HULING HULI NA: ANG MGA MILYONG PESO SA LIKOD NG Php 23K NA SUWELDO NI RONALYN BATERNA! POGO ‘Corporate Secretary’ Nananatiling Detained, Pumayag I-Waive ang Bank Secrecy!

Isang nakakagulat at emosyonal na paghaharap sa Kamara de Representantes ang nagbukas ng panibagong kabanata sa imbestigasyon sa Lucky South 99, ang Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) na sangkot sa umano’y torture, scam farms, at malawakang iligal na aktibidad. Sa gitna ng mataas na tensyon at matatalim na tanong mula sa mga mambabatas, muling humarap si Ronalyn Baterna, ang taong nagmistulang susi sa pag-unlock ng lihim ng POGO, na ngayo’y nananatiling detenido dahil sa contempt of Congress. Ang kanyang salaysay ay nagpinta ng isang larawan ng pagkakagamit, panloloko, at ang madilim na katotohanan ng mga Pilipinong nagiging kasangkapan sa mga dambuhalang operasyon ng sindikato.

Ang Kakaibang Kontradiksyon: Php 23,000 Suweldo, Milyong Pisong Tseke

Ang pinakamalaking iginiit ng mga mambabatas na tila imposibleng paniwalaan ay ang naglalabasang kontradiksyon sa pananalapi ni Baterna. Ayon sa kanyang sariling pag-amin, ang kanyang buwanang suweldo, bilang isang nag-iisyu ng gate pass—na aniya’y kanyang tunay na trabaho, at hindi bilang Corporate Secretary—ay nagsimula sa Php 7,000 at kalaunan ay umakyat lamang sa Php 23,000 [15:20]-[15:31]. Ito ay isang suweldo na halos hindi sapat para itaguyod ang isang simpleng pamumuhay, lalo pa’t siya ay isang single mom [17:09].

Gayunpaman, sa parehong pagdinig, inamin ni Baterna na siya ang responsable sa pag-iisyu ng mga tseke na umaabot sa Php 500,000 bawat isa [02:00]-[02:08], [15:37]. Ang tanong na umalingawngaw sa bulwagan ng Kamara ay: Paanong ang isang indibidwal na may maliit na suweldo ay makakapaglabas ng tseke na halos 22 beses na mas malaki sa kanyang buwanang kita? Ang sagot ni Baterna ay nagbigay-daan sa pagtuklas ng isang mas malaking isda sa eskandalo.

Ang Walang Mukhang “Boss”: Si Cassandra Ong at ang Pagkagamit sa ‘Window Account’

Sa ilalim ng matinding pagtatanong, isiniwalat ni Baterna na ang perang kanyang inisyu sa mga tseke ay hindi nagmula sa kanyang sariling bulsa. “Hindi ko po pera Mr. Chair ‘yung pera ‘yon,” aniya [15:59]. Ang pera, ayon sa kanya, ay nagmula kay Cassandra Ong, ang kinatawan ng Lucky South 99 na patuloy na nagtatago at hindi humaharap sa imbestigasyon ng Kongreso [02:17], [17:34], [22:10].

Dito nagsimulang lumabas ang masalimuot na taktika ng sindikato. Ipinaliwanag ni Baterna na nagbukas siya ng isang checking account sa China Bank (Angeles Branch) [19:26], ngunit hindi niya ito hinawakan. Ang account na ito ay “parang pina-open lang po para lalagyan po nila ng pera,” paliwanag niya [21:48]-[02:22:03]. Sa madaling salita, si Ronalyn Baterna ay naging isang financial window—isang legal na Pilipino na ginagamit bilang front upang makapaglabas at makapagpasok ng malalaking halaga ng pera para sa mga Chinese na personalidad na nasa likod ng POGO [22:10].

Ang emosyonal na pag-amin ni Baterna na ginamit lamang siya ng mga Chinese upang isyu ang mga tseke ay nagbigay ng simpatya sa ilang mambabatas, ngunit ang pagdududa at ang pangangailangan para sa buong katotohanan ay mas nanaig [17:18]-[17:24]. “Ito’y nakakaawa talaga. Ginagamit lang nila tayo. You were allowed to be used by those people,” komento ng isang kongresista [17:18]-[17:24]. Gayunpaman, ang pagtanggap sa papel na iyon, anuman ang kadahilanan, ay naglagay sa kanya sa bingit ng legal na pananagutan.

Ang Matalim na Desisyon ng Kongreso: Walang Quorum, Walang Paglaya

Ang pagdinig ay nakasentro sa kahilingan ni Baterna na i-lift ang contempt and detention order laban sa kanya. Gayunman, nagkaisa ang mga mambabatas mula sa Quadcom (apat na komite na nag-iimbestiga) na hindi ito dapat mangyari. Mariing tumutol sina Congresswoman Jinky Luistro at Congressman Fernandez, na iginiit na si Baterna ang “only link” o tanging natitirang koneksyon sa Lucky South 99 at sa mga nagtatagong incorporators nito [05:06], [06:09], [07:48].

“She is our only link to Lucky South 99. Kiong is nowhere to be found…” paglalahad ni Cong. Luistro [04:48]-[05:16]. Ang sentimentong ito ay sinuportahan ni Congressman Joseph Stephen Paduano, ang naghain ng mosyon para sa contempt, na nagsabing ang contempt order ay hindi aalisin hangga’t hindi isinasalaysay ni Baterna “the whole truth and nothing but the truth” [08:08]-[08:24].

Dahil sa kawalan ng sapat na oras at ng quorum (kinakailangang bilang ng miyembro) upang pormal na magdesisyon sa kanyang kahilingan, ipinahayag ng Chair na si Ronalyn Baterna ay mananatiling detained sa Kamara de Representantes [12:12]-[12:39]. Ito ay isang mapait na tagumpay para sa mga mambabatas na pursigidong tuklasin ang katotohanan, at isang matinding dagok para kay Baterna na umaasang makakauwi na.

Ang Pinakamalaking Pagkilos: Ang Waiver sa Bank Secrecy Law

Ang pinakamahalagang breakthrough sa pagdinig ay nang tanungin si Baterna kung handa ba siyang magbigay ng waiver para sa kanyang mga bank account, na siyang magpapahintulot sa Kongreso at sa Anti-Money Laundering Council (AMLC) na suriin ang kanyang mga transaksyon [18:28]-[18:35]. Matapos ang ilang sandali ng pag-aatubili, pumayag si Baterna na i-waive ang kanyang karapatan sa bank secrecy [35:50].

Ang kanyang pag-amin na tanging ang China Bank, Angeles branch lamang ang kanyang account na may kaugnayan sa POGO, ay agad na pinagtibay sa pamamagitan ng direktiba sa Secretariat na ihanda ang kinakailangang waiver [19:37], [20:04]-[20:18]. Ang pagkilos na ito ayon kay Congressman Dan Fernandez ay magpapabilis sa aksyon ng AMLC, dahil hindi na kailangang dumaan sa Court of Appeals upang mag-imbestiga [36:17]-[36:31]. Sa sandaling mapirmahan ang waiver, masisiguro na masusubaybayan ang daloy ng milyon-milyong pisong pera mula kay Cassandra Ong papunta at palabas sa account ni Baterna, at matutukoy ang tunay na lalim ng operasyon ng sindikato.

Ang Paglawak ng Imbestigasyon: Abogado, Corporate Officials, at mga Lihim

Hindi lamang si Baterna ang nabalot sa isyu. Lumabas din sa pagdinig ang paghahanap sa iba pang opisyal ng Lucky South 99 na sina President Julian Linsangan II, Treasurer Edwin Ang, at Director Marion Ryan Chua, na ang mga pangalan ay lumabas sa dokumento ngunit iginiit na peke ang kanilang mga pirma [02:33]-[02:41]. Nabanggit din ang koneksyon sa dating aide ni dating Presidential Spokesperson Harry Roque, si Ar de la Cerna, na umano’y tumulong sa Lucky South 99 na muling mag-apply para sa lisensya [02:58]-[03:13].

Higit pa rito, nabanggit ang papel ng mga abogado. Kinumpirma ni Baterna na si Atty. Medina ang naghahanda ng mga papeles na kanyang pinirmahan [26:35]-[27:16]. Si Atty. Medina, na noon ay sinabing hindi matagpuan, ay biglang dumating sa pagdinig [27:22], at inamin na ang kanyang law office ang gumawa ng unang lease contract para sa Lucky South 99, na nagdudugtong sa mga legal na entities sa iligal na operasyon [33:48].

Ang pagdinig ay nagtapos nang walang paglaya, ngunit may matinding pangako na matutuklasan ang katotohanan. Si Ronalyn Baterna, ang single mom na nagtrabaho sa gate pass, ay nanatiling detenido, hindi dahil sa siya ang mastermind, kundi dahil siya ang tanging window na makapagbubukas ng pinto sa mga malalaking isda sa likod ng Lucky South 99. Ang kanyang bank waiver ay itinuturing na game changer na inaasahang magpapalaya sa mga lihim na itinatago sa ilalim ng bank secrecy law at magdadala ng katarungan sa mga biktima ng POGO scandal. Ang publiko ay naghihintay, at ang mga mambabatas ay handa nang ituloy ang kanilang misyon: Ilantad ang buong katotohanan, at panagutin ang lahat ng sangkot, Pilipino man o dayuhan. Ang kuwento ni Baterna ay isang malungkot na paalala kung paano ginagawang kasangkapan ang mga mahihirap na Pilipino para sa dambuhalang ganansya ng sindikato. Ang laban ay nagsisimula pa lamang.

Full video: