HINAMON MAGLABAS NG EBIDENSYA! PCO USEC CLAIRE CASTRO, HINAMBING SA ‘JET SKI JOKE’ ANG ALLEGASYON NI DUTERTE SA GINTO NG BANSA; KAUNTEHAN NI MAYOR BASTE, KINUWESYON SA ISYU NG DROGA

Sa isang iglap, naging sentro ng atensyon ang Palasyo ng Malacañang nang magbigay ng kagyat at matapang na tugon ang bagong talagang Presidential Communications Office (PCO) Undersecretary at Palace Press Officer, si Atty. Claire Castro, sa sunud-sunod at mabibigat na akusasyon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte laban sa administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM).

Hindi pangkaraniwan ang estilo ng pagsagot ni Castro. Sa kanyang unang araw pa lamang, ipinamalas niya ang isang “guns blazing” na paninindigan, direktang hinarap ang mga alegasyon na nagbato ng malaking pagdududa sa kredibilidad ng kasalukuyang gobyerno. Mula sa akusasyon ng pagpapatungo sa diktadura, isyu ng umano’y pagnanakaw ng ginto, hanggang sa pagbabalik ng problema sa droga sa mga pangunahing lungsod, ang bawat paratang ni Duterte ay sinalubong ng isang matalas na hamon: Maglabas ng ebidensya.

Ang Ginto ng Bayan: Isang ‘Campaign Joke’ na naman?

Ang pinakamabigat at pinakakontrobersyal na paratang na binitawan ni Duterte sa isang campaign rally sa Cebu ay ang umano’y pagnanakaw at pagbebenta ng gold bars ng pamilya Marcos. Isang akusasyong humahatak sa isang sensitibong bahagi ng kasaysayan ng pamilya Marcos—isang akusasyong mabilis na kumalat at nagdulot ng malaking pagkabahala sa publiko.

Ngunit walang takot na sinalag ni Usec. Castro ang paratang, at sa halip na manahimik, direkta niyang kinuwestiyon ang motibo ng dating pangulo.

“Hindi ba ito campaign joke ulit?” ang naging matapang na tanong ni Castro [03:32].

Ang katanungang iyon ay hindi lamang simpleng pagtatanong. Ito ay isang matalas na pagtukoy at paghambing sa isa sa pinaka-nakakakilabot na pangako ni Duterte noong 2016 campaign—ang jet ski promise na pangangalandakan ng soberanya ng Pilipinas sa West Philippine Sea. Matatandaan na noong hindi natupad ang pangakong ito, tinawag ni Duterte na “stupid” ang mga naniwala sa kanya [08:14].

Ang pag-uugnay sa isyu ng ginto sa ‘joke’ ng jet ski ay isang estratehikong pagpapababa ng bigat ng akusasyon, habang inaalala ang publiko sa posibilidad na ang seryosong pahayag ng dating pangulo ay isa na namang political entertainment na walang basehan. Ayon kay Castro, kung seryosohin ang sinabi ni Duterte at pagkatapos ay tawagin niya tayong “stupid” ulit, “baka mapagkamalan niya tayo ulit at tawagin tayong stupid [08:23].”

Upang tuluyang pabulaanan ang paratang, ipinaliwanag ni Castro ang mandato ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), na tanging ahensya lamang ang may hawak at namamahala sa gold reserves ng bansa [03:56]. Ipinarating din niya ang pormal na pahayag ng BSP: ang pagbebenta at pagbili ng ginto ay isang regular na aktibidad ng ahensya upang mapanatili at mapataas ang Gross International Reserves (GIR) [04:12]. Ang layunin nito ay panatilihin ang international stability at convertibility ng Philippine Peso [04:21].

Mas tumaas pa umano ang GIR ng bansa, na umabot sa $106.3 bilyon mula sa $103.8 bilyon noong 2023 [06:24] – [06:37]. Ang data na ito, na inihayag ng BSP mismo, ay direktang sumasalungat sa akusasyon na ninakaw ang reserba ng ginto.

Sa kabila ng paglilinaw na ito, malinaw ang hamon ni Castro sa dating pangulo: “Wala ba si Duterte ng m economic experts na magsasabi sa kanya kung ano ba talaga ang regular activities ng bangko Central ng Pilipinas [04:31]?” Bilang isang abogado at dating piskal, ipinunto ni Castro na alam ni Duterte kung paano kumuha ng ebidensya at patunay, ngunit bakit tila puro intriga lamang ang kanyang binitawan? “All We Want here is evidence, ipakita niya [10:27].”

Ang pagdidiin na ito sa ebidensya ay nagpapakita ng isang matibay na paninindigan ng kasalukuyang administrasyon na hindi na hahayaan na mamayani ang disinformation at mga paratang na walang basehan.

Ang Isyu ng Droga: Pagkuwestiyon sa Epekto at Ebidensya

Hindi lamang ang ginto ang sentro ng sagupaan. Hinarap din ni Usec. Castro ang pahayag ni Duterte na bumalik na umano ang problema sa droga sa mga lungsod ng Davao, Cebu, at Manila [02:14]. Sinabi pa ng dating pangulo na dumami na rin ang mga kaso ng hold-up at saksakan sa Davao City [02:27].

Ang tugon ni Castro dito ay hindi rin pinalampas. Sa halip na idipensa ang national government sa isyu ng droga, ibinalik niya ang atensyon sa local government ng Davao.

“Oh okay, kung Davao City pinag-uusapan natin, sino ba ang Mayor ng Davao City? Hindi ba yung anak niya si Mayor Baste Duterte?” matalas na tanong ni Castro [02:37].

Ang matinding tanong na ito ay nagbigay ng isang mapait na realisasyon: Kung bumalik na ang droga at krimen sa lungsod na pinamumunuan ng sariling anak ni Duterte, nangangahulugan ba ito na “napaka inefficient ng anak niya [02:45]”? Isang political drama ang naganap sa loob ng Malacañang, kung saan ang sariling anak ng dating pangulo ay hindi sinasadyang nasangkot sa pagdududa ukol sa kaniyang kakayahan.

Muli, ang demand ay para sa datos. “Nasaan ang data patungkol rito [02:45]?” Ang pagnanais ng Malacañang na maging driven ang diskurso ay isang malinaw na pag-iiba sa nakaraang administrasyon, kung saan ang ‘gut feel’ o personal na karanasan ang madalas na ginagamit na batayan.

Nagbigay pa si Castro ng isang mas sensitibong punto: “At tandaan natin nung panahon niya, at least ngayon may record kung may namamatay, nung panahon niya, meron bang narecord dito sa mga biglang nawawalang mga tao [02:58] – [03:06]?” Ang paghambing sa “recorded deaths” ngayon sa “mga biglang nawawalang tao” noon ay nagpapahiwatig ng isang matalim na pagpuna sa mga kontrobersyal na extrajudicial killings na naganap noong panahon ng Oplan Tokhang—isang pagpuna na malinaw na nagpapakita ng shift sa pagtingin ng kasalukuyang administrasyon sa mga isyu ng rule of law at human rights.

Isang Bagong Komunikasyon: Ang Laban para sa Katotohanan

Ang matapang na paghaharap ni Usec. Claire Castro kay dating Pangulong Duterte ay hindi lamang isang pagtatanggol; ito ay isang deklarasyon ng isang bagong communication stance ng administrasyong Marcos.

Nang tanungin siya kung ito ba ang magiging bagong communication stance ng Malacañang, matapang siyang sumagot: “Siguro ganito lang po talaga ako when when it It’s for the truth ilalaban natin yan… is because we know we are fighting for the truth [15:31] – [15:50].”

Ang pangangailangan para sa isang mas matigas na paninindigan laban sa fake news at disinformation ay lumalabas na ngayon dahil sa tindi ng mga alegasyon. Ayon kay Castro, “Yes we have to fight for that we have to fight against fake news Otherwise yung mga tao na naniniwala sa kanila maiiba ang isip nila maiiba ang diskarte nila [16:04].”

Ang kanyang tungkulin, aniya, ay hindi bilang isang spokesperson na magsasalo ng lahat ng salita ng Pangulo, kundi bilang isang press officer na magpapaliwanag at magpapalawak ng mga direktiba at pronouncements ng Palasyo [17:05]. Ito ay nagpapahiwatig na ang Pangulo mismo, si PBBM, ang magsasalita para sa kanyang sarili, habang si Castro ang magsisilbing firewall at fact-checker laban sa mga pagbaluktot sa katotohanan.

Ang pag-akyat ni Usec. Castro sa podium ng Malacañang ay hindi lamang nagdala ng bagong mukha sa PCO, kundi nagpakita ng isang paradigm shift sa kung paano haharapin ng gobyerno ang mga kritiko—lalo na ang impluwensyal at maingay na boses ng dating pangulo. Ang dating pagiging accommodating at soft-spoken ay pinalitan ng isang mas assertive at driven na pagtugon.

Ang labanan sa pagitan ng kasalukuyan at nakaraang administrasyon ay hindi lamang sa pulitika; ito ay isang giyera para sa naratibo at para sa katotohanan. Sa harap ng mga paratang na walang basehan, ang Malacañang, sa pangunguna ni Usec. Claire Castro, ay nagpapakita na handa silang lumaban. Ang tanong ay nananatili: Maglalabas ba si dating Pangulong Duterte ng matibay na ebidensya, o mananatili na lamang ang mga paratang na ito bilang isang intriga na pampagulo sa bansa? Hinihintay ng taong bayan ang kasagutan.

Full video: