Hustisya sa mga Biktima: Ang Nakakagimbal na Pagbagsak ni “Senior Agila” Matapos ang Pagtitiwalag ng mga Magsasabing Miyembro ng SBSI Cult

I. Ang Lihim sa Kapihan: Isang Komunidad na Nabalot ng Dilim

Sa mga liblib na bahagi ng Socorro, Surigao del Norte, mayroong isang lugar na kilala bilang Sitio Kapihan, na matagal nang nababalot ng misteryo at haka-haka. Sa mata ng publiko, ito ay ang tahanan ng Socorro Bayanihan Services, Inc. (SBSI), isang organisasyong nagsimula bilang isang civic group at nagtaguyod ng prinsipyo ng bayanihan. Ngunit sa likod ng pangalan at ng panlabas na imahe, ayon sa mga alegasyon, nagtago ang isang masalimuot na kuwento ng manipulasyon, pang-aabuso, at pananampalatayang labis, na nagpabago sa SBSI tungo sa isang itinuturing na “kulto”.

Ang sentro ng lahat ng ito ay si Jey Rence B. Quilario, isang binatilyo na noo’y 22 taong gulang (ipinanganak noong Nobyembre 10, 2000), na kinilala sa pangalang “Senior Agila”. Siya ay naging presidente ng grupo noong pumanaw ang orihinal na tagapagtatag, si Rosalina Taruc, noong 2021. Mula noon, ang mga paniniwala at patakaran sa Sitio Kapihan ay nag-iba, na humantong sa mga nakakagimbal na pahayag ng mga dating miyembro.

Inakusahan si Senior Agila ng pag-aangkin na siya ay isang Santo Niño at isang Mesiyas, at ang hindi pagsunod sa kanyang utos ay nangangahulugan umano ng sumpa at walang hanggang kapahamakan. Ang ganitong antas ng kontrol ay nagbigay-daan sa mga lider ng grupo na ipatupad ang mga patakarang lubos na lumalabag sa karapatang pantao at batas ng Pilipinas, lalo na pagdating sa mga bata at kababaihan. Ang tahimik na komunidad na ito ay nagtagal ng mga taon, hanggang sa ang mga lihim nito ay tuluyan nang sumambulat sa pambansang entablado—sa loob mismo ng bulwagan ng Senado.

II. Ang Mga Kalunos-lunos na Akusasyon: Bawal na Pag-ibig at Pinatagong Bangkay

Nagsimula ang pormal na imbestigasyon ng Senado noong Setyembre 2023, matapos ang privilege speech ni Senador Risa Hontiveros, na nagbunyag ng malawakang pang-aabuso sa loob ng SBSI. Ang mga alegasyon ay nagpalabas ng madilim at nakaka-iyak na katotohanan na nagbabalot sa buhay ng higit sa 1,500 bata na naninirahan sa Sitio Kapihan.

Ang Lihim na Pagpapakasal ng mga Bata: Isa sa pinakamabigat na akusasyon ay ang sapilitang pagpapakasal o forced marriage ng mga menor de edad. May mga testimonya na nagsasabing ang mga batang babae, kasing-bata ng 12 taong gulang, ay pinuwersang ikasal sa mga mas nakatatandang lalaki. Mas nakakakilabot pa, may ulat na ang mga girl-brides ay inuutusan umanong matulog muna kay Senior Agila sa loob ng isang gabi bago ibigay sa kanilang mga asawa. Ang isang biktima na may alyas na “Jane” ay nagpatotoo na siya ay 14 anyos lamang nang pilitin ni Quilario na ikasal sa isang 18-anyos na lalaki na hindi niya kilala.

Sekswal na Pang-aabuso at Karahasan: Bukod sa sapilitang pagpapakasal, inakusahan din ang mga lider ng SBSI, kasama si Quilario, ng systematic sexual abuse and violence. Isang dalagitang may alyas na “Chloe” ang nagbahagi ng kanyang trauma, sinabing ikinulong siya ng isang opisyal ng SBSI na si Janeth Ajoc sa isang silid kasama ang isang 21-anyos na lalaki na gumahasa sa kanya. Ang mga ganitong pahayag ay nagbigay-diin sa matinding paglabag sa batas at karapatang pantao sa loob ng komunidad.

Pang-ekonomiyang Pagsasamantala: Hindi lang pisikal at emosyonal na pang-aabuso ang nangyari. Ayon sa mga resolusyon ng Senado, sinisingil umano ang mga miyembro ng malaking porsyento ng kanilang kinikita: 50% ng sahod ng mga karpintero at mangingisda, 30% ng pinagbentahan ng ari-arian, at—lubhang nakakagalit—50% ng mga subsidies mula sa gobyerno tulad ng 4Ps at senior citizen stipends. Ang ganitong sistema ay nagpapakita ng matinding financial extortion na nagpapanatili sa kapangyarihan ng mga lider habang pinipiga ang kahirapan ng mga miyembro.

Ang Misteryo ng mga Patay na Bata: Noong nag-inspeksyon si Senador Bato Dela Rosa sa Sitio Kapihan, natuklasan ang isang sementeryo na may mga puntod ng mga bata na edad zero hanggang tatlong taong gulang. Isang residente ang nagpatotoo na hindi pinahintulutan ni Senior Agila na dalhin ang kanyang dalawang-araw-na-sanggol sa ospital, na nagresulta umano sa pagkamatay nito. Ang kawalan ng medikal na atensyon at ang mga unrecorded deaths ng mga bata ay nagbigay-daan sa utos na imbestigahan ng National Bureau of Investigation (NBI) ang posibleng mass grave.

III. Ang Pagbagsak ni Agila: Ang Katapangan ng mga Tumiwalag

Ang unang pagdinig noong Setyembre 28, 2023, ay naging dramatikong tagpo ng paghaharap. Sa harap ng mga Senador na sina Hontiveros at Dela Rosa, mariing itinanggi ni Quilario at ng kanyang mga kasamahan, kasama sina Mamerto Galanida, Janeth Ajoc, at Karren Sanico, ang lahat ng alegasyon, lalo na ang tungkol sa child marriage. Ngunit ang kanilang patuloy na pagtanggi, sa kabila ng mga testimonya ng biktima, ay nagbunsod kina Senador Dela Rosa at Hontiveros na i-contempt ang apat na lider, na nagpasyang manatili sila sa kustodiya ng Senado hanggang sa magsabi sila ng katotohanan.

Ang pag-contempt na ito ang naging kritikal na turning point.

Ang pangyayaring ito, kasama ang nakapangingilabot na mga testimonya, ay nagbigay ng sapat na lakas ng loob sa mga magulang at dating miyembro na matagal nang nagtiis sa loob ng kulto upang tuluyan nang kumalas at magsalita. Ang mismong pamagat ng orihinal na video na nag-ugat sa artikulong ito—”SBSI MEMBERS TUMIWALAG NA SA KULTO!”—ay nagpapatunay sa kaganapang ito.

Apat na matatandang miyembro, na dinala pa mismo ng mga lider ng SBSI upang maging witness pabor kay Quilario, ang nagdesisyong tumestigo laban sa lider. Sa tulong ng Department of Justice (DOJ) at ng Inter-Agency Council Against Trafficking, sila ay isinailalim sa protective custody kasama ang siyam na menor de edad. Ayon kay Senador Hontiveros, ang mga magulang na ito, na dating nagtanggol kay Quilario, ay nagising sa katotohanan at nagpasya nang ipagtanggol ang kanilang mga anak.

Ang pagtiwalag ng mga miyembrong ito ay hindi lamang isang pagtalikod sa paniniwala, kundi isang matinding kilos ng paglaban. Ito ay pagpili sa pamilya at sa batas kaysa sa isang lider na nag-aangkin ng pagka-Diyos. Ang kanilang bravery ang nagbigay ng sapat na ebidensya at puwersa sa gobyerno upang ituloy ang mga kaso.

IV. Ang Paghahanap sa Ganap na Katarungan

Ang mga serye ng pagdinig at ang pagtiwalag ng mga miyembro ay nagbigay-daan sa pormal na paghahain ng mga kaso laban kay Quilario at 12 pang miyembro ng SBSI. Kabilang sa mga kaso ang qualified trafficking, kidnapping, at serious illegal detention, bukod pa sa paglabag sa Anti-Child Abuse Law o Republic Act 7610.

Kinumpirma ng Commission on Human Rights (CHR) ang mga alegasyon ng child marriages at human rights violations batay sa kanilang inisyal na imbestigasyon. Ang Department of Social Welfare and Development (DSWD) ay naging aktibo rin sa pag-iimbestiga sa Sitio Kapihan upang protektahan ang mga bata at biktima.

Ang kaso ng SBSI at ni Senior Agila ay nagpapakita ng isang malalim na problema sa lipunan: kung paanong ang pananampalataya at pangangailangan ng komunidad ay maaaring samantalahin upang magdulot ng matinding kalupitan at pang-aabuso, lalo na sa mga pinakamahina, ang mga bata.

Sa huli, ang kuwento ng SBSI ay hindi lamang tungkol sa isang “kulto” at sa lider nito. Ito ay tungkol sa katapangan ng mga biktima na nagpasya nang isigaw ang kanilang sakit. Ito ay tungkol sa mga magulang na, sa kabila ng takot at pagbabanta ng walang hanggang kapahamakan, ay nagpasyang lumaban para sa kaligtasan at kinabukasan ng kanilang mga anak. Ang pagpapatuloy ng mga kaso at ang pag-aresto sa mga lider ay isang malaking hakbang patungo sa pagbabalik ng kaayusan at, higit sa lahat, ang pagbibigay ng ganap na hustisya sa bawat biktima ng Sitio Kapihan. Ang kanilang pagtiwalag ay ang unang liwanag na tumagos sa matagal nang kadiliman ng kulto sa Surigao.

Full video: