Sa isang sesyon na puno ng tensiyon, pagkabigla, at emosyonal na pag-igting, naglabas ng matinding hatol ang Senado laban sa mag-asawang sinasabing may pananagutan sa pagdurusa ni Elvie Vergara, ang kasambahay na umano’y binulag at dumanas ng karumal-dumal na pang-aabuso sa kamay ng kanyang dating amo.

Sa ikaapat na Senate Hearing ng Committee on Justice and Human Rights, na isinagawa noong Setyembre 25, 2023, hindi na nakapagtimpi ang mga mambabatas matapos tuluyang mabisto ang sunud-sunod na kasinungalingan ng dating mag-amang sina Franz at Pablo Ruiz. Ang mainit na pagdinig ay nagtapos sa isang matibay na pasya: ang tuluyang pagtanggi sa mosyon para palayain si Franz Ruiz at ang pag-apruba sa detensyon ni Pablo Ruiz dahil sa contempt o paglapastangan sa komite.

Ang nasabing hearing ay hindi lamang naglalayong alamin ang katotohanan sa likod ng di-makataong sinapit ni Aling Elvie, kundi isa ring testamento sa lumalaking pagkakaisa ng mga opisyal at ng publiko na panagutin ang mga nagmamaltrato sa mga kasambahay. Ang desisyon ng Senado ay isang malinaw na sign na ang hustisya ay unti-unti nang lumalapit sa mga nagdurusa, at ang pagtatago sa likod ng kasinungalingan ay may kaakibat na parusa.

Ang Pagdurusa ni Elvie: Kwento ng Karahasan at Kalupitan

Si Elvie Vergara, na sa kasalukuyan ay bulag na, ang sentro ng pag-uusisa. Sa simula pa lamang, hindi na maikakaila ang kalagayan ni Aling Elvie at ang lalim ng pinsalang idinulot ng pang-aabuso. Ayon sa kanyang mga naunang testimonya, na muling pinagtibay sa hearing, nakaranas siya ng tindi ng kalupitan na tila hango sa isang pelikulang horror.

Ayon sa salaysay, hindi lang ito simpleng pang-aapi; ito ay pagtortyur. Kabilang sa mga detalyeng nagpainit sa ulo ng mga Senador ay ang pagpukpok umano sa kanya ng martilyo, pagsuntok, at ang nakagigimbal na pagdidikdik ng sili na pilit ipinapakain sa kanya at inilalagay pa sa maselang bahagi ng kanyang katawan. Ang paulit-ulit na paghampas sa kanya ng susi, na nagiging dahilan ng pagkauntog niya sa freezer at sa dingding, ay sinabi niyang posibleng naging sanhi ng unti-unting pagkabulag niya. Ayon kay Aling Elvie, tatlong beses siyang hinagisan ng susi.

Ang kalagayan ni Aling Elvie ay isang mabigat na paalala sa mga Senador ng kung gaano kadaling naisasawalang-bahala ang kapakanan ng mga kasambahay. Si Senador Raffy Tulfo at Senador Jinggoy Estrada, na kapwa nanguna sa pagdinig, ay kapansin-pansin ang pagtaas ng emosyon at boses sa tuwing sasalungatin ng mag-asawang Ruiz ang mga testimonya. Sa isang puntong napuno ng galit, binalikan ni Senador Tulfo si Aling Elvie at inilarawan ang kanyang kasalukuyang hitsura: “Ilang taon na kayo Aling LV? 44 years old lang, pero Tingnan mo itsura niya parang mas matanda pa sa akin, parang 70 years old na, 80 years old na sa sa ginawa ninyo.” Ang paghampas ng lamesa at pagtaas ng boses ay nagpapakita ng hindi na nila mapigilang pagkadismaya sa kasinungalingan at kawalang-hiyaan ng mag-asawa.

Ang Polygraph Test: Isang Kumpirmasyon ng Deception

Ang pinakamalaking bigat ng ebidensya na nagpabagsak sa mag-asawa ay ang resulta ng polygraph test o lie detector test na isinagawa ng National Bureau of Investigation (NBI). Ayon sa mga examiner na nagbigay ng testimonya sa komite, parehong si Franz at Pablo Ruiz ay bumagsak sa pagsusuri.

Si Franz Ruiz, na una nang kinulong dahil sa contempt sa naunang pagdinig, ay nagpakita ng “responses indicative of deception.” Sa panig naman ni Pablo Ruiz, kinumpirma ng NBI na siya ay “consistent” sa pagpapakita ng reaksyon ng pagsisinungaling sa mga tanong na may kaugnayan sa pang-aabuso. Ang NBI ay nagpaliwanag na ginagawa nila ang tatlong serye ng polygraph examination upang matiyak ang consistency at accuracy ng resulta, at parehong tumaas ang heart rate at blood pressure ng mag-asawa sa mga kritikal na tanong, isang physiological na senyales na hindi kayang kontrolin kapag nagsisinungaling.

Ang polygraph test, bagama’t hindi conclusive na ebidensya sa lahat ng korte, ay nagbibigay ng malakas na probative value sa hearing at nagkumpirma sa mga mambabatas na ang mga witness tulad ni Elvie at ng iba pa ay nagsasabi ng katotohanan.

Ang Pambibisto ni Alias Pao: Nagtatagong Katotohanan

Upang mapatunayang nagsisinungaling si Pablo Ruiz nang itanggi niyang hindi niya kilala si ‘Alias Pao,’ isang dating sales boy na lumantad at nagpatotoo sa pang-aabuso, ginamit ni Senador Tulfo ang mga detalye ng bahay ng mga Ruiz na inihayag ni Pao sa kanyang sinumpaang salaysay.

Tinukoy ni Pao na:

Maraming Aso at Pulgas: May mga aso ang mga Ruiz, at maraming pulgas sa loob ng bahay.

Siksikan na Tirahan: Siksikan sila sa tulugan.

Higaang Plastik: Si Aling Elvie ay natutulog lang sa simpleng plastik.

Dalawang Kwarto: May magkahiwalay na kwarto para sa mga lalaki at babaeng worker.

Nang magtangkang magsinungaling si Pablo Ruiz tungkol sa bilang ng kwarto (tatlo daw) at tinanong siya ni Senador Tulfo tungkol sa building permits na kinakailangan sa pagpapagawa ng kwarto, nabisto ang kanyang pagtatangka na baguhin ang kwento. Aminado si Pablo na nagpagawa sila ng kwarto gamit ang plywood nang walang kaukulang permiso mula sa City Hall, na nagpapatunay na kaya niyang magsinungaling o magbaluktot ng katotohanan upang protektahan ang kanyang sarili. Ang mga detalyeng ibinigay ni Pao ay consistent at tumutugma sa mga impormasyon ng mga witness, na nagpapahiwatig na talagang nagtrabaho siya sa mga Ruiz at nakita ang mga pang-aabuso.

Lalong nagpakita ng kalupitan at kawalang-malasakit ang mag-asawa nang isiwalat na iisa lang ang banyo (CR) para sa lahat ng kanilang worker—lalaki man o babae. Tinawag ni Senador Tulfo itong “kabalastugan” at patunay na sila ay “sadista” at “malupit” na mag-asawa, dahil hindi man lang nagdagdag ng banyo kahit nagdagdag na sila ng kwarto at tao. Ang siksikang pamumuhay, kawalan ng minimum wage (isang worker ay sumasahod lang ng P5,000/buwan), at kawalan ng SSS o Pag-Ibig ay nagbigay diin sa patong-patong na paglabag nila sa batas.

Ang Pagbagsak ni Pablo Ruiz: Ang Contempt Order

Dahil sa paulit-ulit na kasinungalingan, hindi na nakinig pa ang mga Senador sa paghingi ng dispensa o paliwanag ni Pablo Ruiz. Si Senador Tulfo ang gumawa ng mosyon na isailalim si Pablo Ruiz sa contempt ng komite at ipa-detain sa loob ng Senado, kasama ang kanyang asawang si Franz. Agad itong sinuportahan ni Senador Estrada.

Sa kabila ng mga pagtutol ng council ng mga Ruiz, ang mosyon ay approbahan ng komite.

Kasabay nito, ang motion for reconsideration ni Franz Ruiz para pawalang-bisa ang naunang contempt order at palayain siya ay tinanggihan. Nangangahulugan ito na ang dalawang miyembro ng mag-asawang Ruiz ay mananatili sa detensyon sa Senado habang nagpapatuloy ang imbestigasyon. Ito ay isang malaking tagumpay para sa rule of law at nagpapakita na ang Senado ay handang gamitin ang buong kapangyarihan nito upang siguruhin ang katotohanan.

Ang mag-asawang Ruiz ay kasalukuyang humaharap sa iba’t ibang kaso, kabilang ang Serious Illegal Detention (non-bailable), Serious Physical Injuries, Violation of the Anti-Human Trafficking Law, at Violation of the Kasambahay Law. Ang contempt order laban kay Pablo Ruiz, kasabay ng pagtanggi sa motion for release ni Franz Ruiz, ay nagpapakita na ang mga Ruiz ay hindi na makakatakas pa sa mga gulo at kasalanan na kanilang ginawa. Ang detention na ito ay magtatagal hanggang sa matapos ang legislative inquiry ng Senado, o hanggang sa makita ng komite na hindi na kailangan pang pigilan sila.

Ang laban para sa hustisya ni Elvie Vergara ay matindi, ngunit sa bawat hakbang na ginagawa ng Senado, lalong sumisikat ang liwanag ng pag-asa. Sa pagpapakulong sa mag-asawang Ruiz dahil sa kanilang kasinungalingan at kalupitan, isang malinaw na mensahe ang ipinapadala: ang pang-aabuso sa kasambahay ay hindi palalampasin sa bansang ito. Ang bawat kasambahay ay may karapatan sa dignidad, at ang hearing na ito ay nagpapatunay na ang kanilang mga boses ay naririnig.