Hinggil sa Pandaraya: Jakrawan ng Thailand, Binatikos ang Gilas Pilipinas Matapos ang SEA Games Gold NH

Ang mundo ng basketbol sa Timog-Silangang Asya ay muling nayanig, hindi dahil sa isang bagong laro, kundi dahil sa mga matitinding salitang binitiwan ng isa sa mga pambato ng Thailand na si Jakrawan. Sa isang sorpresang pahayag na kumakalat ngayon sa social media, direktang inakusahan ng Thai center ang koponan ng Gilas Pilipinas ng “pandaraya” upang makuha ang gintong medalya sa nagdaang Southeast Asian (SEA) Games. Ang usaping ito ay mabilis na naging mitsa ng mainit na diskusyon sa pagitan ng mga Pilipino at Thai fans, na nagpapakita na ang rivalry sa pagitan ng dalawang bansa ay buhay na buhay pa rin at puno ng tensyon.

Ayon sa ulat, hindi pa rin umano matanggap ni Jakrawan at ng ilang miyembro ng Thailand basketball team ang naging resulta ng kanilang laban sa Pilipinas. Ang pangunahing punto ng kanilang reklamo ay ang paggamit ng Gilas ng mga “Naturalized Players” na tila naging “secret weapon” ng bansa para muling mabawi ang korona. Para kay Jakrawan, ang presensya ng mga manlalarong tulad ni Justin Brownlee ay nagbigay ng hindi patas na bentahe sa Pilipinas, na aniya ay labas na sa diwa ng tunay na kompetisyon sa rehiyon. Ang mga pahayag na ito ay mabilis na kumalat at umani ng samu’t saring reaksyon mula sa mga mahilig sa sports.

Ngunit bago tayo magpadala sa emosyon, mahalagang balikan ang konteksto ng laban. Matatandaang sa nakaraang edisyon ng SEA Games, dumaan sa butas ng karayom ang Gilas Pilipinas. Matapos ang isang nakakahiyang pagkatalo sa Indonesia noong 2021, ang pressure na mabawi ang ginto ay nasa balikat ni Coach Chot Reyes at ng buong koponan. Ang pagkapanalo ng Pilipinas laban sa Thailand sa semi-finals at ang pag-arangkada sa finals ay bunga ng tamang preparasyon at puso ng mga manlalaro. Ang paratang na “pandaraya” ay tila isang malaking insulto sa disiplina at sakripisyong ibinuhos ng bawat miyembro ng Gilas.

Sa panig ng mga eksperto, ang paggamit ng naturalized players ay hindi labag sa panuntunan ng FIBA o ng SEAGAF (Southeast Asian Games Federation). Bawat bansa ay may karapatang magpasok ng manlalaro basta’t sumusunod ito sa legal na proseso ng nasyonalidad. Ang Thailand mismo ay gumagamit din ng mga manlalarong may dugong banyaga o mga Thai-Americans upang palakasin ang kanilang lineup. Kaya naman, marami ang nagtatanong: Bakit tila ngayon lang naging isyu ito para kay Jakrawan? Marahil ang pait ng pagkatalo, lalo na sa isang dikit na laban, ay mahirap talagang lunukin.

Si Justin Brownlee, na itinuturing na bayani ng sambayanang Pilipino, ang naging sentro ng usapin. Sa bawat tres at bawat depensa na ipinakita ni Brownlee, napatunayan niyang hindi lang siya basta import; siya ay may pusong Pilipino. Ang kanyang kontribusyon ay hindi lamang sa puntos kundi sa liderato sa loob ng court. Ang bansag na “secret weapon” ay maaaring totoo sa aspeto ng talento, ngunit ang tawaging “pandaraya” ang paglalaro niya ay isang maling interpretasyon ng mga alituntunin ng palaro. Ang husay ni Brownlee ay hinubog ng maraming taon sa PBA at ang kanyang koneksyon sa mga kasama sa Gilas ay hindi mabubuo ng isang gabi lang.

Sa kabilang dako, ang pahayag ni Jakrawan ay nagpapakita ng lumalaking kompetisyon sa Southeast Asia. Hindi na lamang Pilipinas ang dominanteng puwersa sa rehiyon. Ang Thailand, Indonesia, at Vietnam ay patuloy na nagpapalakas at humahabol sa kalidad ng laro ng mga Pinoy. Ang ganitong uri ng tensyon at palitan ng salita ay bahagi na ng “psychological warfare” sa sports. Gayunpaman, ang pag-akusa ng pandaraya nang walang sapat na ebidensya ay maaaring makasira sa relasyon ng mga National Sports Associations ng bawat bansa.

Para sa mga Pinoy fans, ang banat ni Jakrawan ay lalo lamang nagbigay ng dahilan para suportahan ang Gilas. Sa mga Facebook groups at X (dating Twitter), mabilis na rumesbak ang mga netizens. Ang ilan ay nagpapaalala na sa basketbol, ang laro ay tinatapos sa buzzer at hindi sa mga reklamo pagkatapos ng awarding. Ang pagiging “classy” sa pagkatalo ay isang katangian ng tunay na sportsman, at sa pagkakataong ito, tila kinulang doon ang pambato ng Thailand.

Ang Gilas Pilipinas, sa kabila ng mga ingay na ito, ay nananatiling nakapokus sa mas malalaking laban. Ang gintong medalya na nakuha sa Cambodia ay simbolo ng pagbangon mula sa pagkakalugmok. Ito ay patunay na kahit anong hirap ng sitwasyon—mula sa mainit na gym hanggang sa madulas na flooring—ang galing ng Pilipino ay mangingibabaw. Ang “secret weapon” na binabanggit ni Jakrawan ay hindi lamang ang mga naturalized players, kundi ang “Puso” na tatak ng bawat manlalarong nagsusuot ng asul at pula.

Sa huli, ang basketbol ay isang laro na nagbubuklod sa atin, ngunit minsan ay nagiging sanhi rin ng pagkakawatak-watak dahil sa labis na pagmamahal sa sariling bandila. Ang mga salita ni Jakrawan ay magsisilbing gasolina para sa Gilas upang lalong magsumikap at patunayan na sila ang hari ng basketbol sa Asya. Ang hamon ngayon ay kung paano natin mapapanatili ang respeto sa bawat isa habang ibinibigay ang lahat sa loob ng court. Ang ginto ay nasa Maynila na, at kahit anong ingay ang gawin ng iba, ang kasaysayan ay nakasulat na: Gilas Pilipinas ang kampeon.

Ang insidenteng ito ay isang paalala na sa bawat tagumpay, laging may kaakibat na kontrobersya. Ngunit hangga’t ang tagumpay ay nakuha sa patas at legal na paraan, walang kailangang ipaliwanag ang ating koponan. Ang mas mahalaga ay ang aral na nakuha ng bawat manlalaro at ang ligayang naibigay sa milyun-milyong Pilipino na nanalig hanggang sa huling segundo ng laro. Sa susunod na pagkikita ng Pilipinas at Thailand, asahan na mas magiging mainit ang bakbakan, hindi lamang para sa bola, kundi para sa karangalan na nadungisan ng mga maling akusasyon.