Sa mga pelikula at teleserye, si Pen Medina ay kilala bilang isa sa pinakamahusay na character actor ng bansa—isang taong-bakal na kayang umakyat sa puno, lumaban nang walang takot, at humarap sa matitinding challenge. Ang kanyang presensiya sa iskrin ay may bigat at fortitude na nagbibigay buhay sa bawat karakter na kanyang ginagampanan. Ngunit sa likod ng camera, sa labas ng set, isang madilim at nakalulunos na eksena ang naganap na naglantad sa kanyang pagiging tao—isang sandaling halos ikinasira ng kanyang buhay at pinansyal na katayuan.

Sa isang intimate at candid na panayam, isiniwalat ni Pen Medina ang buong saga ng kanyang matinding pagsubok: ang biglang pag-atake ng sakit sa likod na nagpabagsak sa kanya, ang nakakagulat na pag-amin na siya ay ‘walang-wala’ at nangungutang na sa sarili niyang mga anak, at ang pambihirang alon ng tulong mula sa mga ordinaryong mamamayan at sikat na personalidad na tinawag niyang isang “milagro.”

Ang Agonyang Nagsimula sa Isang Baluktot

Nagsimula ang lahat sa isang tila simpleng twist ng katawan. Habang nagtatrabaho, hindi umano napivot ni Pen Medina ang kanyang lower body habang inikot ang kanyang upper body. Sa sandaling iyon, isang matinding sakit ang gumapang sa kanyang likod. “Para akong may naputol na ugat,” ang paglalarawan niya. Noong una, inakala niyang muscle pain lamang ito, kaya’t tiniis niya at pinilit pang kumain at makipag-hapunan.

Subalit ang sakit ay lalong lumala nang gabi na. Pagkatapos niyang mag-drawing, nagtangka siyang tumayo, ngunit siya ay binalikan ng sakit, na sinamahan pa ng pagkahilo at pagkawala ng ulirat ng split second. Bumagsak siya, at mula noon, hindi na niya kayang tumayo mag-isa. Sa kalagitnaan ng madaling araw, mag-isa siyang nagtiis, walang lakas upang sumigaw. Nakaupo lang siya sa sahig, nakayuko, dahil mas kumportable ang posisyon na iyon kaysa sa mataas na upuan, habang ang matindi at walang-tigil na sakit ay sumasagad sa kanyang buto.

Ang kaganapan ay nagdala ng emotional toll sa kanyang pamilya. Nalaman lamang ng kanyang asawa ang tindi ng sitwasyon nang makita siyang nakahiga at ummuungot na sa sofa kinaumagahan. Sa buong araw na iyon, at sa mga sumunod pa, si Pen Medina ay nanatiling nakahiga. Ang dating iconic na aktor ay naging pabigat (sa kanyang sariling pananaw), kailangan ng alalay sa pagpunta sa banyo, at minsan ay gumagapang na lang. Dahil sa kalagayan niya, napabayaan niya na ang kanyang minamahal na garden sa bahay, na isang extension ng kanyang pagiging artist, dahil bawal na siyang yumuko.

Ang Banta ng Paralisis at ang Pagsuko sa Sige

Sa loob ng halos isang buwan, matigas ang loob ni Pen na ayaw magpa-ospital o magpa-opera dahil sa kanyang pag-asang gumaling pa at dahil na rin sa gastusin. Ang pag-iisip na maging pabigat sa pamilya at ang pangamba na ‘baka mag-fail’ ang operasyon ay lalong nagpatindi sa kanyang anxiety.

Ang kanyang diagnosis ay nagpakita ng malalang problema sa spinal column: nagkiskisan na ang kanyang mga buto, at ang iba ay manipis na. Ang kanyang physical therapy ay tila walang epekto, at ang kondisyon ay lalong lumala. Ang puntong tanging nagpabago sa kanyang isip at tuluyang nagpasuko sa kanyang matigas na pride ay nang sabihin sa kanya ng doktor ang tatlong kondisyon na naghihintay: magiging incontinent siya (mawawalan ng kontrol sa pag-ihi at bowel movement) at, pinakamalala, hindi na siya tatayo.

Doon siya natakot. “Sabi ko, maopera na, operahan niyo ngayon din,” ang madramang pahayag niya. Kinailangan siyang operahan nang emergency. Ang operasyon ay nagresulta sa pagkakabit ng dalawang titanium rods at mga turnilyo sa kanyang gulugod, isang patunay sa tindi ng pinsalang dinanas niya.

Ang Nakakagulat na Realidad ng “Walang Ipon”

Ang pisikal na sakit ay may kaakibat na mas matinding sakit sa pinansyal. Inamin ni Pen Medina ang isang shocking na katotohanan na hindi akalain ng marami: siya ay walang-wala. “Dalawa, dalawang [taon] walang trabaho,” aniya. Ang kanyang savings ay naubos dahil tuloy-tuloy ang gastusin, lalo na at nag-aaral pa ang kanyang mga anak at kailangan ng medication ang isa dahil sa diabetes. Umabot sa puntong nangutang na siya sa sarili niyang mga anak.

Ang confession na ito ay nagbigay linaw sa realidad ng mga character actor sa Pilipinas, na taliwas sa inaakala ng marami na sila ay mayayamang may malalaking kontrata. Paliwanag niya, hindi siya nababayaran nang kontrata o buwanan tulad ng mga bida, kundi per day lang. Kung minsan, umaabot pa ng isang buwan bago magkaroon ng dalawang taping. Ang kanyang status bilang isang batikang aktor ay hindi sapat upang makaiwas sa pagkawasak pinansyal. “Akala mo mayaman ako,” ang mapait niyang tawa.

Ang Himala ng Pagtulong: Mula sa Barya-barya Hanggang sa Bulto

Sa pinakamadilim na bahagi ng kanyang buhay, kung saan bumagsak na ang kanyang katawan at bank account, isang “milagro” ang naganap—ang pagdagsa ng tulong mula sa iba’t ibang tao.

Ang pinaka-nakaka-antig ay ang tulong mula sa mga ordinaryong Pilipino, na hindi niya kilala. Nagbigay sila ng kahit na P3.00 o P10.00 lang sa pamamagitan ng GCash. Ang mga taong ito, na posibleng mas hirap pa sa buhay, ay nagbigay ng maliit na halaga, na sinasabing “Pasensya na po, ito lang po ang laman ng GCash ko.” Ang gesture na ito ay nagpatulo sa luha ni Pen Medina. Ang ganitong klase ng pag-aambag ay nagpatunay sa goodness ng Pilipino, na kahit walang-wala ay handang mag-alay ng sakripisyo.

Bukod sa public donations, dumating din ang tulong mula sa mga kasamahan niya sa industriya at pulitika:

Senador Robin Padilla: Isa sa mga unang nagbigay ng malaking tulong, at personal pa siyang tumawag upang tiyakin ang arrangement.

Coco Martin: Ang tulong ni Coco ang pinaka-nakakagulat at pinakamalaki, ayon kay Pen. Bagama’t hindi sila masyadong close at matagal na noong huli silang nagkasama, nagpadala si Coco ng tulong pinansyal na malaking bahagi ng kanyang gastusin. Ang gesture na ito ay nagpakita ng malaking puso ni Coco. Mas pinatindi pa ni Coco ang tulong nang inalok siya ng trabaho sa “Batang Quiapo” just to help him makabangon at magkaroon ng source of income.

Ang Muling Pagbangon at ang Sining ng Pagkukunwari

Sa tulong ng financial aid at prayer, nagawa ni Pen Medina na makalabas ng ospital. Di nagtagal, siya ay sumabak na sa taping ng “Batang Quiapo,” na inialok sa kanya ni Coco Martin.

Dahil hindi pa siya ganap na nakaka-recover—lalo na’t kailangan niyang magtrabaho at hindi makapag-full rest—ang kanyang role ay inadjust. Ang kanyang karakter ay ginawang pilay-pilayan at nagpapalimos, na nagpapagamit ng trolley upang hindi siya masyadong gumalaw. Ang role na ito, na tila nagpapamalas ng kanyang tunay na kalagayan, ay nagsilbing artistic expression ng kanyang pagsubok. Sa halip na mag-aksyon, ginamit niya ang kanyang husay sa acting upang ipakita ang tunay na bigat ng isang taong hirap sa buhay.

Gayunpaman, sa likod ng acting at agony, ipinakita rin ni Pen Medina ang isang unseen na dimension ng kanyang pagkatao—ang kanyang pambihirang talento sa visual arts. Sa kanyang bahay, ipinakita niya ang kanyang mga obra, mga drawing at painting mula pa noong siya’y estudyante ng Fine Arts sa UST. Ang kanyang charcoal drawings, pastel works, at watercolor ay nagpakita ng super-master na kakayahan, na sinasabing dapat noon pa siya naging sikat na artist. Ang sining ay nagsisilbing outlet at therapy niya, isang bahagi ng kanyang kaluluwa na patuloy niyang pinagyayaman.

Panawagan at Ang Huling Takeaway

Bilang taong dumaan sa matinding ordeal, nagbigay ng payo si Pen Medina sa lahat, lalo na sa mga senior na Pilipino. Ang kanyang payo ay simple ngunit napakahalaga: huwag maging kampante at mag-regular na physical exam. Ang kanyang pagwawalang-bahala sa check-up ang biglang bumawi sa kanya. “Akala ko ang lakas ko pa… Hindi na pala,” aniya.

Pangalawa, at pinakamahalaga, ang tiwala sa Panginoon. Ang kanyang paggaling at ang milagro ng tulong ay inilaan niya sa Diyos. Ang kanyang faith ang nagbigay sa kanya ng superpower upang makayanan ang lahat.

Sa huli, ang kwento ni Pen Medina ay hindi lamang tungkol sa sakit at kahirapan; ito ay tungkol sa humanity at bayanihan. Ang kanyang mga luha sa pagpapasalamat ay patunay na ang pinakamahusay na performance ng isang aktor ay hindi sa camera, kundi sa kanyang taos-pusong pasasalamat sa mga taong nagpabangon sa kanya. Siya ay nabigyan ng salbabida ng mga Pilipino, at ang kanyang journey ay nananatiling isang mahalagang paalala sa lahat na ang bawat isa sa atin, gaano man kasikat o kalakas, ay nangangailangan ng awa at tulong mula sa kapwa. Ang legacy ni Pen Medina ay hindi lang sa kanyang husay sa pag-arte, kundi sa katotohanang siya’y isang Pilipino na minsan ay bumagsak, ngunit pinabangon ng pag-ibig at tulong ng kanyang bayan.