HIMAGSIKAN SA TANGHALIAN: Ang Nag-aalab na Galit nina Tito, Vic, at Joey Laban sa TAPE Inc. at ang Labanan sa Pangalan ng ‘Eat Bulaga!’

Sa loob ng mahigit apat na dekada, ang programang Eat Bulaga! ay hindi lamang isang noontime show—ito ay naging institusyon, isang pamilya, at bahagi ng kultura ng bawat Pilipino, mula Batanes hanggang Jolo. Ang pagtawa, pag-asa, at aral na idinulot ng mga programang tulad ng “Juan for All, All for Juan,” “Dabarkads,” at ang simpleng presensya ng mga haligi nitong sina Tito Sotto, Vic Sotto, at Joey de Leon (TVJ) ay humubog sa pananghalian ng bansa. Ngunit ang napakatibay na pundasyong ito, na pinaniniwalaang hindi kailanman magigiba, ay niyanig ng isang matinding corporate dispute noong Mayo 31, 2023, kung saan naganap ang isa sa pinakamainit at pinakamadamdaming paghihiwalay sa kasaysayan ng Philippine television.

Hindi isang simpleng pag-alis ang nangyari. Ito ay isang himagsikan ng mga orihinal na tagapaglikha laban sa kompanyang kanilang itinatag, ang Television and Production Exponents Inc. (TAPE Inc.), na pinamumunuan na ng pamilyang Jalosjos. Sa gitna ng emosyonal na anunsyo ng TVJ, na hindi pinahintulutang mag-live broadcast at napilitang magpaalam sa pamamagitan ng isang livestream at pre-taped episode, kitang-kita ang pagkadismaya at ang nag-aalab na galit na matagal nang kinikimkim ng trio.

Ang Lamat sa Pamilya: Pag-alis ng mga Haligi at ang Kakulangan sa Respeto

Ang pinag-ugatan ng kaguluhan ay nagsimula sa mga ulat tungkol sa diumano’y pagpapalayas kay Tony Tuviera, ang matagal nang producer at kasamahan ng TVJ, at ang sunud-sunod na pagpasok ng mga Jalosjos, kabilang sina Romeo “Jon” Jalosjos Jr. (Presidente/CEO) at Bullet Jalosjos (CFO), sa pamunuan ng TAPE Inc. Ayon kay Tito Sotto, ang dating Senador at isa sa mga boses ng trio, ang TAPE Inc. ay biglang nagpakita ng intensyon na i-take over ang produksiyon at baguhin ang komposisyon ng kumpanya matapos ang maraming taon na walang partisipasyon sa pangangasiwa ng palabas.

Ang matinding pagkadismaya at lamat ay lalong lumaki nang magsimulang maglabas ng mga pahayag ang bagong management na taliwas sa pananaw ng TVJ. Isa sa pinakamasakit na naramdaman ni Tito Sotto ay ang mga salita ni Bullet Jalosjos na nagsasabing ‘mananatili’ o ‘retained’ ang TVJ sa Eat Bulaga!. Ayon kay Sotto, ang naturang pahayag ay hindi nararapat at masakit pakinggan, dahil para itong nagpapahiwatig na sila ay “puwedeng sipain,” samantalang sila ang esensya ng Eat Bulaga! mismo.

“Masagwang pakinggan sa amin ‘yung mare-retain kami,” matapang na pahayag ni Tito Sotto. “Para bang puwede kaming sipain, e kami nga ang ‘Eat Bulaga.’… Para namang napakakawawa namin. I think it’s improper, that kind of statement is improper,” dagdag pa niya, nagpapakita ng matinding damdamin na lumampas sa simpleng propesyonal na alitan at umabot na sa isyu ng respeto at dangal.

Ang Alitan sa Pananalapi at ang Kasinungalingan ng ‘Pagkalugi’

Ang usaping pampinansyal ang isa sa pinakamalaking mitsa ng alitan. Nagpahayag ang TAPE Inc. na kailangan nilang magsagawa ng “reinvention” at overhaul dahil diumano’y nalulugi ang programa. Ngunit mariing pinabulaanan ito ni Tito Sotto, na nagbunyag na ang TAPE ay may utang na umaabot sa P30 milyon bawat isa kina Vic Sotto at Joey de Leon, na hindi pa nababayaran noong 2022. Mas nakakagulat pa, inihayag ni Sotto na si Vic Sotto ay tinatanggalan pa ng Value-Added Tax (VAT) kahit hindi naman niya natatanggap ang kanyang suweldo, isang malinaw na iregularidad.

Ang pagbunyag na ito ay nagbigay linaw sa publiko kung bakit nag-init ang ulo ng TVJ. Hindi lang ito tungkol sa pera, kundi tungkol sa pagiging tapat sa kasunduan, na ayon kay Tito Sotto ay tanging hiling nila sa kanilang mga business partners. Ang biglaang pagpigil sa kanilang mag-live broadcast noong huling Miyerkules ng Mayo 2023, dahil sa desisyon ng new management, ay nagsilbing huling patak. “Hindi kami pinayagan umere ng live ng new management,” pagbubunyag ni Tito, na nagpatunay na ang kanilang paglisan ay, sa isang banda, ay isang “unplanned disengagement” na dulot ng mga intolerable na desisyon ng TAPE.

Sa kanilang emosyonal na pamamaalam, inilahad ni Vic Sotto ang kanilang pangkalahatang sentimiyento: “Ang hangad lang namin ang makapagtrabaho ng mapayapa, walang maaagrabyado at may respeto sa bawat isa.” Ito ang pinaka-sentro ng kanilang galit—ang pagkawala ng kapayapaan at paggalang sa loob ng sarili nilang tahanan sa loob ng 44 na taon.

Ang Digmaan ng Pangalan: Sino ang Tunay na May-ari ng ‘Eat Bulaga!’?

Ang pinakamainit na bahagi ng himagsikan ay ang ligal na labanan para sa pagmamay-ari ng trademark na “Eat Bulaga!” at ang acronym na “EB.” Matindi ang paninindigan ng TVJ na sila, bilang mga creator, ang tunay na nagmamay-ari ng pangalan, at hindi ang TAPE Inc..

Si Joey de Leon mismo ang nag-imbento ng pangalang “Eat Bulaga!” noong 1979, sa kusina ni Tito Sotto sa White Plains, Quezon City. Ayon kay Tito Sotto, batay sa Supreme Court jurisprudence, ang pagmamay-ari ay napupunta sa mga “point of creation” o sa mga nag-imbento ng produkto, at hindi sa kumpanyang nagparehistro nito.

Sa isang mahalagang tagumpay para sa TVJ, nagdesisyon ang Intellectual Property Office of the Philippines (IPOPHL) noong Disyembre 2023 na si Tito Sotto, Vic Sotto, at Joey de Leon ang “rightful owners and originators” ng trademark na “Eat Bulaga” at “EB,” kaya sila ang may exclusive rights na irehistro ang nasabing mga tatak. Kahit pa nagpahayag ng intensyon ang TAPE na mag-apela, ang desisyon ng IPOPHL ay isang malaking patunay na ang emosyonal at moral na karapatan ng TVJ ay sinusuportahan na ng batas. Ang matapang na panawagan ni Joey de Leon na “Bastusan na kasi ang labanan eh. Bastusan. Siraan. Walang kwenta,” ay nagpapakita ng tindi ng pagkadismaya sa paninira at pagkuwestiyon sa kanilang pamana.

Ang Kinabukasan at ang Pangako ng ‘Isang Libo’t Isang Tuwa’

Hindi nagtagal ang pangungulila ng Dabarkads. Sa gitna ng kaguluhan, mabilis na lumipat ang TVJ, kasama ang marami sa kanilang mga kasamahan at crew, sa TV5 sa ilalim ng bagong prodyuser, ang MediaQuest Holdings Inc. Dala-dala nila ang pangako na ipagpapatuloy ang diwa ng kanilang programa.

Sa kanilang pamamaalam, nagbigay ng matinding pangako si Vic Sotto, “Saan man kami dalhin ng tadhana, tuloy ang isang libo’t isang tuwa.” Ang pahayag na ito ay nagsilbing bandila ng pag-asa para sa kanilang milyun-milyong tagahanga. Ang paggamit pa rin nila ng pangalang “Eat Bulaga” sa kanilang bagong programa sa TV5, sa kabila ng paggamit din nito ng TAPE Inc. sa GMA-7, ay nagpapakita ng kanilang matibay na paninindigan na sila ang tunay na nagmamay-ari ng legacy.

Sa kabilang banda, ipinahayag ng TAPE Inc., sa pamamagitan nina Jon Jalosjos Jr. at Bullet Jalosjos, ang kanilang kalungkutan sa paglisan ng trio, ngunit iginiit na “life must go on”. Binigyang-diin nila na ang tagumpay ng Eat Bulaga! ay hindi nakasalalay sa tatlong tao lamang, kundi sa pinagsamang pagsisikap ng lahat ng talents, crew, at loyal viewers. Nag- teaser pa sila ng isang “mas masaya, mas nakakaaliw at HIGIT PA SA ISANG LIBO’T ISANG TUWA” na Eat Bulaga!.

Ngunit para sa mga Dabarkads, ang Eat Bulaga! ay TVJ. Ang paglisan nina Tito, Vic, at Joey ay nagpapakita ng malaking pagbabago sa landscape ng telebisyon sa Pilipinas. Ang kuwento ng TVJ laban sa TAPE/Jalosjos ay hindi lamang tungkol sa showbiz; ito ay tungkol sa moralidad, copyright, utang, at ang labanan ng creator laban sa administrator. Ito ay isang current affairs na isyu na nagpapaalala sa lahat na kahit ang pinakamatatag na partnership ay maaaring magkalamat dahil sa pagnanasa sa kapangyarihan at kawalan ng paggalang.

Ang laban ay hindi pa tapos. Sa pagpapatuloy ng ligal na labanan para sa pangalan at sa patuloy na pag-ere ng dalawang magkaibang programa na may iisang pangalan (pansamantala), nakasentro ang atensyon ng bansa sa kung saan patutungo ang pamana ng “Isang Libo’t Isang Tuwa.” Ngunit ang isang bagay ay sigurado: ang galit at paninindigan nina Tito, Vic, at Joey ay nagbigay ng isang matapang na mensahe—na ang legacy at respeto ay hindi mabibili ng pera o corporate takeover, at ang pagtatanggol sa sarili nilang nilikha ay higit pa sa anumang blockbuster na pelikula.

Full video: