Gilas Pilipinas sa Bingit ng Panganib: Bakit Ngayong Higit Kailanman ay Posible Tayong Mapataob ng Thailand at Indonesia? NH

Sa loob ng maraming dekada, ang Pilipinas ay itinuturing na “Hari ng Basketball” sa Southeast Asia. Kapag Gilas Pilipinas ang pumasok sa court laban sa ating mga kapitbahay sa rehiyon, ang tanong ay hindi kung mananalo tayo, kundi kung gaano kalaki ang magiging lamang natin. Ngunit sa paglipas ng panahon, ang kumpyansang ito ay tila nagiging mitsa ng ating sariling pagbagsak. Sa kasalukuyang takbo ng ating pambansang koponan, isang masakit na katotohanan ang kailangang lunukin ng bawat Pilipinong fan: Mahina ang Gilas ngayon, at delikado tayong malasap ang masaklap na pagkatalo laban sa Thailand at Indonesia.

Ang basketball ay hindi na lamang laro ng talento at likas na galing; ito ay laro na ng siyensya, mahabang preparasyon, at matatag na programa. Habang tayo ay nakasandal pa rin sa ating “puso” at sa indibidwal na kinang ng ating mga PBA stars, ang ating mga karibal sa Southeast Asia ay tahimik na nagtatrabaho sa likod ng mga eksena. Ang Thailand at Indonesia ay hindi na ang mga koponang madaling itulak-tulak noon. Namuhunan sila sa mga de-kalidad na foreign coaches, nag-naturalize ng mga manlalarong saktong-sakto sa kanilang pangangailangan, at higit sa lahat, binigyan ang kanilang mga players ng pagkakataong magkasama-sama sa loob ng mahabang panahon.

Isa sa mga pangunahing problema ng Gilas Pilipinas ay ang kawalan ng sapat na oras para mag-ensayo bilang isang yunit. Madalas na nabubuo ang team ilang linggo o minsan ay ilang araw lamang bago ang isang malaking turneyo. Dahil dito, ang chemistry na dapat ay natural na dumadaloy sa loob ng court ay nagiging pilit. Nakikita natin ito sa mga turnovers, maling rotation sa depensa, at ang kawalan ng malinaw na execution sa mga krusyal na sandali ng laro. Sa kabilang banda, ang Indonesia at Thailand ay naglalaro nang may sistema na parang isang makinang well-oiled. Alam nila kung nasaan ang bawat isa, at ito ang nagiging bentahe nila laban sa mas talentado ngunit kulang sa praktis na Gilas.

Huwag nating kalimutan ang naganap na kasaysayan sa SEA Games kung saan nagawa tayong talunin ng Indonesia para makuha ang gintong medalya. Iyon ay dapat sanang nagsilbing malakas na wake-up call para sa SBP at sa coaching staff. Ngunit tila hindi pa rin sapat ang mga pagbabagong ginagawa. Ang Thailand naman ay unti-unti ring nagiging powerhouse sa rehiyon. Ang kanilang mga shooter ay hindi na basta-basta sumasablay, at ang kanilang depensa ay naging mas pisikal at disiplinado. Kung haharapin natin sila nang kampante at walang maayos na game plan, huwag tayong magulat kung sa susunod na paghaharap ay tayo naman ang maiiwang nakatulala sa scoreboard.

Bukod sa teknikal na aspeto ng laro, mayroon ding isyu sa roster construction. Madalas tayong umaasa sa mga beteranong manlalaro na bagama’t may napatunayan na, ay tila bumabagal na rin ang reflexes at stamina. Ang transition mula sa lumang henerasyon patungo sa mga batang Gilas players ay hindi naging kasing-mulus ng inaasahan. Ang pressure na dala ng pagsuot ng uniporme ng bansa ay tila nagiging pabigat imbes na inspirasyon sa ilang manlalaro. Kapag ang kalaban ay nagsimulang uminit at ang crowd ay pumanig sa kanila, madalas nating makita ang Gilas na nawawala sa pokus.

Ang babalang “Mahina at Delikado” ay hindi paninira sa ating koponan. Ito ay isang matapang na pagsusuri mula sa malasakit. Gusto nating makitang muli ang Gilas na nangingibabaw, hindi lang sa Southeast Asia, kundi maging sa buong mundo. Ngunit upang mangyari iyon, kailangan nating aminin na may problema. Hindi sapat ang talento lang. Kailangan natin ng isang programa na hindi nakadepende sa kung sino ang available na player mula sa PBA o sa Japan B.League. Kailangan natin ng isang sistema na itataguyod ang pagkakaisa at disiplina sa mahabang panahon.

Sa mga susunod na buwan, haharapin ng Gilas ang matitinding pagsubok sa FIBA qualifiers at iba pang international competitions. Kung magpapatuloy ang ganitong sistema ng “last-minute preparation” at pag-asa sa swerte, hindi malabong magkatotoo ang kinatatakutan ng lahat. Ang Thailand at Indonesia ay gutom sa tagumpay. Sila ay mga leon na naghihintay ng pagkakataong makagat ang hari. Ang tanong ngayon: Hahayaan ba nating makuha nila ang korona nang walang kalaban-laban, o magigising na tayo sa katotohanan at gagawa ng radikal na hakbang upang iligtas ang dangal ng Philippine basketball?

Ang panawagan ng mga fans ay simple lang: hustisya para sa ating pambansang laro. Pagod na ang sambayanan sa mga rason at excuses tuwing tayo ay natatalo. Ang bawat dribol, bawat shoot, at bawat depensa ay bitbit ang pangarap ng milyun-milyong Pilipino. Panahon na para seryosohin ang banta ng ating mga kapitbahay. Ang basketball ay ating kultura, ngunit kung hindi natin ito aalagaan, baka magising na lang tayo isang araw na hindi na tayo ang pinakamagaling sa sarili nating bakuran.