PASAPORTE KINANSELA, ASYLUM MALABONG IPAGKALOOB: HARRY ROQUE, NAKATAKDANG I-DEPORT PABALIK NG PILIPINAS DAHIL SA ‘QUALIFIED HUMAN TRAFFICKING’

Ang mundo ng pulitika ay muling niyanig ng isang dramatikong balita na pumukaw sa atensyon ng sambayanan: ang dating Presidential Spokesperson at kilalang abogado na si Harry Roque ay nasa bingit ng deportasyon pabalik ng Pilipinas. Ang pangyayaring ito ay hindi lamang simpleng legal na kaso; ito ay isang mataas na antas ng cat-and-mouse game sa pagitan ng isang maimpluwensyang personalidad at ng buong makinarya ng hustisya ng Pilipinas. Ang ugat ng lahat ng ito ay ang kasong qualified human trafficking na may kaugnayan sa isang Philippine Offshore Gaming Operator (POGO) hub sa Porac, Pampanga, isang akusasyon na seryoso at may bigat na walang piyansang kalayaan.

Sa kasalukuyan, si Roque ay nasa The Netherlands, na nag-aaplay para sa political asylum. Ang pangingibang-bansa niya ay naganap matapos lumabas ang warrant of arrest laban sa kanya. Ayon sa kanyang sariling pahayag, gagamitin niya pa nga raw ang warrant na ito bilang ebidensya na siya ay ginigipit at politically persecuted bilang kritiko ng kasalukuyang administrasyon—isang hakbang na maituturing na desperado at matapang, ngunit sinasalubong naman ng gobyerno ng Pilipinas ng isang mas matalas at legal na istratehiya.

Ang Hukuman at ang CIDG: Nagsisimula na ang Pangangaso

Ang Angeles City Regional Trial Court (RTC) Branch 118 ang naglabas ng warrant of arrest laban kina Harry Roque at kanyang kapwa akusado na si Cassandra Leong, kasama ang iba pa. Ang akusasyon ng qualified human trafficking in persons ay nag-ugat sa operasyon ng Lucky South 99 Outsourcing Incorporated sa Porac, Pampanga.

Hindi pa man sumusuko si Roque, ang Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) ay nagpakita na ng kanilang determinasyon. Ayon kay CIDG Chief Police Major General Nicholas Tory de Id, naaresto na ng kanilang tracker team ang isang suspek, si alyas Marlon, na isang operation officer ng security agency sa POGO hub [01:30]. Ang pagkahuli kay Marlon ay nagpapatunay na seryoso ang ahensya sa pagtupad ng mandate ng korte.

Agad na hinikayat ni General Tore ang iba pang kapwa akusado, kasama sina Roque at Ong, na sumuko na sa autoridad. “I urge the other 50 co-accused to surrender yourselves to the CIDG and authorities because the tracker teams are pursuing you 24/7 and will catch you anytime soon,” mariing pahayag ni General Torres [02:04]. Ang babalang ito ay hindi lamang retorika; ito ay isang malinaw na deklarasyon na walang sinuman ang makakatakas sa kamay ng batas, gaano man sila kasikat o ka-impluwensyal.

Bukod pa rito, kinumpirma ni General Tore ang pakikipag-ugnayan nila sa International Criminal Police Organization (Interpol), kung saan aktibong miyembro ang Pilipinas. Ang layunin ay makakuha ng Red Notice laban kay Roque na kasalukuyang nasa ibang bansa. Ang Red Notice ay magsisilbing pandaigdigang hiling sa paghuli at pag-aresto sa isang indibidwal na may pending na warrant sa isang bansang miyembro.

Ang Matalim na Legal na Galaw ng DOJ

Ang pinakamapangahas at pinaka-epektibong hakbang na ginawa ng gobyerno ay nagmula sa Department of Justice (DOJ). Sa pangunguna ni Justice Secretary Jesus Crispin “Boying” Remulla, inanunsyo ang paghahanda ng mga kaukulang dokumento upang ipa-aresto si Roque at kasabay nito, ang pagsisimula ng proseso ng pagkansela ng kanyang pasaporte sa Department of Foreign Affairs (DFA) [06:19].

Ang hakbang na ito ay naglalayon na kitilin ang lahat ng legal na opsyon ni Roque sa ibang bansa. Kapag nakansela ang kanyang pasaporte, awtomatiko siyang magiging isang undocumented alien—isang dayuhan na walang legal na dokumento—sa The Netherlands [05:29].

Ang legal na implikasyon nito ay matindi. Sa batas ng internasyonal, ang sinumang undocumented alien ay obligado at karaniwang ipinapailalim sa proseso ng deportasyon. Kaya naman, ang pagkansela sa pasaporte ay isang malaking preparasyon at preemptive move ng DOJ.

Sa isyu ng Hold Departure Order (HDO), binigyang-diin ni Secretary Remulla ang kahalagahan nito sa mga kasong tulad ng POGO human trafficking, lalo na’t may mga foreigners na sangkot [03:48]. Ang HDO ay para maiwasan na tumakas ang mga akusado. Ang kanyang paniniwala: “Flight is an indication of guilt” (Ang pagtakas ay isang indikasyon ng pagkakasala) [05:13]. Ang pagtakas ni Roque, kahit pa igiit niya na ito ay para sa asylum, ay makikita ng karamihan, at maging ng korte, bilang isang pag-iwas sa responsibilidad.

Ang Asylum Card: Isang Malabong Pag-asa

Ang pangunahing linyang depensa ni Roque ay ang pag-a-apply ng political asylum sa The Netherlands. Ang political asylum ay ang paghingi ng proteksyon sa isang bansa dahil inaangkin ng isang tao na siya ay ginigipit, inaapi, o nasa panganib ang buhay dahil sa kanyang paniniwalang pampulitika sa bansang kanyang pinanggalingan [08:31].

Ginamit ni Roque ang warrant of arrest laban sa kanya bilang kanyang pangunahing ebidensya ng persecution. Sa kanyang pananaw, ang kaso ay isang ganti o harassment dahil siya ay naging kritiko ng administrasyon.

Ngunit malaki ang pagdududa ng DOJ at ng mga eksperto na igagawad ito ng Dutch government. Ayon kay Secretary Remulla, “I doubt it kasi Netherlands is one of the countries that goes against human trafficking which is the charge against Harry Roque” [05:37].

Ang kaso laban kay Roque ay qualified human trafficking—isang krimen na hindi lamang human trafficking, kundi may mga aggravating circumstances na nagpapabigat dito. Sa Europa, lalo na sa The Netherlands, ang human trafficking ay isang matinding krimen [11:28]. Kapag nalaman ng Dutch government ang bigat at ang matibay na ebidensya laban sa kanya kaugnay ng ilegal na POGO, malaki ang posibilidad na makikita nila na hindi siya politically persecuted, kundi isang akusado sa isang seryosong krimen.

Kapag nangyari ito—ang denial ng political asylum—kasabay ng nakanselang pasaporte—wala nang ibang opsyon ang Dutch government kundi ituring si Roque bilang isang undocumented alien at sundin ang proseso ng deportasyon pabalik sa Pilipinas [09:59]. Ang hakbang ng DOJ sa pagkansela ng pasaporte ay isang henyong diskarte para tuluyang isara ang lahat ng pintuan ng pagtakas.

Ang Kritiko vs. ang Kaso: Ang Paglilinaw ni Panelo

Upang higit na palakasin ang posisyon ng gobyerno, kinuha ang pahayag ni dating Presidential Spokesperson Salvador Panelo, na isa ring kritiko ng kasalukuyang administrasyon [12:03].

Mariing itinanggi ni Panelo ang narrative ni Roque na siya ay kinakasuhan dahil sa pagiging kritiko. Kung totoo raw ito, bakit siya (Panelo) at ang iba pang kritiko ay hindi kinasuhan? Ang sagot ni Panelo ay simple ngunit matalim: “Kasi sabi ni Panelo wala naman akong ginawang krimen eh… Kaya si Roque sabi ni Panelo, ‘Hindi naman kinasuhan ‘yan dahil sa kritiko siya ng gobyerno.’ Hindi kasi kung totoo ‘yan bakit kami na mga kritiko ng gobyerno… hindi naman kinakasuhan. Siya lang naman ang kinasuhan. Bakit? Eh kasi may mga ebidensya talaga sa kanya” [12:27].

Ang pahayag na ito ay nagpapatibay sa punto: ang kaso ay hindi tungkol sa pulitika o freedom of speech, kundi tungkol sa qualified human trafficking na may matibay na ebidensya [12:57]. Kung maliliwanagan ang Dutch government na may matibay na ebidensya ng krimen at hindi pulitikal na pang-aapi ang nangyayari, tatanggalin ang political asylum, na magpapabilis sa kanyang pagpapauwi.

Ang Dramatikong Pagwawakas

Ang pagde-deport kay Harry Roque pabalik sa Pilipinas upang harapin ang qualified human trafficking ay malaking tagumpay para sa rule of law sa bansa. Ito ay magsisilbing babala na walang sinuman, gaano man ka-prominente, ang makakatakas sa hustisya. Ang kaso ay non-bailable kaya kung siya ay maibalik at mahatulan, ito ay magiging katapusan ng kanyang political career at isang malaking kabanata sa kasaysayan ng hustisya sa Pilipinas.

Sa huli, ang dramang ito ay nagpapaalala sa lahat na ang pagiging tanyag o malapit sa kapangyarihan ay hindi immunity sa batas. Ang political asylum ay isang seryosong humanitarian relief na hindi dapat gamitin bilang isang shield para takasan ang mga krimen, lalo na ang kasing-bigat ng qualified human trafficking. Ang mga mata ng sambayanan ay nakatuon ngayon sa The Netherlands, naghihintay kung kailan tuluyang tatanggalin ang passport at kailan haharapin ni Roque ang kanyang tadhana pabalik sa Pilipinas. Ang panawagan ng DOJ ay hindi na lamang surrender, kundi isang legal na proseso ng pagpilit sa kanyang pagbabalik

Full video: