ANG LIHIM NA BANK ACCOUNTS NI SARA DUTERTE AT KONEKSYON SA DRUG LORD, NABUNYAG! BAKIT DESPERADO SILA NA PATAYIN ANG IMPEACHMENT TRIAL?

Sa mga araw na ito, ang bulwagan ng Senado ay hindi lamang pugad ng paggawa ng batas, kundi larangan ng matinding labanan sa pulitika, kung saan ang tadhana ng pananagutan at hustisya ay nakataya sa isang piraso ng papel—isang resolusyon. Ang buong bansa ay nakatutok, naghihintay, at nagtatanong: Bakit tila nagmamadali ang ilang senador na patayin ang impeachment case laban kay Vice President Sara Duterte, kahit pa nangangahulugan ito ng tahasang pagbaluktot sa Saligang Batas?

Ang sagot, ayon sa isang dating mambabatas na may matapang na paninindigan, ay hindi lamang pulitikal kundi personal at nakakagulat—dahil sa takot na mabunyag ang bilyon-bilyong transaksyon sa bank accounts ng Bise Presidente na di-umano’y nag-uugnay sa kanya sa isang drug lord.

Ang Mapanganib na Resolusyon: Isang Taksil na Galaw sa Konstitusyon

Ang kontrobersiya ay pumutok sa gitna ng paghahanda ng Senado na kumilos bilang Impeachment Court, kasunod ng pagpasa ng Articles of Impeachment mula sa Mababang Kapulungan. Ngunit bago pa man magsimula ang paglilitis, isang nakakabahalang usap-usapan ang lumabas: isang draft resolution na naglalayong ideklara ang kaso bilang “de facto dismissed” dahil umano sa kawalan ng sapat na oras para sa paglilitis bago mag-adjourn ang 19th Congress.

Mariin itong inamin ni Senador Ronald “Bato” dela Rosa [01:02]. Ayon kay Dela Rosa, ito ay sarili niyang inisyatibo, at wala umanong pakialam si VP Sara dito, bagamat humingi na siya ng suporta mula sa iba pang kasamahan. Ibinunyag pa niya na bukod sa kanyang bersyon, mayroon na ring iba pang draft na umiikot, na nagpapahiwatig ng isang organisado at determinadong kilos na patayin ang kaso.

Ngunit ang ganitong hakbang ay agarang tinuligsa bilang isang unconstitutional na galaw. Si dating Senador Antonio Trillanes IV, sa isang panayam, ay nagpaliwanag kung bakit ang resolusyon na ito ay isang malinaw na paglabag sa mandato ng Senado.

“Basahin basahin ninyo yung yung laman ng ah resolution Makita niyo doon kung bakit. Nandoon, self explanator nandoon lahat, nandoon lahat, sir,” [04:50] ang pahayag ni Dela Rosa, iginigiit na lehitimo ang kanilang basehan.

Subalit para kay Trillanes, walang karapatan ang Senado na balewalain ang sinasabi ng Saligang Batas sa pamamagitan lamang ng isang simpleng resolusyon. “For me that is unconstitutional. They’re violating their constitutional uh mandate under the constitution. Ang trabaho ng Senate is to hear… So hindi ko naiisip kung papaano nila i did-dismiss yan without first ah conducting the trial, and that is their constitutional mandate,” [11:16] giit ni Trillanes.

Ang impeachment, ani Trillanes, ay hindi batas na sumusunod sa legislative calendar o kailangan pang i-refile sa susunod na Kongreso. Ito ay isang proseso ng accountability na nakasaad sa Article 11 ng Konstitusyon [09:34]. Kapag na-transmit na ang Articles of Impeachment sa Senado, “kaagad agarang susunod ang paglilipis hanggang ito ay matapos,” [10:59] aniya. Ang pagtatangkang ipatigil ito ay hindi lamang pagpapawalang-saysay sa proseso kundi betrayal of the constitution [26:49].

Ang Lihim na Tinatago: Bilyon-Bilyong Transaksyon Mula sa Drug Lord

Ngunit higit sa labanan sa legal na interpretasyon, ang pinakamalaking tanong ay: Ano ba talaga ang pinakamalalim na rason sa likod ng desperadong pagtatangkang ito?

Para kay Trillanes, ang sagot ay simple: takot—takot na lumabas ang matitinding ebidensya sa panahon ng paglilitis.

“Kasi natatakot sila na pagka nasimulan ang impeachment trial ni Sarah, mak excuse me, makikita yung ah mga iba’t ibang krimen ni Sarah Duterte,” [13:44] mariin niyang sinabi.

At ang “krimen” na tinutukoy niya ay hindi lamang ang usapin ng Confidential and Intelligence Funds (CIFs), kundi ang mas malaking kontrobersiyang pinansyal na matagal na niyang ibinabato.

“I’m confident… pag nagsimula yung trial, lalabas yung mga bank accounts ni Sarah Duterte na joint accounts with Digong Duterte na billions yung transactions in and out na pera,” [19:44] pagbubunyag ni Trillanes.

Ngunit ang pinakakikilabutan sa lahat ng alegasyon ay ang pag-uugnay sa mga transaksyong ito sa ilegal na droga. Ayon kay Trillanes, may ebidensya na “every six months merong dibidendo silang nakukuha galing sa isang drug lord” [19:56].

Detalyado niyang binanggit na ang mga “dibidendo” na ito ay sinimulan noong 2011 hanggang 2013, panahong si Sara Duterte ay incumbent mayor ng Davao City [23:24]. Noong una, ang mga ito raw ay manager’s check na ini-e-encash every six months, bago tuluyang dineposito na lang diretso sa kanilang mga account [23:51]. Ang mga paper trail na ito, aniya, ang matinding katibayan na iniiwasang mabunyag.

Nang tanungin kung bakit may lakas ng loob ang pamilyang Duterte na gawin ito, sagot ni Trillanes: impunity [22:19]. Ang kanilang matagal na kapangyarihan sa Davao ang nagbigay sa kanila ng ilusyon na sila ay hindi mapanagot, isang kaisipan na dala-dala nila hanggang sa pambansang entablado.

Ang Bilangan ng Senado: Bakit Magbabago ang Isip ng “Undecided”?

Ang mga sumusuporta sa Bise Presidente ay patuloy na naggiit na mayroon silang “numbers” sa Senado para i-acquit si VP Sara. Ngunit binabalaan ni Trillanes na ang bilangan ay magbabago kapag ang katotohanan ay lumabas.

Ikinategorya niya ang Senado sa tatlong grupo [16:45]:

Hardcore Duterte Senators: Lima (5) lamang ang bilang ng mga senador na ito (binanggit sina Imy Marcos, Bong Go, Bato Dela Rosa, Robin Padilla, at Marcoleta), na kahit “the evidence is tearing them in the face, hindi sila mag [convict]” [17:26].

Leaning Conviction: Sampung (10) senador na alam na ang impormasyon at may tendensiyang bumoto para sa conviction [17:53].

Undecided o Transactional Votes: Siyam (9) na senador na “can go either way” [18:29].

Ayon sa kanyang kalkulasyon, posibleng umabot sa 19 ang boboto ng conviction kung ang mga undecided ay sasama sa conviction bloc. Ang bilang na ito ay malapit na sa kinakailangang two-thirds (2/3) na boto (16) para sa pagpapatalsik [18:45].

Ginamit niyang halimbawa ang impeachment ni dating Chief Justice Renato Corona, kung saan noong una ay lamang ang mga pro-acquittal, ngunit nang lumabas ang ebidensya ng bank accounts, kinalaunan ay 20 ang bumoto para sa conviction [19:17]. Ang kaso raw ni Sara Duterte ay magiging katulad nito. “Pag nakumbinsi yung sambayanang Pilipino na talagang guilty si Sarah Duterte, it will be very difficult for the senators as representatives of the people na salungatin yun,” [16:16] paliwanag niya.

Ang Pagsusugal ni Senate President Escudero

Ang usapin ay umabot na rin kay Senate President Francis “Chiz” Escudero, na inakusahan ni Trillanes ng pagdodoble ng diskarte sa gitna ng pushback mula sa publiko.

Si Escudero, na kilala sa kanyang legal na talino [29:30], ay inamin ni Trillanes na sa isang perpektong mundo ay gugustuhin niyang mamuno sa Impeachment Court at ipakita ang kanyang galing [31:18]. Ngunit aniya, may “agenda” na sumagabal: ang pagnanais ni Escudero na panatilihin ang Senate Presidency at maging viable candidate para sa 2028 presidential elections [31:49].

“Dinedepensa mo si Sarah Duterte? Sarah Duterte doesn’t care about him, ‘di ba? Why is he doing him a favor? Doing her a favor?” [30:54] ang tanong ni Trillanes, iginiit na sinusugal ni Escudero ang kanyang political reputation para sa posisyon [30:18].

Ang Huling Baraha at Panawagan sa Pagbabantay

Sa huling bahagi ng sesyon ng 19th Congress, lalong umiinit ang labanan. Ang mga tagasuporta ng paglilitis ay nagbabantay sa mga parliamentary maneuvers ng mga kalaban. Maaari raw silang mag-motion to adjourn nang wala sa oras o mag-corum call [35:47] para patayin ang sesyon bago pa man ma-presenta ang Articles of Impeachment.

Ang panawagan ni Trillanes sa publiko ay maging mapagbantay. Kung hindi man maging matindi ang pushback at magtagumpay ang mga mapanlinlang na galaw sa Senado, ang laban ay itutuloy sa susunod na Kongreso, kung saan muling babalik ang Articles of Impeachment.

Gayunpaman, ang pagbasura sa kaso bago pa man ito litisin ay isang betrayal sa Konstitusyon at sa sambayanang Pilipino. Ito ay laban sa pananagutan. Ito ang sukdulan ng pulitikal na kapangyarihan laban sa hustisya. Ang tanging makakapigil dito ay ang authentic outrage ng taumbayan—ang pushback na lalong tumitindi at umaapaw, na magpipilit sa mga senador na tuparin ang kanilang sinumpaang tungkulin, anuman ang kanilang political ambition o personal na takot. Ang bilangan ay magbabago, basta’t hayaan lamang na umikot ang gulong ng hustisya at lumabas ang katotohanan.

Full video: