Pagsisinungaling, P1M na “Areglo,” at ang Sikreto ng Pogo Kingdom: Senador, Nag-iinit ang Ulo sa mga Nakakagulat na Detalye ng Talamak na Panlilinlang

Sa mga pader ng Senado, muling sumiklab ang init ng pagdinig hinggil sa Philippine Offshore Gaming Operators (POGO), na hindi na lamang usapin ng sugal at scam, kundi ng tila talamak at malalim nang pagkakasangkot ng ilang opisyal ng gobyerno at institusyon sa bansa. Ang naganap na sesyon ay naging entablado ng sunod-sunod na pagtanggi, pag-iwas, at walang-hiyang panlilinlang mula sa mga pangunahing indibidwal na konektado sa isyu, na nagdulot ng matinding pagkadismaya at pag-init ng ulo sa hanay ng mga mambabatas.

Hindi ito ordinaryong pagdinig; ito ay isang masalimuot na pagbubunyag ng mga koneksyon na umabot mula sa mga lokal na munisipyo, hanggang sa mga opisina ng kapulisan, at maging sa mga ahensya na inatasan sanang magbantay sa ating mga hangganan.

Ang Pagkakabuklod ng Sual at Bamban: Isang “Pasyal” na puno ng Lihim

Nagsimula ang pagdinig sa paghaharap kay dating Mayor Alice Guo ng Bamban at Mayor Dong Cugay ng Sual, Pangasinan. Si Guo, na una nang inakusahan ng panlilinlang tungkol sa kanyang pagkakakilanlan, ay muling nagpakita ng pagka-iwas. Direkta siyang biningyan ng matapang na pahayag ng isang mambabatas: “Alam mo, ginagago tayo nitong Chinese national na ito. Marunong ka managalog at mag-Bisaya, eh kunwari lang hindi ka marunong” [56:38]. Ang pahayag na ito ay hindi lang patungkol kay Guo, kundi pati na rin sa iba pang Chinese nationals na nagpapanggap na hindi nakakaintindi upang makaiwas sa direktang pagsagot.

Sa kaso ni Mayor Cugay, ang tanong ay umikot sa kanyang relasyon kay Guo. Mariin niyang itinanggi na si Alice Guo ang kanyang “girlfriend” [00:47]. Ngunit ang pagdinig ay nagbunyag ng mas malalim na ugnayan na higit pa sa simpleng personal na relasyon, kundi sa isang profesyon at pinansyal na pagkakaugnay.

Tinalakay ang isang nakuhang litrato kung saan kasama ni Mayor Cugay si Guo, ang diumanong kapatid ni Guo na si Wesley Guo, at maging si dating PNP Chief Acorda. Ayon kay Cugay at sa kanyang tauhan na si Sheryl Medina, ito raw ay simpleng “pasyal” o courtesy call lang [03:23, 07:27]. Ang tanong ng Senado: bakit kailangang sumama ni Wesley Guo, na may koneksyon sa POGO, sa isang simpleng pagdalaw? Ang tugon ni Cugay at Medina—na sumama lang daw si Wesley dahil gusto ring makita ang pinakamataas na opisyal ng PNP—ay naging kuwestiyonable at walang-laman [03:39].

Mas nakakagulat pa ang naging pagkakabunyag ng transaksyon sa pagitan ni Cugay at ng Majesty Lumber and Construction Supply, na kinatawan ni Roderick Carolino (dating ka-partner ni Sheryl Medina). Inamin ni Carolino na nag-deliver sila ng mga bakal sa pribadong resort ni Cugay, ang Happy Land. Ngunit ang mga bakal na ito ay tinanggap ng mga tauhan ni Mayor Cugay para sa Three Link, ang kumpanyang may koneksyon sa POGO network ni Guo [01:10:50]. Ibig sabihin, ang private property ng isang alkalde ay ginamit bilang delivery point para sa materyales ng isang POGO-linked company, at si Mayor Cugay pa mismo ang kausap sa usapin ng quantity at payment [01:11:47].

Naging pulis pala si Cugay bago pumasok sa politika, na may ranggong PO1—isang posisyon na may maliit na sahod. Ngunit ipinakita ng mga dokumento na simula nang maging alkalde siya, dumami ang kanyang mga negosyo, at pinagkakaingay ang daan-daang milyong piso sa kanyang bank account, na mariin niyang itinanggi. Gayunpaman, nagpahayag siya ng pagiging handa na pumirma ng bank waiver upang linisin ang kanyang pangalan, isang pagpapakita ng tapang na ikinagalak ng Senado [01:05:55].

P1 Milyong Piso: Hindi Suhol, Kundi “Separate Arrangement”?

Isa sa pinakanakakakilabot na bahagi ng pagdinig ay ang testimonya ni Mr. Zoo (o Zhou/Chao), isang operator na konektado sa alegasyong illegal POGO hub sa Lapu-Lapu City. Hinarap siya sa balita na sinubukan niyang suhulan ang mga tauhan ng PAOCC (Presidential Anti-Organized Crime Commission).

Ang paliwanag ni Mr. Zoo? Hindi raw ito suhol, kundi isang “separate arrangement” [02:55:55]. Ayon sa kanya, ang P1 milyon ay inialok para lamang sa “espesyal na konsiderasyon” para sa kanyang may sakit na 70-taong-gulang na asawa at apo.

Ang kaswal na pagtanggi sa salitang “suhol” ay nagdulot ng pagtawa at pagkadismaya. Agad kinumpirma ni Director Casio ng PAOCC na ang halaga ay P1 milyon at tatlong beses na sinubukan ang pag-aalok [02:57:38, 02:46:51]. Ang insidenteng ito ay nagbigay-diin sa kakayahan ng mga POGO operator na mag-alok ng malalaking halaga upang takasan ang batas, na tila sanay na sa pagpapatakbo ng kanilang operasyon sa pamamagitan ng talamak na korupsiyon.

Ang “Silent but Thinking Young” na Kumakanta: Tony Yang

Ang pokus ng pagdinig ay bumaling sa isa pang Chinese national—si Tony Yang (kilala rin bilang Yang Jianxin)—na sinasabing isang major role player sa criminal networks ng POGO [04:46:53]. Inilarawan siya bilang “silent but thinking young” sa hanay ng mga magkakapatid na nasa likod ng POGO, na nagpapatakbo ng malalaking negosyo tulad ng Sanja Steel at mga POGO operations sa Cagayan de Oro (CDO) [04:47:03].

Ang pinaka-nakakagalit na bahagi ng kanyang testimonya ay ang pag-angkin niya na may lisensya at permit siya ng baril sa Pilipinas, kahit pa siya ay isang dayuhan at nagpapanggap na hindi nakakaintindi ng English o Tagalog [05:38:22].

“How can he obtain an LTOPF (License to Own and Possess Firearm) kung hindi siya Pilipino?” tanong ng isang senador [05:41:48].

Sa gitna ng mga pagtatanong, akusado si Tony Yang na nagsisinungaling tungkol sa kanyang kaalaman sa wika, na lalong nagpa-init sa mambabatas. Ang pagkuha ng lisensya ng baril ng isang dayuhan, lalo na ang isang may matitinding paratang, ay nagpapahiwatig ng talamak na katiwalian at selling out ng pambansang seguridad sa loob ng mga ahensya ng gobyerno.

Dagdag pa, nabanggit na si Tony Yang ay may mga ugnayan din sa isang Yang Bin, na sinasabing kasal sa kapatid ng incumbent Mayor ng Humalik, Quezon. Ang koneksyong ito ay nagpalakas sa teorya na ang Humalik ay isa sa mga posibleng jump-off point sa pagtakas ng mga POGO fugitives [04:12:44].

Ang Misteryo ng Pag-alis ni Alice Guo at ang Pagtanggi ng Yacht Club

Naging sentro rin ng usapin ang pag-alis ni Alice Guo sa bansa at ang mga ahensya ng gobyerno na inatasan upang alamin ang paraan ng kanyang paglisan. Ayon sa Bureau of Immigration (BI), ang kanilang initial theory ay umalis si Guo sa pamamagitan ng dagat (via C) [03:41:24].

Ang hinala ay lumakas dahil sa dalawang passport stamp na nakita—isang patunay na pumasok siya via Kuala Lumpur (July 18, 2024) at isa pa via Sabah (July 19, 2024) [03:40:03]. Ang magkasunod na stamp ay tila nagpapahiwatig na lumipad siya sa KL, pumasok sa Sabah (marahil sa pamamagitan ng sea travel), at mula roon ay umalis o nagtago.

Kinumpirma ng BI na sinubukan nilang mag-ocular inspection sa Manila Yacht Club dahil sa mga testimonya, ngunit hindi sila pinapasok at hinilingan pa ng sulat [03:49:56]. Ang pagtanggi ng isang pribadong establisimento na tulungan ang isang ahensya ng gobyerno sa isang active investigation ay lalong nag-iwan ng kuwestiyon sa publiko: Sino ba ang pinoprotektahan ng Yacht Club?

Sa huling bahagi ng pagdinig, mariing ipinahayag ni Guo ang kanyang karapatan laban sa self-incrimination sa mga tanong tungkol sa kanyang mga negosyo (QJJ Farms, DAG Realty Corporation) at sa kanyang tiwala sa kanyang Municipal Administrator, Alexander Abrenica—na siya pa umanong pumalit sa kanya bilang presidente ng QJJ Farms [01:13:29, 01:14:48].

Ang pagdinig ay nagtapos na may malinaw na konklusyon: Ang POGO scandal ay hindi isang isolated case, kundi isang sintomas ng isang talamak na sakit sa sistema ng Pilipinas. Ang mga kasinungalingan, ang daang-milyong pisong inalok na areglo, at ang sadyang pag-iwas sa katotohanan ay nagbibigay ng matinding pag-asa na ang batas ay mananaig at ang mga sangkot sa paglilinlang at katiwalian ay mananagot sa huli. Ang laban para sa rule of law ay hindi pa tapos.

Full video: