Paalam, Reyna: Ang Walang Kupas na Ningning ni Gloria Romero—Ang Inspirasyon at Legasiyang Bumalot sa 7 Dekada ng Pelikulang Pilipino

Ito ang balitang yumanig sa pundasyon ng industriya ng pelikula at telebisyon. Sa isang tahimik at malumanay na pamamaalam, ang Reyna ng Pelikulang Pilipino, si Gloria Romero, ay pumanaw na noong Enero 25, 2025, Sabado, sa edad na 91. Ang kanyang paglisan ay hindi lamang nag-iwan ng pighati sa kanyang pamilya at mga tagahanga, kundi nagmarka rin ng pagtatapos ng isang makulay na kabanata sa kasaysayan ng sining sa bansa—isang kabanatang umabot ng pitong dekada.

Kinumpirma ng kanyang nag-iisang anak, si Maritess Gutierrez, ang malungkot na balita. Sa isang emosyonal na pahayag, inihayag ni Maritess ang mapayapang pagpanaw ng kanyang minamahal na ina. Kaagad namang nag-alay ng pakikiramay ang buong industriya. Kabilang sa mga unang nagbahagi ng kanyang kalungkutan ay ang aktres na si Lovely Rivero, na nagpahayag sa social media: “Rest well our Movie Queen, Tita Gloria Romero. Praying for the repose of your soul and for strength for [her family] during this very difficult time.” Ang simpleng mensaheng ito ay nagsilbing hudyat ng baha ng pagdadalamhati at pag-alala sa isang babaeng naging simbolo ng ganda, husay, at walang kaparis na dedikasyon.

Ang Pinagmulang Ningning: Mula Denver Hanggang Sampaguita

Ipinanganak bilang Gloria Anne Borrego Galla noong Disyembre 16, 1933, sa Denver, Colorado, U.S., hindi inakala ni Romero na ang kanyang kapalaran ay nakaukit sa mga studio ng Sampaguita Pictures. Sa murang edad, kasama ang kanyang pamilya, nagbalik siya sa Pilipinas, kung saan unti-unting sisiklab ang kanyang bituin. Nagsimula siya bilang isang background actor sa edad na 16, ngunit mabilis niyang napatunayan na siya ay higit pa sa isang extra—siya ay isang bituin na nakatakdang magliwanag.

Pagsapit ng dekada singkuwenta, na tinaguriang Golden Age of Philippine Cinema, si Romero ang naging hindi mapag-aalinlanganang box-office draw ng panahong iyon. Naging pinakamataas siyang bayarang aktres at tinawag na Unang Queen of Philippine Cinema. Ang kanyang angking karisma at likas na galing sa pag-arte ay nagbigay-buhay sa mahigit 300 pelikula at produksiyon sa telebisyon.

Hindi mabilang ang mga iconic na pelikula na kanyang ginawa sa ilalim ng Sampaguita Pictures, tulad ng Monghita (1952), Cofradia (1953), at Kurdapya (1954). Ngunit ang kanyang husay ay opisyal na kinilala nang manalo siya ng kauna-unahang Best Actress Award mula sa FAMAS (Filipino Academy of Movie Arts and Sciences) para sa kanyang pagganap sa pelikulang Dalagang Ilocana noong 1955. Ito ay simula pa lamang ng kanyang dominasyon sa pagkilala ng industriya, na nagpatunay na ang kanyang talento ay hindi lang pang-popular, kundi may kalidad din.

Ang Walang-Hanggang Awa at Ang Pagbabago ng Persona

Nang lisanin niya ang Sampaguita Pictures noong kalagitnaan ng 1960s, nagdesisyon si Romero na maging freelancer, na nagbukas ng pinto para sa mas kumplikado at mas malalalim na papel. Nagbigay siya ng kakaibang sigla sa mga pelikulang tulad ng Lipad, Darna, Lipad! (1973), Condemned (1984), at Bilangin ang Bituin sa Langit (1989), na nagpakita ng kanyang versatility bilang aktres. Mula sa pagiging inosenteng dilag, nagawa niyang gumanap bilang ina, tiyahin, o mas madidilim na karakter na nagbigay ng lalim sa kanyang filmography.

Ngunit ang kanyang muling pagningning sa bagong milenyo ang nagpakita ng kanyang walang kapagurang enerhiya. Noong 2000, tila nagbalik-tanaw ang lahat nang manalo siya ng Best Actress sa Metro Manila Film Festival (MMFF) para sa pelikulang Tanging Yaman. Sa pelikulang ito, ginampanan niya ang papel ng isang matriarch na nagbuklod sa kanyang pamilya sa gitna ng pagsubok, isang pagganap na tumagos sa puso ng bawat manonood.

Pagkalipas pa ng maraming taon, muli siyang nagpakita ng kahanga-hangang galing sa pelikulang Rainbow’s Sunset (2018). Sa edad na 85, nagawa niyang muling magwagi ng Best Actress sa MMFF, isang pambihirang tagumpay na nagpatunay na ang kanyang galing ay walang pinipiling edad o panahon. Ang pelikulang ito, na tumatalakay sa isyu ng LGBTQ+ sa konteksto ng katandaan, ay naging huling pelikulang ipapalabas niya, isang marangal at makabuluhang pagtatapos ng kanyang cinematic journey. Ang kanyang karera ay naging isang talamak na patunay na ang talento ay hindi kumukupas.

Ang Huwaran sa Likod ng Kamera

Bukod sa kanyang mga tropeo at box-office records, ang pinakamahalagang regalong iniwan ni Gloria Romero sa industriya ay ang kanyang pagkatao. Ayon sa mga nakatrabaho niya, siya ay hindi lamang isang Reyna sa pelikula, kundi isang tunay na huwaran ng kabutihan at propesyonalismo. Mula sa kanyang mga unang sandali, nagturo siya ng kahalagahan ng disiplina, kababaang-loob, at pagmamahal sa sining ng pag-arte.

Ang kanyang dedikasyon ay umabot pa sa pagkilala ng pamahalaan. Noong 2025, matapos ang kanyang pagpanaw, pinarangalan siya ng Presidential Medal of Merit, isang patunay na ang kanyang kontribusyon ay umabot sa antas ng pambansang yaman. Siya rin ay nakatanggap ng Lifetime Achievement Awards mula sa Luna Awards, FAMAS, at Gawad Urian, na nagbibigay-diin sa kanyang hindi matatawarang impluwensiya.

Ang kanyang simpleng pananaw sa buhay, na binanggit niya sa isang panayam, ay nagpapakita kung bakit siya nanatiling minamahal: ang patuloy na pasasalamat sa Panginoon, ang pagiging mabuti sa lahat, at ang pananatiling mapagpakumbaba. Ito ang prinsipyo na nagbigay-daan sa kanyang maging inspirasyon ng maraming henerasyon ng artista, mula sa mga beterano hanggang sa mga baguhan.

Ang Tahimik na Paghinto: Ang Huling Sandali

Ang pagpanaw ni Romero ay dumating matapos siyang magkaroon ng ilang linggong pagkalito sa ospital. Ilang linggo bago ang kanyang paglisan, siya ay naospital dahil sa dehydration at malnutrition, at kalaunan ay humina ang kanyang katawan, na humantong sa pagbagsak ng kanyang blood pressure. Ngunit ayon sa ulat, naging mapayapa ang kanyang paglisan, na tila isang huling scene na ginanapan niya nang may grace at dangal.

Ang kanyang labi ay inihimlay sa Arlington Memorial Chapel sa Quezon City, kung saan nagbigay-pugay ang libo-libong tagahanga, kasamahan, at pamilya. Ang paglilibing at kremasyon ay ginanap noong Enero 29, 2025, Miyerkules.

Ang pagpanaw ni Gloria Romero ay isang paalala na kahit ang pinakamalaking bituin ay lumulubog din. Ngunit ang kanyang ningning, ang kanyang legacy, at ang kanyang mga aral ay mananatiling nakaukit sa mga frame ng pelikulang Pilipino. Sa bawat pagpapakita ng kanyang lumang pelikula, sa bawat pag-alala sa kanyang mga parangal, at sa bawat pagbanggit ng titulong “Queen of Philippine Cinema,” patuloy na mabubuhay ang diwa ni Gloria Romero—isang tunay na pambansang yaman. Paalam sa Reyna, ang iyong inspirasyon ay mananatiling eternal.

Full video: