ay hindi lamang nagbigay-liwanag sa hinaharap ng Amerika, kundi nagpatibay rin sa kanyang paninindigan bilang isang lider na handang manindigan at ipagtanggol ang Pilipinas sa harap ng anumang banta o pagpapaimbabaw. Ang salaysay na ito ay nagpapakita na ang ‘prophecy’ ni Duterte ay nagbigay ng isang kritikal na perspektiba sa kasalukuyang krisis ng Amerika, na nagpapatunay na ang pagbagsak ng isang superpower ay hindi lamang dahil sa panlabas na kalaban, kundi dahil sa mga lamat na matagal nang nakatanim sa loob ng sarili nitong pundasyon.

Full video: