HIMALA O ANOMALYA? Dating Dental Receptionist na May-ari ng 28 Luxury Cars, Ginisa sa Senado Tungkol sa Bilyong Kinita Mula sa Kontrata ng DPWH

Sa gitna ng lumalalang krisis sa pagbaha at patuloy na banta ng korapsyon sa mga imprastraktura ng bansa, naging sentro ng matinding diskusyon at pagdududa ang pangalan ni Sarah Discaya, ang kontrobersyal na kontratista na biglang sumikat at pumalo sa listahan ng pinakamayayamang indibidwal sa Pilipinas. Sa isang maalab at matinding pagdinig ng Senate Blue Ribbon Committee, ginisa ng mga Senador si Discaya, ang may-ari ng Alpha and Omega General Contractor and Development Corporation at iba pang kumpanya, tungkol sa pinagmulan ng kanyang diumano’y napakalaking yaman, partikular ang pagkakakuha niya ng bilyun-bilyong kontrata mula sa Department of Public Works and Highways (DPWH).

Ang pagdinig na ito, na isinagawa noong Lunes, September 1, ay sentro ng imbestigasyon sa mga isyu ng ghost projects at substandard implementation sa flood control projects. Ngunit ang atensyon ay mabilis na naibaling kay Discaya, na kabilang sa tinaguriang “top 15 contractors” na tinukoy ni Pangulong Bongbong Marcos. Ang kanyang pagharap ay hindi lamang naging pagsagot sa mga teknikal na tanong, kundi naging pagtatanggol din sa kanyang personal na kredibilidad at ang pinagmulan ng kanyang extravagant lifestyle.

Ang Malalim na Pagdududa at ang “Ghost Projects”

Nagsimula ang pagdinig sa mariing pagpuna ni Senator Jinggoy Estrada, na siyang nanguna sa paggisa. Agad nitong kinuwestiyon ang pagiging handa ni Discaya, lalo na nang hindi niya maisagot ang eksaktong bilang ng mga proyektong napanalunan ng siyam na kumpanya na pag-aari o kontrolado ng kanyang pamilya. Ibinulgar ni Estrada ang impormasyon tungkol sa siyam na kumpanya—kabilang ang St. Gerard, St. Timothy, Alpha and Omega, Elite General Contractor, St. Matthew, Great Pacific Builders, YPR General Contractor, Amethyst Horizon Builders, at Waymaker OPC—na lahat ay konektado sa pamilya Descaya. Ang kanyang asawang si Pacifico “Curly” Descaya, anak na si Gerald William Descaya, pamangkin na si Maria Roma Angeline Descaya Rimando, at pinsan na si Maritony Melgrito ay may kani-kaniyang papel sa mga kumpanyang ito.

“Ito ay left pocket to right pocket,” mariing pahayag ni Estrada, na nagpapahiwatig ng isang sistematikong pagpapalipat-lipat ng kontrata sa iisang pamilya.

Nagbabala rin si Estrada, “Miss Sarah alam mo hwag kang magsisinungaling ha, pagka meron kaming mga diskubre na may ghost project ka, pakukulong kita rito [00:08].” Hiningan niya ng ebidensiya—mga larawan—ng lahat ng 400 proyekto na diumano’y nakuha ng mga kumpanya ni Discaya, isang hirit na nagpakita ng seryosong pagdududa ng Senado sa integridad ng mga proyekto.

Ang Depensa: “Edited” na Panayam at 23 Taong Pagkontrata

Ang pinakatampok na bahagi ng pagdinig ay ang pagtatanggol ni Discaya sa kanyang mabilis na pagyaman. Muling inungkat ng mga Senador ang isang interview niya sa telebisyon kung saan niya inamin na pumaldo siya at kumita ng bilyon nang pumasok sila sa kontrata sa DPWH.

“Kailan po kayo unang nagkaroon, kumita ng bilyon… [00:48]?” tanong ng Senador.

Ang naging depensa ni Discaya: Spliced o edited umano ang video. Aniya, 23 taon na silang contractor at nagsimula sila sa local government unit (LGU) at private projects, kung saan “ang hirap makasingil [02:39:58].” Idiniin niya na noong binanggit niya ang DPWH, ang tinutukoy niya ay ang pagiging madali ng proseso ng paniningil kumpara sa LGU, ngunit inalis umano ang kontekstong ito ng television station.

“Kasi I did mention that I was doing local government as well as private po [02:42:20],” iginiit niya.

Gayunpaman, binatikos ito ni Senator Tito Sotto, na diretsong nagtanong: “So you’re saying that the television station and the person’s interviewing you edited your answers [02:59:03]?” na sinagot naman ni Discaya ng “I think so sir.”

Ang Kontrobersiya ng 28 Luxury Cars

Hindi rin nakaligtas sa mga tanong ang tila hindi pangkaraniwang koleksyon ng mga mamahaling sasakyan ni Discaya, na umabot sa 28. Kabilang sa koleksyon ang Rolls-Royce, Bentley, Maybach, Range Rover, at Cadillac Escalade. Nang tanungin kung bakit napakaraming sasakyan, sinabi niya na ang mga ito ay ginagamit ng kanyang apat na anak [21:33].

“My god and you bought that from the taxpayers money [21:47]?” tanong ni Estrada.

“No po. Ah hindi po,” mabilis na sagot ni Discaya.

Ang pag-amin na umabot sa 28 ang luxury cars ay lalong nagpalakas sa pagdududa ng taong bayan at mga Senador kung paano nakuha ang ganitong kayamanan mula lamang sa pagiging kontratista, lalo pa at nagsimula siya bilang isang dental receptionist at orthodontic nurse sa ibang bansa [02:50:06] bago pumasok sa negosyo ng konstruksiyon noong 2012.

Ang Pagkukulang ng PCAB at DPWH

Naging mainit din ang interogasyon sa mga kinatawan ng Philippine Contractors Accreditation Board (PCAB) at DPWH. Tinanong ni Senator Raffy Tulfo at Senator Sotto ang PCAB, sa pangunguna ni Engineer Dakay, kung bakit patuloy silang nagre-renew ng lisensya ng mga kumpanya ni Discaya, tulad ng St. Gerard at St. Timothy, na nauna nang nasuspinde o na-blacklist ng DPWH dahil sa mga isyu ng malperformance at ghost projects.

“Wala naman po nasuspend sa 15 na ‘yan eh… [01:08:42]” pahayag ni Tulfo, na nagtatanong kung bakit walang nagiging aksyon ang PCAB sa kabila ng malinaw na paglabag. “Hindi ko alam kung nagtatanga-tangahan kayo, hindi niyo alam trabaho kung natapalan lahat ng mga mata ninyo ng salapi [01:13:30].”

Ang sagot ni Engineer Dakay ng PCAB ay may time limitations lamang ang blacklist at suspension [03:12:20]. Aniya, nalilift ang blacklist kapag nakumpleto na ang proyekto. Ngunit iginiit ng mga Senador na may batas, gaya ng Section 101 ng RA 12009, na nagpapahintulot ng perpetual disqualification para sa mga kaso ng ghost projects at corrupt practices [03:53:19].

Lalong lumaki ang pagkadismaya nang ibunyag ng PCAB na nagpadala sila ng sulat sa DPWH noong Agosto 18, 2023, upang humingi ng impormasyon tungkol sa 15 kontratista, ngunit hanggang sa araw ng pagdinig ay wala pa silang nakukuhang pormal na tugon [04:44:00]. Ang kakulangan sa koordinasyon at tila kawalan ng urgency sa pagitan ng DPWH at PCAB ay nagbigay ng impresyon na tila pinahihintulutan ang mga ganitong anomaliya na magpatuloy.

Ang Taktika ng “Divestment”

Sa huling bahagi ng pagdinig, nabanggit ang umano’y pag-alis o divestment ni Discaya sa ilan sa siyam na kumpanya. Ngunit mabilis itong pinabulaanan ng mga Senador, lalo na ni Senator Risa Hontiveros at Senator Tulfo.

“We have information na listed pa nga bilang beneficial owners sa disclosure ng St. Timothy, ‘yun na nga po si Maria Roma Angeline Discaya Rimando. So they are still connected to those companies [05:24:26],” pahayag ni Hontiveros.

Inamin ni Discaya na siya ay CFO (Chief Financial Officer) pa rin, hindi COO (Chief Operating Officer), at tumutulong lamang. Ngunit mariin itong kinuwestiyon: “So you haven’t completely divested uh all your interest in [05:01:21]?” tanong ni Tulfo.

Lumabas sa pagdinig na ang kanyang interes ay inilipat sa kanyang mga kamag-anak, tulad ng pamangkin ng kanyang asawa. Ipinahiwatig ng mga Senador na ito ay isang taktika lamang upang makaiwas sa responsibilidad, ngunit ang kontrol ay nananatili pa rin sa loob ng pamilya.

Ang Panawagan para sa Reporma at Pananagutan

Ang pagdinig ay nagtapos sa isang kolektibong panawagan ng mga Senador para sa mas matinding aksyon at reporma. Nais amyendahan ni Senator Tulfo ang batas na lumikha sa PCAB upang bigyan ito ng mas malaking kapangyarihan at mas mahusay na koordinasyon sa DPWH at iba pang ahensya [03:53:19].

Ang isyu ng mga bilyun-bilyong piso na inilaan para sa flood control na diumano’y napunta lamang sa mga bulsa ng iilang kontratista ay isang seryosong dagok sa tiwala ng publiko. Ang kwento ni Sarah Discaya ay naging simbolo ng mas malawak at mas malalim na problema ng korapsyon sa kontrata ng gobyerno.

Ang mga Senador, lalo na si Estrada, ay nagbigay ng matinding banta: “Mananagot kayo, hindi lamang sa batas at sa Senado, kundi sa taong bayan [05:11:37].”

Ang imbestigasyon ay patuloy, at ang bawat Pilipino ay naghihintay kung ang pagdinig na ito ay magiging simula ng paglilinis sa sistema, o mananatili na lamang sa antas ng malaking tanong: Ang pagyaman ba ni Sarah Discaya ay isang pambihirang himala ng sipag, o isa lamang malinaw na ebidensya ng malawakang anomalya.

Full video: