Sa kasaysayan ng Philippine Cinema, walang hihigit pa sa pagiging kakaiba ng pangalang Weng Weng. Sa taas na 2 feet and 9 inches lamang, napatunayan niya na ang tunay na bida ay hindi nasusukat sa tangkad. Ngunit sa likod ng bawat bakbakan, stunts, at palakpakan ng mga manonood noong dekada 80, ay may isang madilim at malungkot na katotohanan na hindi nakita ng marami. Si Ernesto Dela Cruz, na mas kilala bilang si Weng Weng, ay naging biktima ng isang industriyang madalas kumita sa kakaibang katangian ng isang tao ngunit nakakalimot sa dignidad at karapatan nito.

Mula sa Karton ng Sapatos Patungong Spotlight

Isinilang si Ernesto sa Pasay City noong Setyembre 1957. Bunso sa mga magkakapatid, ang kanyang ama ay isang electrician at ang kanyang ina ay isang labandera [00:42]. Dahil sa kondisyong primordial dwarfism, hindi na lumaki si Ernesto. Sa katunayan, kwento ng kanyang pamilya na kasinglaki lamang siya ng isang maliit na bote ng Coke nang isilang, at isang karton ng sapatos ang nagsilbing incubator niya [01:12].

Dahil sa kanyang cute na itsura, madalas siyang bihisan na parang Santo Niño at iparada sa Baclaran [01:26]. Ngunit sa likod ng kanyang maliit na pangangatawan ay isang malaking pangarap na maging artista. Nag-aral siya ng karate at dahil sa kanyang bilis at talento, napansin siya ng producer na si Peter Caballes ng Liliw Productions [01:40]. Dito nagsimula ang kanyang karera na babasag sa lahat ng standards ng isang leading man sa pelikulang Pilipino.

Ang International Sensation na “Agent 00”

Noong 1981, sumikat si Weng Weng sa pelikulang “For Y’ur Height Only,” isang spoof ng James Bond film na “For Your Eyes Only” [04:14]. Naging Agent 00 siya at naging usap-usapan hindi lang sa Pilipinas kundi maging sa ibang bansa. Nakasama niya ang Comedy King na si Dolphy sa “The Quick Brown Fox” at naging paboritong sidekick dahil sa kanyang kakaibang atake sa komedya at aksyon [03:47].

Ang nakakamangha kay Weng Weng, siya mismo ang gumagawa ng kanyang mga stunts [05:00]. Wala siyang double sa kabila ng panganib ng mga eksena. Ngunit sa kabila ng kanyang global appeal at ang katotohanang naibenta ang kanyang mga pelikula sa iba’t ibang foreign territories, nanatiling mahirap ang kalagayan ng kanyang pamilya.

Ang Exploitation: “Indulged Pet” sa Likod ng Camera

Dito na pumapasok ang pinaka-nakakagalit na bahagi ng kanyang kwento. Ayon sa kanyang mga kapatid, sa kabila ng kasikatan ni Weng Weng, hindi kailanman nagbago ang kanilang buhay [05:20]. May mga ulat, kabilang ang artikulong isinulat ni Dennis Harvey, na nagsasabing hindi kailanman binayaran si Weng Weng ng tamang sweldo [05:26]. Sa halip na ituring na isang propesyonal na aktor na may karampatang sahod at porsyento sa kita, itinuring lamang siyang parang isang “indulged pet” o alagang hayop na binibigyan lamang ng panggastos ngunit walang sapat na ipon para sa hinaharap [05:41].

“Tinatanggap lamang niya kung ano ang perang ibinibigay sa kanya,” ayon sa kanyang pamilya [06:41]. Ang kawalang-alam ni Weng Weng sa kanyang mga karapatan at ang posibleng pagsasamantala ng mga taong nakapaligid sa kanya ang naging dahilan kung bakit hindi nila natamasa ang yaman na dapat sana ay nakalaan sa kanya bilang isang international action star.

Ang Pagbagsak at ang Malungkot na Pamamaalam

Nang magretiro ang kanyang producer na si Peter Caballes noong 1987, tuluyan na ring nanamlay ang karera ni Weng Weng [05:50]. Wala nang tumatawag para sa mga pelikula, at ang dating bida ay bumalik sa kanilang maliit na tahanan sa Baclaran. Ang depresyon ay unti-unting kumain sa kanya, at nauwi siya sa pagiging lasenggo [06:03]. Pinabayaan niya ang kanyang kalusugan, na naging dahilan ng kanyang panghihina.

Noong Agosto 29, 1992, ilang araw bago ang kanyang ika-35 na kaarawan, inatake sa puso si Weng Weng na naging sanhi ng kanyang kamatayan [06:19]. Namatay siya sa parehong hirap na kalagayan kung paano siya isinilang—isang masakit na katotohanan para sa isang taong nagbigay ng saya at karangalan sa industriya.

Konklusyon: Isang Aral mula sa Buhay ng Munting Bida

Ang kwento ni Weng Weng ay isang paalala sa atin tungkol sa madilim na bahagi ng showbiz. Pinatunayan niya na ang talento ay walang pinipiling sukat, ngunit ipinakita rin ng kanyang buhay kung paano ang mga taong may kakaibang katangian ay madalas na ginagamit para lamang sa kita ng iba nang hindi binibigyan ng sapat na proteksyon at katarungan.

Si Weng Weng ay hindi lang basta “trivia” sa Philippine Cinema. Siya ay isang simbolo ng pagsisikap na nauwi sa trahedya dahil sa sistemang hindi marunong magpahalaga sa tunay na manggagawa. Sa ating pag-alala sa kanya, nawa’y huwag lang natin siyang matandaan bilang ang “maliit na action star,” kundi bilang isang paalala na ang bawat artista, anuman ang anyo o laki, ay nararapat sa tamang respeto, sapat na bayad, at makataong pagtrato. Isinilang siyang mahirap, namatay siyang mahirap, ngunit sa puso ng mga manonood, mananatili siyang isang higanteng bida.