Diretsong Sagot ni PRRD sa Garma Rumor: ‘Gi-iyot Ko Ba?’ Sabay Binitawan ang Nakakagulat na ‘Amina’ng Magnakaw sa Gobyerno

Ni: [Pangalan ng Content Editor/Iyong Pangalan] Petsa: Disyembre 7, 2025

Sa isang serye ng mga pahayag na hindi malilimutan sa kasaysayan ng kasalukuyang pulitika ng Pilipinas, muling ipinakita ni dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte ang kanyang walang takot, walang preno, at walang kaparis na istilo sa pagkomunika. Tulad ng isang bulkan na biglang sumabog, ang kanyang mga salita ay nagdulot ng matinding pagkabigla, pagtatanong, at agarang diskusyon sa buong bansa, partikular na sa social media. Sa gitna ng mga usaping ito, dalawang aspeto ang tumindig at nagbigay ng pinakamalaking ingay: ang kanyang pambabatikos at diretsong pagtugon sa mga tsismis tungkol sa kanyang diumano’y sekswal na relasyon kay dating Police Colonel Cherry Mae Garma, at ang kanyang sinikal at nakakagulantang na pag-amin tungkol sa esensya ng pulitika—ang “pangangailangan” na magnakaw.

Ang Pambubulgar sa Gitna ng Tsismis: ‘Nag-iyot Ba Kami?’

Nagsimula ang lahat sa tila isang inip o pagkadismaya ni Duterte sa paglaganap ng mga tsismis na nag-uugnay sa kanya at kay Colonel Garma. Sa halip na magbigay ng isang pormal at diplomatikong paglilinaw, pinili niya ang landas na alam niyang magpapataas ng kilay at magdudulot ng sentimyento: ang paggamit ng mga bulgar at direktang salita.

“Diretsuhan ko na ngayon. Sabi nila nag-intercourse kami, sexual intercourse,” bulyaw ng dating Pangulo [00:00]. Ang kanyang pinal na hamon sa publiko at sa media ay naging hindi na mapapasubalian ang tindi, gamit ang isang salitang Cebuano na tanging si Duterte lamang ang makabibigkas sa publiko nang may ganoong lakas: “Nagkauyab ba yan sila ni Duterte o giiyot ba ni Duterte si Garma? Diretso na iparinig mo yan sa public. Mahilig kayo sa chismis, kayo eh.” [00:19]-[00:33].

Ang paggamit ng salitang ‘gi-iyot’—na nangangahulugang ‘nakipagtalik’ sa wikang Cebuano, lalo na ang konektado sa mga kasong sekswal—ay isang taktika na naglalayong patahimikin, o mas tamang sabihin, bulabugin ang kanyang mga kritiko at ang mga mahilig sa tsismis. Sa pamamagitan ng pagbibigkas ng pinakamalalang akusasyon nang direkta, tinatanggal niya ang anumang pagtataka. Ang kanyang pahayag ay hindi lamang pagtanggi; ito ay isang pambabatikos sa kultura ng pulitika na mas nababahala sa “chismis” kaysa sa tunay na serbisyo. Kinumpirma lamang niya na ang lahat ng pulis ay malapit sa kanya at “alam na alam ninyo taga Davao ‘yan,” na nagbibigay-diin sa kanyang matagal nang koneksyon sa mga alagad ng batas, isang koneksyon na madalas na iniuugnay sa mga pagdududa at maling interpretasyon ng publiko [00:40].

Ang Mapait na ‘Amina’ sa Pulitika: Ang Kailangang Magnakaw

Gayunpaman, ang pagtugon ni Duterte sa tsismis ay naging panimula lamang sa mas malaking pagbubunyag. Sa kalagitnaan ng kanyang pagtalakay sa pulitika at sa kanyang sariling pamilya, binitawan niya ang isang sinikal at tila pilosopikal na pahayag na, para sa marami, ay kasing-nakakagulat ng kanyang panawagan para sa “diretsong” tanong. Ang dating Pangulo ay gumawa ng isang tahasang pag-amin na nagpapakita ng isang malalim na pagkadismaya sa sistema ng gobyerno.

“Ang totoo, kung pasok ka ng pulitika, magnakaw ka talaga to assure you of a comfortable and luxurious retirement,” mariing pahayag ni Duterte [05:39].

Ito ay hindi lamang isang simpleng akusasyon; ito ay isang pahayag mula sa isang dating pinuno na naglingkod sa pinakamataas na posisyon ng bansa. Ang kanyang lohika ay nakabatay sa isang mapait na katotohanan: “Hindi ka makaasa diyan sa sweldo, kailangan magnakaw” [06:09]. Idinagdag pa niya, na kung ang isang pulitiko ay hindi marunong magnakaw—o hindi handa na gumawa ng “ghost projects” at “padulas” o ghost project para makakuha ng pera—mas mabuting huminto na lamang at maghanap ng “more profitable” na trabaho [06:15].

Ang ganitong pag-amin ay nagpapakita ng isang malalim at matagal nang problema sa loob ng gobyerno. Inilalagay ni Duterte ang kanyang sarili, hindi bilang isang kritiko, kundi bilang isang saksi na naglalantad ng isang tiyak na “pamantayan” sa paglilingkod. Ito ay isang matapang na pagmumuni-muni na nagbibigay-diin sa pananaw ng marami na ang pulitika sa Pilipinas ay isang gateway sa pagpapayaman, hindi sa serbisyo. Ang ganitong pahayag ay tiyak na magpapalalim sa krisis ng tiwala ng publiko at magiging isang matinding isyu para sa mga gustong maging repormista.

Pamilya, Kapangyarihan, at ang Tanong ng Pagreretiro

Sa kabila ng kanyang matatalim na salita, nagbigay din si Duterte ng sulyap sa kanyang personal na buhay at sa hinaharap ng kanyang pamilya sa pulitika. Inamin niya na galing sila sa isang pamilyang pulitikal na nag-ugat pa sa Danao, Cebu, at Davao, at hindi na siya nagulat na ang kanyang mga anak ay nagpatuloy sa yapak na ito [04:16].

Gayunpaman, nagpahayag din siya ng pagod. Sa edad na 73 at may sakit na cancer, inamin niya na ang kanyang katawan ay hindi na handa para sa national campaign, at mas gugustuhin niyang magretiro [01:17]. Ngunit ang pagreretiro ay tila isang problema para sa kanya, na nagtatanong kung ano ang gagawin niya sa bahay—ang paggising na nakatingin sa kanyang asawa, at walang magawa kundi magbasa ng dyaryo, na humahantong sa pagkasama ng tingin ng kanyang asawa [08:57].

Ang solusyon? “I find something productive outside, magtrabaho ka. You get to solve so many problems” [09:37].

Dito pumapasok ang posibilidad ng kanyang pagbabalik sa kanyang pinakamamahal na posisyon: ang pagiging Mayor ng Davao City. Ang pagiging Mayor ay ang kanyang comfort zone—ang lugar kung saan siya “nakasanay,” na naghahanap ng trabaho kung saan siya makikinig at makalulutas ng problema ng bawat mamamayan [12:28]. Ang pagbalik sa Davao ay tila hindi lamang tungkol sa kapangyarihan kundi sa paghahanap ng layunin.

Ang Babala ng “Punisher” ng Davao: Umalis Kayo, o Mamatay Kayo!

Ang pinakamalaking pagbabanta sa mga kriminal ay nagmula sa posibilidad ng kanyang muling pagtakbo bilang Mayor. Ipinakita ni Duterte ang kanyang ‘classic’ na istilo sa pagbabanta sa mga nagdudulot ng kaguluhan.

“Kung Tatakbo ako ng Mayor, same at this early, sabihin ko na: umalis na kayo! Mga drug lords, umalis na kayo!” malinaw na babala niya [14:39].

Ang kanyang mensahe ay hindi nag-iba sa kanyang mga naunang panunungkulan: “Ayaw ko ng droga, ayaw ko ng kidnapping. Hayaan mo ang Davao na mag-Bloom sa sarili niya” [15:10]. Ang kanyang banta ay lubhang seryoso at nakakakilabot, gamit ang pariralang “mamamatay talaga kayo” [15:08].

Direkta rin niyang hinamon ang mga Human Rights advocates: “Kayo’ng dapat, ‘yung human rights, i-contact na nila ‘yung kung sino itong mga ulol na ‘to kasi mamamatay talaga ‘yan” [15:57]. Para kay Duterte, ang kanyang pangako ay ang kapayapaan sa Davao, at ang anumang banta rito ay agad niyang haharangin [18:17]. Ang kanyang pagbabalik ay nagpapahiwatig ng muling pagbabalik ng “Oplan Tokhang” at ng walang-awang kampanya laban sa droga, na labis na ikinatakot at kinamumuhian ng mga kalaban sa pulitika. Ipinangako niya na kung siya ang Mayor, “Hindi mo ine-expect na ma-engkwentro tayo, bubuhayin kita. Nag-warning na ako sa inyo. Talagang papatayin ko kayo” [17:37]. Ang kanyang panawagan ay para sa kapayapaan, kasaganaan, at seguridad para sa mga susunod na henerasyon ng Dabawenyos [16:48].

Ang Hindi Matapos na Laban kay De Lima at Ang Pamanang Pulitikal

Sa huling bahagi ng kanyang pahayag, muling sumulpot ang kanyang matagal nang laban kay dating Senador Leila De Lima. Bagama’t sinabi niya na gusto niyang makipagbati sa lahat, ang kanyang pagiging handa na bantaan si De Lima ay nagpapakita ng lalim ng kanilang hidwaan.

“Well as a human being, I would say that as much as possible, I just to want to make peace with everybody. But if she starts to fuck everything, hindi kita atrasan,” banta ni Duterte [20:29].

Ang matindi rito ay ang kanyang banta na muling ilalabas ang isang kontrobersyal na video ni De Lima kung patuloy siyang hahamonin. “Bitawan ko lang video ulit. Magpakopya ako pati sa America… Anong gusto niya? Tignan uli?” [21:07]. Ang banta na ito ay hindi lamang pananakot kundi isang muling pag-ungkat sa isang isyu na matagal nang pinag-uusapan, na nagpapakita na ang kanyang personal na laban ay hindi pa tapos.

Bilang pagtatapos, nagbigay din siya ng kanyang matinding endorsement sa kanyang anak, na si Mayor Mareta Duterte. Sa kabila ng kanyang mga pag-aalinlangan sa pulitika, nanawagan siya sa lahat sa Luzon na iboto si Mareta, na tinawag niyang “mahusay” [27:30].

Kongklusyon

Ang pinakahuling pagpapakita ni Rodrigo Duterte sa publiko ay isang Masterclass sa unfiltered na pulitika—isang muling pagbabalik sa persona ng isang enfant terrible na hindi natatakot sa political correctness. Ang kanyang mga pahayag tungkol sa tsismis kay Garma at ang kanyang sinikal na pag-amin sa katiwalian ay nagpapakita ng isang lider na may malalim na pag-unawa, at pagkadismaya, sa sistemang kanyang pinamunuan.

Ang mga salitang ito ay hindi lamang nag-iwan ng tanong tungkol sa kanyang hinaharap sa pulitika—kung tatakbo ba siya ulit sa Davao o magreretiro na—kundi nag-iwan din ng mas malalim na tanong sa kaluluwa ng Pilipinong pulitika. Ito ba ang katotohanan? Na kailangang magnakaw para maging matagumpay sa gobyerno? At ang mga isyung sekswal ang mas mahalaga kaysa sa serbisyo-publiko?

Sa kanyang pagbabanta sa mga kriminal sa Davao at sa kanyang feud kay De Lima, malinaw na ang apoy ng kontrobersya ay patuloy na magliliyab sa paligid niya. Ang kanyang mga pahayag ay hindi lamang balita; ito ay isang current affairs na nagpapakita ng matinding labanan sa pagitan ng personal na pagod at ng pangangailangan para sa sense of purpose, at ang patuloy na epekto ng kanyang matapang at nakakagulantang na pamumuno sa Pilipinas. Ang kanyang mga salita ay patuloy na magiging tuntungan ng mga diskusyon, at ito ang kanyang walang-hanggang legacy.

Full video: