TRAYDOR SA DUGO: Paano Nilimas ng Sariling Kamag-anak ang Benepisyo sa SSS ng Isang Nagdarahop na Balo

Sa mundong ito, kung saan tila hindi na natin alam kung sino ang mapagkakatiwalaan, nanatiling matatag ang paniniwala na ang pamilya ang dapat na maging sandigan at kanlungan. Subalit, para kay Nanay Nenita, ang pinakamasakit na panlilinlang ay nagmula sa mismong taong inakala niyang tutulong sa kanya—ang sarili niyang kamag-anak. Isang kuwento ng matinding pagtataksil at kawalang-katarungan ang bumalot sa buhay ng matandang balo matapos pumanaw ang kanyang kabiyak, kung saan ang benepisyo sa Social Security System (SSS) na dapat sana’y maging panimulang puhunan niya sa panibagong buhay ay tuluyang nawala at nilimas ng kanyang “Ate Flor.”

Ang Pagkamatay at ang Inaasahang Benepisyo

Ang buhay ay puno ng pagsubok, at para sa mga tulad ni Nanay Nenita, ang bawat araw ay isang pakikibaka. Nang yumao ang kanyang asawa, tanging ang benepisyo mula sa SSS ang tanging inaasahan niyang magiging panimula para makabangon sa matinding kalungkutan at kahirapan. Ang SSS, bilang ahensiya ng gobyerno na nagbibigay proteksiyon sa mga manggagawa at kanilang pamilya, ay may nakalaan na ‘death benefit’ o benepisyo sa pagkamatay, na layuning tulungan ang mga naiwang pamilya sa pinansiyal na aspeto.

Sa kaso ni Nanay Nenita, bilang lehitimong asawa ng namayapa, siya ang pangunahing benepisyaryo ng nasabing pondo. Bagama’t hindi malaking halaga, ang perang ito ay sapat na sana para sa kanyang pangangailangan, lalo na’t wala siyang ibang pinagkukunan ng kita. Ang inaasahang ayuda na ito ang naging liwanag sa madilim na yugto ng kanyang buhay.

Ang Pagtataksil ng Pagtitiwala

Dahil sa kanyang katandaan at limitadong kaalaman sa mga legal at pampinansiyal na proseso, naghanap si Nanay Nenita ng isang mapagkakatiwalaan upang tulungan siya sa pagpoproseso ng mga dokumento sa SSS. Dito pumasok ang kanyang kamag-anak na tinatawag niyang “Ate Flor.” Si Ate Flor, bilang malapit na kaanak, ay agad na nag-alok ng tulong, na tila isang anghel na bumaba mula sa langit upang damayan si Nanay Nenita.

Sa simula, tila normal ang lahat. Inasikaso ni Ate Flor ang mga papeles at dinala si Nanay Nenita sa iba’t ibang opisina. Subalit, habang tumatagal, tila nagiging mas kumplikado ang sitwasyon. Ayon sa salaysay ni Nanay Nenita, pinapirma siya ni Ate Flor sa iba’t ibang dokumento, na walang malinaw na paliwanag. Sa tindi ng kanyang pagtitiwala at sa paniniwalang walang masamang intensiyon ang kanyang kamag-anak, pumirma siya nang pumirma, umaasa na malapit na niyang matanggap ang kaukulang benepisyo.

Ang trahedya ay hindi nagtapos sa kanyang pagiging balo; nagsimula ito nang malaman niyang ang benepisyo sa SSS, na inaasahan niyang ilaw sa kadiliman, ay naipasok na at tuluyan nang nakuha—ngunit hindi ng kanyang mga kamay. Laking gulat at pait ni Nanay Nenita nang matuklasan niyang ang kabuuan ng ‘death benefit’ ay NAILIPAT at NADEPOSITO sa account ng kanyang Ate Flor.

Ang Pighati at Walang-Pusong Panlilinlang

Ang pagkakadiskubre sa katotohanan ay tila isang malaking suntok sa sikmura ni Nanay Nenita. Ang emosyon na kanyang nadama ay higit pa sa simpleng galit; ito ay matinding PIGHATI dahil sa pagtataksil ng taong itinuring niyang kapamilya. Sa kanyang pag-iyak at panaghoy sa harap ng kamera, malinaw na makikita at mararamdaman ang kawalang-katarungan na dumapo sa kanya.

Ipinaliwanag niya na ang mga pinapirmahang dokumento ay hindi pala para sa pagkuha ng pera, kundi para sa paglilipat ng karapatan bilang benepisyaryo, o kaya’y mga papeles na nagbigay ng pahintulot na ang pera ay ideposito sa account ni Ate Flor. Ang matanda ay walang kamalay-malay na ang bawat lagda niya ay isang pagpasa ng kanyang pag-asa at kinabukasan sa kamay ng isang ganid na kamag-anak.

Ang ganitong uri ng panloloko ay nagpapakita ng isang malalim na sakit sa lipunan: ang kawalang-hiyaan na magsamantala sa kahinaan at kamangmangan ng sariling kadugo. Para kay Nanay Nenita, ang SSS benepisyo ay hindi lamang pera; ito ang kanyang kalayaan, ang kanyang dignidad, at ang kanyang huling pagkakataon na mabuhay nang marangal matapos mawala ang kanyang katuwang sa buhay.

Ang Pagtakas at ang Pananagutan

Matapos makuha ang pera, biglang naglaho si Ate Flor. Tila nilamon siya ng lupa, at hindi na siya maabot ni Nanay Nenita. Ang pagkawala ni Ate Flor ay lalong nagpatunay sa kanyang kasalanan at masamang intensiyon. Ang pamilya, na dapat sana’y maging bukal ng suporta, ay naging sanhi ng kanyang matinding pagdurusa.

Ang kuwento ni Nanay Nenita ay nagmistulang isang mitsa na nagpapaalala sa lahat kung gaano kahalaga ang pag-iingat, lalo na sa usaping pera, kahit pa sa loob ng pamilya. Maraming insidente na nagpapatunay na ang mga indibiduwal na ito ay gumagamit ng kanilang posisyon o relasyon upang makapanlinlang, lalo na sa mga matatanda na madaling makumbinsi.

Ang SSS, bilang isang institusyon, ay may mahigpit na panuntunan tungkol sa mga benepisyo. Ngunit, sa mga kaso kung saan may ‘waiver’ o ‘special power of attorney’ (SPA) na pinirmahan ng benepisyaryo, nagiging madali para sa mga manloloko na makalusot. Ito ang dahilan kung bakit mahalaga ang due diligence at ang pagkonsulta sa mga eksperto o legal na tagapayo bago pumirma sa anumang dokumento.

Ang Panawagan para sa Hustisya at Aral sa Lahat

Hindi na lang pera ang ipinaglalaban ni Nanay Nenita; ang hinihingi niya ay hustisya. Ang kanyang kuwento ay isang panawagan para sa KATAHIMIKAN ng kanyang kaluluwa at isang hamon sa sistema. Kailangan niyang maibalik ang pera na sa kanya at sa kanyang asawa lamang dapat.

Ang sitwasyong ito ay naglalayong magbigay-aral sa lahat, lalo na sa mga matatanda at mga indibiduwal na walang gaanong kaalaman sa batas at pananalapi. Ang pagtitiwala ay may limitasyon, at kailanman ay hindi dapat ipasa ang ating pinansiyal na kinabukasan sa kamay ng iba, kahit pa ito ay kamag-anak. Laging tandaan:

Huwag Pumirma nang Walang Kaalaman: Basahin at unawain ang bawat salita at probisyon ng dokumento bago pumirma.

Humingi ng Opinyon sa Ibang Tao: Konsultahin ang isang legal na tagapayo, o kahit ang mas nakababata at mas nakakaalam sa pamilya, bago magbigay ng pahintulot.

Direktang Makipag-ugnayan sa Ahensiya: Kung maaari, direktang pumunta sa SSS o anumang ahensiya na may kinalaman sa benepisyo upang maiwasan ang mga middlemen na may masamang intensiyon.

Ang kaso ni Nanay Nenita ay hindi natatangi. Marami pang katulad niya na nabibiktima ng matatamis na salita at nagtatagong kasamaan ng mga taong malapit sa kanila. Ang tanging paraan upang labanan ito ay ang maging mapanuri, maging mapagtanong, at maging higit na maingat sa lahat ng oras.

Sa huli, ang pag-asa ni Nanay Nenita ay nakasalalay sa pagkakaisa ng komunidad at sa tulong ng mga awtoridad. Kailangan niyang mahanap si Ate Flor at panagutin ito sa harap ng batas. Ang kanyang pighati ay hindi dapat na maging isang tahimik na kirot, kundi isang malakas na sigaw na magpapaalala sa lahat: Ang pagtataksil sa sariling dugo ay isang kasalanan na walang kapatawaran, at ang hustisya ay dapat makamit, anuman ang mangyari. Ang kasong ito ay patunay na sa buhay, kung minsan, ang pinakamalaking halimaw ay nagkukubli sa anyo ng isang mapagkakatiwalaang miyembro ng pamilya. Kailangan nating bigyang-proteksiyon ang ating mga lola at lolo, ina at ama, laban sa mga ganid na gumagamit ng pamilya bilang kanilang sandata. Ang laban ni Nanay Nenita ay laban ng lahat ng Pilipinong nais mabuhay nang may dignidad at katarungan

Full video: