HABLUTAN NG CELLPHONE SA ICC: ANG PAGSABOG NG TENSYON MATAPOS ANG EMOSYONAL NA KAARAWAN NI DUTERTE SA BILANGGUAN

Ang The Hague, Netherlands—isang lungsod na kilala bilang sentro ng hustisya at kapayapaan sa buong mundo—ay biglang nabalutan ng matinding emosyon at tensyon. Tatlong araw bago sumapit ang ika-80 taong kaarawan ni dating Pangulong Rodrigo Roa Duterte, dumating sa detention facility ng International Criminal Court (ICC) sa Skeveningen Prison ang kaniyang common-law wife na si Honeylet Avanceña at ang anak nilang si Kitty Duterte. Ngunit ang dapat sana’y isang mapayapa at pribadong pagdiriwang ay nauwi sa isang kontrobersyal na tagpo na humablot sa atensyon ng sambayanang Pilipino at ng buong mundo.

Ang pagbisitang ito, na naganap matapos ang ilang araw na pagka-antala na hindi pa malinaw kung ano ang dahilan [01:13], ay nagbigay-daan upang makasama at makausap ng mag-ina ang dating Pangulo sa loob ng pasilidad. Sa espesyal na okasyong ito, personal na ipinaabot ni Kitty ang kaniyang taos-pusong pagbati sa kaniyang ama [01:46]. Ang sandaling iyon ay nagpapakita ng pambihirang tibay ng pamilya na nahaharap sa isang napakabigat na pagsubok sa isang banyagang lupain. Ngunit ang bigat ng sitwasyon ay hindi nagtapos sa loob ng bilangguan.

Ang Pagsabog ng Tensyon sa Labas ng ICC

Matapos ang mahigit dalawang oras na pagbisita, sinundo sina Avanceña at Kitty ng isang van, kasama ang dating Executive Secretary na si Salvador Medialdea [03:50]. Subalit, sa gitna ng pagdagsa ng media, isang hindi katanggap-tanggap na insidente ang naganap na mabilis na kumalat online at umani ng matinding batikos.

Kitang-kita sa mga ibinahaging video ang di-pangkaraniwang pag-uugali ni Honeylet Avanceña nang tila hinablot niya ang cellphone ng isang reporter [04:08]. Ang insidenteng ito ay nag-ugat ng matinding galit sa mga netizen, na nagbigay-diin sa pagiging “bastos” at di-angkop ng kilos ng common-law wife sa harap ng publiko.

Ang mapusok na pag-uugali ni Avanceña ay hindi lamang simpleng pagpapakita ng inis; ito ay maituturing na isang seryosong repleksyon ng matinding pagod, pag-aalala, at labis na tensyon na dinadala ng buong pamilya. Ang pagiging nasa ICC, ang pressure ng pambansang isyu, at ang pagiging sentro ng balita sa buong mundo ay nagdudulot ng di-pangkaraniwang pagsubok sa sinuman. Sa ilalim ng mga matatalim na lente at mikropono, ang bawat galaw at salita ay binabantayan. Ang hindi inaasahang insidente ng paghablot ng cellphone ay nagpapakita na ang mataas na emosyon ay sumabog, na nagbigay-diin sa bigat ng pinagdaraanan ng pamilya habang ipinagdiriwang ang kaarawan ng dating Pangulo sa di-pangkaraniwang kalagayan.

Ang Lakas ng Loyalty at ang Hiling ni VP Sara

Kasabay ng personal na drama, nagtipon-tipon naman ang mga tapat na tagasuporta ni Duterte mula sa iba’t ibang panig ng Europa. Mula sa ICC, nagsagawa sila ng isang “solidarity walk” patungo sa Skeveningen Prison [02:04], isang malinaw na pagpapakita ng patuloy at matatag na suporta ng kaniyang base, sa kabila ng kinahaharap niyang legal na hamon.

Sa harap ng suportang ito, nagbigay ng isang taos-pusong mensahe si Vice President Sara Duterte, na puno ng pagpapasalamat at pag-asa [02:15]. Ang kaniyang salita ay hindi lamang simpleng pagbati kundi isang pakiusap na nagpapakita ng kalakasan ng loob at pananampalataya.

“Aking taos-pusong pasasalamat sa lahat ng mga Pilipino na sumusuporta at nagmamahal kay dating Pangulong Rodrigo Duterte,” wika ni VP Sara. Binigyang-diin niya na ang pagtitipon ng mga kababayan sa Pilipinas, Netherlands, at iba pang panig ng mundo ay “napakalaking bagay para kay Pangulong Duterte” at “napapagaan nito ang mga hamon na hinaharap niya ngayon” [02:34]. Ang kaniyang mensahe ay humiling ng patuloy na panalangin sa Diyos, hindi lamang para sa kaarawan, kundi para sa mas magandang kalusugan, mas mahabang buhay, at ang kaniyang mabilis na pag-uwi sa Pilipinas [02:51]—isang hiling na nagpapatunay na ang pagsubok na ito ay hindi lamang kay Duterte kundi ng buong bansa.

Ang Pangamba sa Pag-Uwi at ang Paninindigan ng 80 Taong Gulang na Ama

Ang emosyon at pag-aalala ay lalo pang lumalim nang ibunyag ng isa sa mga tagapagsalita, na tila malapit sa pamilya, ang matinding takot na bumabalot sa kanila. Ang usapin ay tungkol sa planong pagbalik ni Duterte sa Pilipinas.

“Ako may takot ako para sa kanya na ibalik siya sa Pilipinas dahil nakita naman natin kung ano yung kapasidad ng kanyang mga kalaban. They can easily assassinate person on the airport tarmac, ‘no?” [05:36]

Ang pahayag na ito, na binanggit sa publiko, ay nagpinta ng isang nakakakilabot na larawan ng isang dating Pangulo na nasa ilalim ng matinding banta sa sarili niyang bansa. Ang pagkabanggit sa ‘airport tarmac assassination’ ay nagpapaalala sa isang madilim na bahagi ng kasaysayan ng Pilipinas, na nagpapataas ng pusta sa kinahaharap niyang sitwasyon.

Ngunit sa kabila ng lahat ng banta, nanatiling matibay ang paninindigan ni Duterte. Ang kaniyang pagnanais na umuwi sa Davao City ay hindi matitinag. Ayon sa tagapagsalita, sinabihan niya ang dating Pangulo na dahil siya ay 80 taong gulang na, “kung anong gusto mo ay ah yun ang ibibigay namin sa’yo” [06:13]. Ang mahalaga raw ay maging masaya ang isang tao na nasa edad 80, dahil ang natitirang mga taon ay mahalaga at dapat punan ng kaligayahan. Ito ang personal na pananaw ng pamilya at tagasuporta: ang kaligayahan, katahimikan, at pagtupad sa kalooban ng dating Pangulo sa kaniyang huling mga taon ay prayoridad, higit pa sa anumang politikal na maniobra.

Ang Mithiin para sa Bayan: Isang Elusive Dream

Ang personal na hamon ni Duterte sa The Hague ay naging pambansang panawagan sa mas malawak na bahagi ng mensahe. Mula sa pagdarasal para sa isang indibidwal, ang panawagan ay lumawak sa pagdarasal para sa Inang Bayan.

Ang isinapubliko at emosyonal na panalangin na ito ay humiling na makita ng mga Pilipino ang bansa na “paakyat” at hindi nahuhuli sa mga kapitbahay nito sa Asya o sa mga ‘second home’ ng mga Pilipino sa Europa [07:45]. Ang mithiin ay simple, ngunit tila ‘elusive dream’ para sa maraming Pilipino: pagkakaroon ng oportunidad, maayos na healthcare, kalidad na edukasyon, at sapat na benepisyo at sweldo na magpapalaki ng mga anak at magpapabahay sa pamilya [08:13].

Ibinahagi ng tagapagsalita, na may malalim na personal na pagdaramdam, ang kaniyang kahihiyan bilang isang Pilipino nang makita niya ang mga komento ng ibang bansa. Sa kabila ng “napakaganda ng bayan” at “napakayaman [sa] natural resources and workforce,” nagtataka ang marami kung bakit hindi umaangat ang Pilipinas [09:54].

Ito ay isang mapait na katotohanan na humahamon sa bawat Pilipino, lalo na sa mga opisyal ng gobyerno. Ang simpleng formula para sa pag-unlad ay ibinigay: “kailangan lang ng security” o peace and order, na dapat ay may kapares na development plans at development projects [10:54]. Ayon sa tagapagsalita, ang pag-unlad na ito ay dapat pagtrabahuhan hindi lamang ng pamahalaan at pulitiko, kundi ng “tayong lahat” [11:17].

Panawagan sa Pambansang Pagkakaisa at ang ‘Olympic Goal’

Ang huling panawagan sa talumpati ay nag-iwan ng isang matibay na mensahe ng paninindigan: kailangang maging “demanding” ang mga Pilipino, at ang aksyon para sa pagbabago ay dapat manggaling sa “country as a whole nation moving forward” [11:39].

Ang mithiin ay hindi dapat maging pangkaraniwan; ito ay dapat na isang “Olympic goal and nothing else” [12:02]. Pagod na ang marami sa mabagal na pag-usad. Ang pagdami ng tao at ang konting pagbabago sa loob ng mga dekada [13:42] ay hindi sapat. Ang simpleng panalangin ay para sa kapayapaan at kaunlaran sa bansa: “Kalambuan kalinaw para sa atuang lason” [14:09].

Sa huli, ang dramatikong tagpo sa The Hague—ang kaarawan sa bilangguan, ang emosyonal na pag-uwi, at ang pagsabog ng tensyon—ay hindi lamang tungkol kay Rodrigo Duterte. Ito ay isang paalala sa Pilipinas na ang laban para sa hustisya, kapayapaan, at kaunlaran ay patuloy, at ang personal na pagsubok ng isang pinuno ay nagiging salamin ng pambansang hamon. Ang lahat ay nakasentro sa isang matibay na panalangin: “Let us all pray that God will save the Philippines” [14:26].

Full video: