P125M SA 7 ARAW, 4 NA BAG NG CASH, AT ISANG OPISYAL NA NA-AMNESIA: NAGKASALUNGATAN SA PAGDINIG NG OVP CONFIDENTIAL FUND

Ang paghahanap sa katotohanan ay madalas na isang mapanganib at emosyonal na paglalakbay, at walang mas malinaw na patunay dito kaysa sa isang nag-aapoy na pagdinig ng komite sa Kongreso na nakasentro sa kontrobersyal na confidential funds ng Office of the Vice President (OVP). Sa pagdinig na ito, na pinamunuan ni Atty. Luistro, lumabas ang isang serye ng nakakagulat na mga pagkakasalungatan, matitinding pagtatangka na umiwas, at isang emosyonal na krisis na naglagay sa isang mataas na opisyal sa emergency room. Ang sentro ng kontrobersiya? Isang malaking halaga—P125 milyon—na umano’y ginastos sa loob lamang ng pitong araw, at ang misteryosong paghahakot nito sa loob ng apat na malalaking bag ng cash.

Ang pagdinig ay hindi lamang tungkol sa numero o sa mga opisyal; ito ay naging isang pampublikong pagtatanghal ng matinding pressure sa ilalim ng imbestigasyon, kung saan ang mga emosyon ay naging kasin-init ng mga tanong na inihahain.

Ang Emosyonal na Pagsabog at ang Pag-urong ng SDO

Agad na tumindi ang tensiyon nang inihayag na si Miss Gina Acosta, ang Special Disbursing Officer (SDO) ng OVP, ay “umiiyak” at “nanginginig” bago pa man magsimula ang pagdinig [00:19]. Si Miss Acosta, na dating SDO rin sa Davao City, ang sentro ng mga katanungan hinggil sa paggamit ng P125 milyong confidential fund para sa huling quarter ng 2022. Ang kanyang takot at panginginig ay tila sumasalamin sa bigat ng responsibilidad at ang tindi ng scrutiny na kanyang kinakaharap.

Nagpumilit si Atty. Luistro na ituloy ang pagtatanong, ngunit nagpatulong pa rin si Miss Acosta sa kanyang abogado at kalaunan, ipinahayag na umabot sa 150/100 ang kanyang blood pressure [29:48], na nag-udyok sa komite na payagan siyang umalis at dalhin sa emergency room [24:00]. Ang dramatikong pag-alis na ito ay hindi lamang nagpapatigil sa pagdinig kundi nag-iwan ng isang malaking bakas ng pagdududa at spekulasyon sa likod.

P125 Milyon sa 7 Araw: Imposible Ba?

Isa sa pinakamainit na bahagi ng interpelasyon ay ang pagkuwestiyon sa bilis ng paggasta ng P125 milyon. Itinutok ni Atty. Luistro ang katotohanan na ang malaking halaga ay ginastos mula Disyembre 21 hanggang Disyembre 31, 2022 [06:43]. Dahil ang mga araw na ito ay may kasamang mga holiday at iilang araw na lang ang pasok, sinabi ni Luistro na ito ay epektibong naubos sa loob lamang ng pitong weekdays [09:09].

Tinanong si Miss Acosta, batay sa kanyang karanasan bilang SDO sa loob ng tatlong taon sa Davao City, kung posible ba talagang ubusin ang P125 milyon sa loob ng pitong araw [08:40]. Mariing sinabi ni Acosta na “Hindi po ganon ang confidential fund sa Davao, Ma’am, hindi po ganon kalaki, Ma’am” [09:31], na nagpapahiwatig na ang halaga ay labis-labis at hindi katulad ng kanyang nakasanayan. Sa kanyang pag-iwas na sagutin ang tanong nang diretso, tila nagbigay siya ng isang malinaw na pahiwatig na ang ganitong bilis ng paggasta ay hindi normal o posible base sa kanyang matagal na karanasan.

Nang tanungin kung sino ang nag-utos sa kanya, inamin ni Acosta na may “utos po ang aking boss, Ma’am, na i-release ko po kay Sir La Chika” [05:19], na nagbigay ng panibagong misteryo: Sino itong si “Sir La Chika,” at bakit siya ang binigyan ng karapatang mag-disburse ng ganito kalaking cash sa maikling panahon?

Ang Misteryo ng Apat na Malalaking Bag at ang “Amnesia” ni Mr. Orton

Nang umalis si Miss Acosta, ang pagtatanong ay lumipat kay Mr. Orton, ang Assistant Chief of Staff, na umaming kasama niya si Acosta sa apat na beses na pag-withdraw ng P125 milyon (kabuuang P500 milyon) [16:59]. Dito nagsimulang lumabas ang serye ng mga kontradiksyon na naglagay kay Mr. Orton sa masikip na sitwasyon.

Ang Pagkakasalungatan sa Landbank: Inilarawan ni Mr. Orton ang withdrawal noong Disyembre 2022. Ayon sa kanya, ang P125 milyon ay inilagay sa apat na malalaking bag [18:40]. Sa paghahakot ng pera mula sa bangko papunta sa sasakyan, sinabi ni Mr. Orton na “Landbank so was able to provide a parang Um yung parang trolly and then they helped us put it in the parang trolley” [20:15]. Kalaunan, mas mariin pa niyang sinabi na “Landbank assisted us in terms of having to the bags inside the vehicle” [37:27].

Ngunit ang mga opisyal at security guard ng Landbank na naroroon sa pagdinig ay mariing itinanggi na tinulungan nila ang SDO at ang kasama nito [19:52]. Sinabi ng opisyal ng bangko na ang tanging courtesy na kanilang na-extend ay ang pagpahiram ng trolley, ngunit labag sa polisiya ng bangko ang tumulong na ipasok ang pera sa sasakyan ng kliyente [33:51]. Ito ay nagdulot ng isang matinding contradiction sa pagitan ng pahayag ni Mr. Orton at ng patotoo ng Landbank, na nag-udyok kay Atty. Luistro na kuwestiyunin ang katapatan ni Orton [38:00].

Ang “Selective Amnesia” sa mga Kasama: Ang pinaka-nakakagulat na bahagi ay ang pagtanggi at pag-iwas ni Mr. Orton na pangalanan ang kanyang mga kasamang security guard at driver [31:29]. Sa kabila ng paulit-ulit na pagpilit ni Atty. Luistro, tumanggi si Mr. Orton na maalala kung sino ang mga driver at ang mga VPS PG na tumulong magbuhat ng apat na bag ng cash mula sa trolley papasok sa dalawang sasakyan [23:14].

“Kalahating bilyong piso ang pinag-uusapan po natin,” [41:45] ang matinding pahayag ni Atty. Luistro, na nagdidiin na napaka-imposibleng makalimutan ang mga pangalan ng tao na pinagkatiwalaan sa pagdadala ng ganoon kalaking halaga. Sa huli, pinilit na lang niyang pangalanan ang isang tao, si “Mr. Guerrero” [43:30], ngunit nag-alangan siyang ibigay ang buong pangalan publicly, nagpapatunay na may kinalaman ito sa mga security protocol [44:51]. Ang pag-uugali ni Mr. Orton ay nagbigay ng impresyon na may pilit siyang inililihim o ipinagtatanggol.

Ang Vault Confusion: Hindi rin nagawang linawin ang isyu ng imbakan ng pera. Si Miss Acosta ay umamin na may vault sa kanyang extension office. Subalit, si Mr. Orton at maging si Attorney Sanchez (Director of Finance and Admin) ay hindi makapagbigay ng direktang patotoo tungkol sa mga vault [27:14]. Si Orton ay nag-amin na narinig lang niya ang tungkol sa mga vault dahil si Acosta ang SDO [27:00]. Si Atty. Sanchez naman ay aware lang ng isang vault para sa payroll at petty cash, ngunit walang alam sa ibang vault [28:31]. Ang kawalan ng kaalaman ng mga opisyal sa pagkakaroon ng vault na 4-feet ang taas [26:09] sa loob ng sarili nilang opisina ay nagdagdag sa suspicion ng komite.

Ang Pagtatangkang Pagsabat ni VP Sara at ang Rules of Court

Sa gitna ng kaguluhan, nagkaroon din ng manifestation si Vice President Sara Duterte, na pinuno ng OVP. Nagtanong siya ng pahintulot na “can I answer as head of agency” [03:54] bilang tugon sa komento ni Congressman Marcoleta. Si Marcoleta, isang beteranong mambabatas, ay nagtaas ng point of order laban sa paggamit ng “hypothetical questions,” na sinasabing hindi ito pinahihintulutan sa courts of law [01:11].

Ngunit ang komite, sa pamamagitan ni Atty. Luistro, ay nagdiin na ang mga rules of procedure ng komite ay nagbibigay ng mas malawak na leeway at shall not be controlling ng mga rules of evidence prevailing in courts of law [02:16]. Sa madaling salita, ang Kongreso ay naghahanap ng facts at scenarios na makakatulong sa paggawa ng batas (legislation), hindi lamang ng mga purong facts na batay sa speculations [03:18]. Sa huli, hindi pinayagan si VP Sara na magbigay ng kanyang sagot.

Ang Katotohanan sa Ilalim ng Apoy

Ang pagdinig na ito ay naglalabas ng isang malaking hamon sa transparency at accountability ng OVP. Ang mga opisyal na dapat ay may mastery sa proseso [08:12] ay hindi makasagot nang diretso sa mga simpleng tanong. Ang pagtatanong tungkol sa P125 milyong confidential fund ay hindi na lamang tungkol sa pera, kundi tungkol sa integrity ng proseso at ng mga taong pinagkatiwalaan.

Ang mga resource person ay tila gumamit ng strategy na “selective amnesia” at pagkontra sa mga patotoo ng Landbank, na nagdagdag lamang sa pagdududa. Ang hindi maipaliwanag na paggastos sa loob ng maikling panahon, ang misteryo ni “Sir La Chika,” at ang hindi ma-verify na pagkakaroon ng mga vault ay nag-iwan ng isang malaking katanungan: Ano ang pinagtataguan?

Ang mga mamamayan ay umaasa sa Kongreso na magbigay linaw sa usaping ito. Ang drama, ang emosyon, at ang tila sadyang pagtatago ng impormasyon ay nagpapatunay na ang battle para sa confidential funds ay malayo pa sa katapusan. Sa huli, ang katotohanan ay hindi matatago sa likod ng mga hypothetical questions o selective amnesia—ito ay lalabas, at ang taumbayan ang magiging huling hukom.

Full video: