TULUYANG PAGTATAKSIL: Buhay at Kinabukasan ng Isang Opisyal ng Philippine Navy, Ikinumpromiso ng 193 Korporasyong Sinasabing Linked sa POGO at Dayuhang Sindikato

Sa gitna ng pambansang imbestigasyon hinggil sa dumaraming anomalya at banta ng mga Philippine Offshore Gaming Operators (POGO), isinalaysay kamakailan sa Senado ang isa sa pinakamalungkot at pinakanakakagulat na kaso ng pagtataksil at identity theft. Ito ay kuwento ni Lieutenant Jessa Mendoza, isang tapat na opisyal ng Philippine Navy at alumna ng Philippine Military Academy (PMA), na ang marangal na pagkatao at kinabukasan ay biktima ng sistematikong pandaraya na pinaniniwalaang konektado sa mga dayuhang sindikatong nagpapatakbo ng mga iligal na korporasyon sa bansa.

Sa harapan ng Senate Committee on Women, Children, Family Relations, and Gender Equality, hindi napigilan ni Lt. Mendoza ang maging emosyonal, lalo na nang ilahad niya ang resulta ng imbestigasyon: ang kanyang pangalan, Taxpayer Identification Number (TIN), at maging ang kanyang pirma ay ginamit upang mag-incorporate ng hindi bababa sa 193 na kumpanya. Sa bilang na ito, mahigit sa kalahati—o humigit-kumulang 102—ay may mga foreign-sounding names. Ang trahedya ay umabot sa puntong nasampahan siya ng kaso, nagkaroon ng warrant of arrest, at napilitang magbayad ng P108,000 cash bond para lamang protektahan ang kanyang sarili sa pagkakakulong.

“Nagsusumikap akong magsilbi sa bansa nang may tapang, integridad, at katapatan. Ngunit matapos akong bumalik mula sa pagtatanggol sa West Philippine Sea, ang sarili kong pagkatao naman ang ninakaw at inatake,” ang luhang pagtatapat ni Lt. Mendoza, na nagbigay-diin sa nakababahalang katotohanan na mas ligtas pa siyang humarap sa banta ng dayuhang incursion sa dagat kaysa sa juridical personalities na humahabol sa kanya sa sarili niyang bayan.

Ang Simula ng Bangungot: Isang Inosenteng Paghiram ng ID

Nagsimula ang bangungot ni Lt. Mendoza sa isang tila inosenteng pangyayari noong 2016. Sa kanyang salaysay, hiniram ng kanyang pinsan ang kanyang TIN ID at humiling na makita ang hitsura nito. Bagama’t hindi naging operational ang negosyong travel agency ng pinsan para sa pinaghiraman ng ID, lumabas sa imbestigasyon ng Securities and Exchange Commission (SEC) na simula 2017, ginamit na ang kanyang pangalan para magtayo ng maraming korporasyon.

Ang nakakakilabot na twist sa istorya ay ang pag-alam na ang asawa ng kanyang pinsan ay si Henry Liu (o Liu Yang), isang full-blooded Chinese na may negosyo sa mining at processing agency para sa mga banyaga. Si Liu, na naninirahan sa Pilipinas mula pa noong 2006, ang kasama ng pinsan ni Lt. Mendoza sa kanilang condo noong panahong hiniram ang ID. Ang simpleng paghiram na ito ang naging susi sa pag-unlock ng malawak at sistematikong pandaraya, na nagpakita kung gaano kadali para sa isang tao na may malalim na koneksyon na makakuha ng kritikal na personal information ng isang Pilipino, kabilang ang isang opisyal ng militar.

Kabilang sa mga kumpanyang ginamitan ng pangalan ni Lt. Mendoza ay ang Hongtai Corporation (isang kompanyang ni-raid sa Las Piñas noong nakaraang taon) at ang Yang River Holdings. Ang huli ay lalong nagtaas ng kilay ng Senado dahil ito ay pinamumunuan ni Michael Yang, ang negosyanteng naging sentro ng mga kontrobersya sa Pharmally at sinasabing konektado rin sa mga isyu ng shabu smuggling at POGO.

Ang Malawak na Web ng POGO at Michael Yang

Hindi lamang ang kaso ni Lt. Mendoza ang nagbigay-liwanag sa koneksyon ng mga undesirable alien at mga korporasyon sa Pilipinas, kundi pati na rin ang testimonyang nagbigay-daan sa paglalantad ng mas malawak na web ng kriminalidad.

Ipinakita sa hearing ang koneksyon ng isang kinanselang POGO, ang Brick Hearts Technologies INC, na ang mga internal documents ay natagpuan sa POGO hub sa Bamban. Ang Brick Hearts ay konektado kay Gerald Cruz, na lumabas namang may ugnayan din sa mga kumpanya ni Michael Yang, tulad ng Full Win Corporation, na ang email address ay kapareho ng ginagamit ng Brick Hearts.

Ito ay nagpapatunay sa lumalabas na modus operandi: ang mga POGO na kinansela ang lisensya dahil sa ilegal na operasyon ay lumilipat lamang ng lokasyon at nagpapatuloy ng operasyon sa ilalim ng ibang service provider o corporate structure. Sa ilalim ng kanilang bagong anyo, patuloy silang nagtatago sa likod ng mga corporate veil na kinukumpleto ng mga inosenteng Pilipino, gaya ni Lt. Mendoza. Ang pagsasalaysay na ito ay nagbigay ng sementadong koneksyon sa pagitan ng mga kontrobersyal na personalities at mga operasyong POGO.

Mataas na Ranggo ng Abogado, Lobbyist ng POGO?

Kasabay ng paglalantad sa identity theft kay Lt. Mendoza, inilabas din sa pagdinig ang nakakabahalang lobbying na ginawa ng isang dating mataas na opisyal ng Gabinete: si dating Secretary Harry Roque.

Ikinuwento ni PAGCOR Chairman Alejandro H. Tengco na tumanggap siya ng tawag mula kay Roque noong Hulyo 2023, humihingi ng appointment. Sa pulong, sinamahan ni Roque si Cassandra Ong, kinatawan ng Lucky South 99 outsourcing incorporated, isang POGO na may anim na buwan nang tax arrears na humigit-kumulang $500,000 (humigit-kumulang ₱29 milyon).

Ayon kay Tengco, nagpaliwanag si Ong na naloko raw sila ng kanilang authorized representative na si Dennis Conanan. Humiling sila ng pagkakataong mabayaran ang utang at magpasa ng reapplication dahil mag-e-expire na ang kanilang lisensya noong Oktubre 2023. Bagama’t nilinaw ni Tengco at ng kanyang legal team na si Roque ay “hindi nag-presyur,” lumabas sa opisyal na organizational chart ng reapplication ng Lucky South 99 noong Setyembre 2023 na si Attorney Harry Roque ay nakalista bilang kanilang “Legal” Head.

Ang pagbubunyag na ito ay lalong nagpalakas sa pangamba na ginagamit ang impluwensya ng mga dating opisyal ng gobyerno upang protektahan ang mga POGO na may malaking utang o anomalya. Ang mas nakakabahala, ang aplikasyon ng Lucky South 99 ay para sa 30,000 square meters na operasyon—tatlong beses na mas malaki kaysa sa kanilang orihinal na lisensya.

Ang Butas sa Sistema: Pahayag ng SEC

Ang corporate fraud na naganap kay Lt. Mendoza at sa iba pang biktima, tulad ni Merly Joy Castro (na isa ring BPO worker na ginamit ang pagkatao), ay naglantad sa kahinaan ng proseso ng rehistrasyon sa bansa.

Inamin mismo ni Atty. del Rosario ng SEC na ang ahensya ay nagsasalalay lamang sa impormasyong ibinibigay ng aplikante at sa sertipikasyon ng notary public. “Wala po kaming betting process o software na malalaman namin kung peke ang pirma o yung TIN niya,” pag-amin ng opisyal. Ayon sa SEC, nalalaman lamang nila ang pandaraya kapag may nagreklamo o sa pamamagitan ng imbestigasyon ng Senado.

Ang kawalan ng vetting at authenticating software ay nagpatunay na ang sistema ng Pilipinas ay lubhang bulnerable sa pagpasok ng mga kriminal na sindikato. Dahil sa ease of doing business, nagagawa ng mga dayuhan na makapag-incorporate ng daan-daang shell corporations sa Pilipinas gamit ang ninakaw na pagkakakilanlan ng mga inosenteng Pilipino.

Gayunpaman, nagbigay ng pag-asa ang SEC sa paglulunsad ng bagong e-secure sistema sa Hulyo 17, na magtatampok ng credentialing at liveness check upang mapigilan ang mga ganitong uri ng pandaraya sa hinaharap. Gayundin, may planong makipag-ugnayan ang SEC sa Department of Information and Communications Technology (DICT) at Bureau of Immigration (BI) para sa data sharing upang makilala at mapigilan ang mga undesirable aliens na nangingibabaw sa ganitong aktibidad.

Isang Cautionary Tale Para sa Lahat

Ang kaso ni Lieutenant Jessa Mendoza ay hindi lamang isang indibidwal na trahedya; ito ay isang cautionary tale para sa bawat Pilipino. Ang kanyang kuwento ay nagpapakita na ang tapat na serbisyo, gaya ng ginagawa niya sa Armed Forces of the Philippines (AFP), ay hindi sapat na proteksyon laban sa isang kaaway na nagtatago sa anino ng legalidad at gumagamit ng sopistikadong corporate fraud.

Ipinahayag ni Senador Risa Hontiveros ang buong moral support ng komite kay Lt. Mendoza at sa iba pang biktima, tulad ni Merly Joy Castro. Ang pangako ng Senado ay hindi lamang linisin ang pangalan ni Lt. Mendoza, kundi tiyakin na hindi na mauulit ang pambabastos sa integridad ng ating mga mamamayan.

Ang serye ng mga pagbubunyag—mula sa identity theft ni Lt. Mendoza na konektado sa mga kontrobersyal na pigura, hanggang sa lobbying ng mga dating opisyal para sa mga delinkwenteng POGO—ay nagpapahiwatig na ang banta ng POGO ay mas malalim at mas systemic kaysa sa inakala. Ito ay hindi lamang isyu ng ilegal na sugal; ito ay isang malawakang pag-atake sa pambansang seguridad, moralidad, at pampublikong institusyon, kung saan ang pinakamahalagang depensa ng isang bansa, ang pagkakakilanlan at karangalan ng sarili nitong mamamayan, ang siyang weaponized ng mga dayuhang sindikato. Ang laban ay hindi na lamang sa West Philippine Sea, kundi nasa loob na ng ating mga tanggapan at mga corporate records.

Full video: