ANG APOY NG KATOTOHANAN: Abogada ni Alabata, GINISANG WALANG AWA ni Senador Jinggoy Estrada sa Degamo Hearing; Ang Pagtatago sa Hiwaga ng Mastermind

Ang mga bulwagan ng Senado ng Pilipinas ay tradisyonal na larangan ng matatalim na debate at matitinding pagtatanong. Subalit bihira itong maging saksi sa isang emosyonal at dramatikong paghaharap na kasing tindi ng naganap sa pagdinig kaugnay ng brutal na pagpaslang kay Gobernador Roel Degamo ng Negros Oriental. Sa gitna ng mataas na tensiyon at paghahanap sa hustisya, isang abogada ang napilitang harapin ang walang-awang panggigisa ni Senador Jinggoy Estrada, na ang nag-iisang layunin ay matukoy at mailantad ang “Mastermind” na sinasabing nagmaniobra sa madugong krimen. Ang insidente, na agad naging viral at nagdulot ng malawakang talakayan sa social media, ay hindi lamang nagpakita ng dedikasyon ng Senado sa katotohanan kundi naglantad din ng tila manipis na pader na nagtatago sa masalimuot na balangkas ng pulitika at krimen sa bansa.

Ang Tense na Kaso: Degamo Assassination

Ang pagdinig na ito ay sentro ng pambansang atensiyon dahil sa pagpatay kay Gov. Degamo noong Marso 4, 2023, isang krimen na nagpakita ng matinding karahasan at tila nagbunyag ng lalim ng political impunity sa Pilipinas. Sa pag-upo ng Senado, partikular ang Committee on Public Order and Dangerous Drugs, upang busisiin ang kaso, sunud-sunod na mga testigo at mga personalidad ang humarap upang magbigay ng pahayag. Kabilang sa kanila si Police Staff Sergeant (PSSgt.) Alabata, na ang testimonya, ayon mismo sa mga Senador, ay tila punô ng butas at pag-iwas sa katotohanan, na naging sanhi upang siya ay ma-cite for contempt ni Senador Estrada dahil sa “unbelievable testimony” at “selective memory.” Ang pag-uugali ni Alabata sa harap ng Senado ay nagbigay ng malaking pahiwatig na may mas malaking puwersa ang nagtutulak sa mga pangyayari, isang puwersa na matindi ang kapangyarihan at impluwensiya.

Dito na pumasok ang pinakamainit na bahagi ng pagdinig: ang paghaharap ni Senador Estrada at ng abogada ni Alabata. Si Senador Estrada, na kilala sa kanyang direktang istilo ng pagtatanong at matalas na pananalita, ay nagpakita ng tindi ng determinasyon na alisin ang mga layers ng kasinungalingan at pagtatago.

Ang Panggigisa at ang Tanong na Binasag ang Katahimikan

Ang crux ng panggigisa ay umikot sa isang tanong na simple ngunit may bigat na katumbas ng buong ginto: “Sino ang nagpadala sa kanya?” Ang tanong na ito, na paulit-ulit na binitawan ng Senador, ay hindi lamang tumutukoy sa kung sino ang nag-utos kay Alabata, kundi sino ang ultimate na “nasa likod” na nagpondo, nagplano, at nagbigay proteksiyon sa buong operasyon.

Sa bawat pagbigkas ni Senador Estrada ng tanong, makikita ang pagbabago sa demeanor ng abogada—mula sa tila kalmado ay biglang nauwi sa pagkabalisa, pag-aalangan, at tila paghahanap ng tamang salita na hindi makakadisgrasya sa kanyang sarili o sa kanyang kliyente. Ayon sa mga nakasaksi at nag-analisa ng pagdinig, ang abogada ay ilang beses na nautal at ang kanyang mga sagot ay nagtatapos sa pag-iwas o pag-apela sa karapatang hindi magpahayag ng sarili.

Ang awkward silence na bumalot sa bulwagan sa pagitan ng tanong at sagot ay mas malakas pa sa anumang salita. Ito ay katahimikan na nagsasabing: “Alam namin ang totoo, pero may puwersa kaming kinatatakutan.”

Ang Pader ng Pagkukunwari at ang Tungkulin ng Abogada

Ang kalagayan ng abogada sa mga sandaling iyon ay isang microcosm ng mas malaking problema sa legal system ng bansa. Ang kanyang tungkulin ay protektahan ang kanyang kliyente, ngunit ang kanyang pag-iwas ay tila nagpapakita ng isang mas mataas na utos na pinoprotektahan: ang mastermind. Ang publiko ay nagtanong-tanong: Bakit tila mas mahirap ilantad ang isang political patron kaysa sa isang akusado? Ito ba ay takot sa retaliation o sadyang bahagi na ng kasunduan ng pagtatago?

Matatandaang si Senador Estrada, sa kanyang matinding paghahanap ng katotohanan, ay hindi lamang nag-ukol ng atensiyon sa abogada. Ipinakita niya ang kanyang pagkadismaya sa tila kawalang-kilos ng mga ahensiya na dapat ay nagbibigay-linaw sa kaso, na nagpapahiwatig na ang korapsiyon at cover-up ay posibleng umaabot sa mas mataas na antas.

Ang panggigisa ay isang serye ng rhetorical questions at direktang challenge sa integredidad ng witness at ng kanyang legal counsel. Sa isang punto, tila nawalan na ng pasensiya ang Senador at halos direkta nang itinuro na ang pag-iwas ay de facto na pag-amin na mayroong talagang big fish na nasa likod ng krimen. Ang pagtatangkang ikaila ang mga alegasyon sa harap ng matitinding ebidensiya ay lalong nagpakita na ang Mastermind ay isang tao o grupo na may malalim na political resources at handang gawin ang lahat upang hindi malantad ang kanilang pagkakakilanlan.

Ang Epekto sa Publiko at ang Demand para sa Hustisya

Ang pagdinig na ito ay hindi lamang isyu ng krimen kundi isyu ng Pambansang seguridad at moralidad. Ang matagumpay na pagpatay kay Degamo at ang tila walang hanggang pagtatago ng Mastermind ay nagbigay ng mensahe na walang sinuman, kahit ang isang halal na opisyal, ang ligtas sa mga political warlords at kanilang gun-for-hire na operators.

Dahil dito, ang publiko, na sinasaksihan ang dramatikong paghaharap sa Senado, ay lalong nag-alab ang damdamin at nag-demand ng immediate action. Ang mga social media platforms ay binalot ng mga komento na nagpapahayag ng pagsuporta kay Senador Estrada at ang pagnanais na tuluyang mabaklas ang structure ng impunity na nagbigay-daan sa mga ganyang krimen.

Ang tanong na “Sino ang nasa likod?” ay hindi na lamang tanong ng Senador, kundi naging tanong na ng buong bansa. Ito ay sumasalamin sa pangmatagalang pakikibaka ng mga Pilipino laban sa kapangyarihan na ginagamit para sa pansariling interest at karahasan. Ang bawat salita, bawat pagtatanong, at bawat pag-iwas sa pagdinig ay nag-iwan ng bakas na ang katotohanan ay malapit nang lumabas, at ang ticking clock ay tumutukoy na sa Mastermind.

Sa huli, ang panggigisa ni Senador Jinggoy Estrada sa abogada ni Alabata ay isang mahalagang kabanata sa pagsasara ng Degamo case. Ito ay patunay na sa kabila ng lahat ng pagtatago, ang Senado ay handang gamitin ang kanilang kapangyarihan upang hanapin ang katotohanan. Ngunit ang misteryo ay nananatiling bukas: Hanggang kailan magtatago ang Mastermind? At kailan magiging handa ang mga witness na ilantad ang ultimate truth kahit pa kapalit nito ay ang kanilang sariling seguridad? Ang pagdinig na ito ay nagbigay-diin sa pangangailangan ng isang sistema ng hustisya na walang kinikilingan, walang kinatatakutan, at handang ipaglaban ang katotohanan, kahit pa ang nakatayang katotohanan ay may malaking pangalan at impluwensiya. Ang pagbusisi ay magpapatuloy, at ang apoy ng katotohanan ay hindi mamamatay hangga’t hindi nabibigyan ng katarungan si Gov. Roel Degamo at ang mga biktima ng political violence sa Pilipinas. Ang panawagan para sa hustisya ay nananatiling matindi at malinaw.

Full video: