Ang Bagong Utos: Mula ‘Digmaan’ Tungo sa ‘Responde’—General Torre III, Handa Harapin ang ICC at Binago ang Batas ng Kaligtasan ng PNP

Ang pag-upo ni Police General Nicolas Torre III bilang bagong pinuno ng Philippine National Police (PNP) ay hindi lamang isang simpleng pagpapalit-katawan sa pinakamataas na puwesto ng kapulisan. Ito ay isang malinaw at matapang na senyales ng pagbabago—isang pagbabago sa doktrina, sa diskarte, at higit sa lahat, sa pananaw ng pulisya patungo sa mamamayan at sa mismong batas. Mula sa kontrobersyal na mga nakaraang taon na binalot ng isyu ng human rights violations, ang pamumuno ni Torre III ay naglalatag ng isang panibagong landas, kung saan ang sentro ng serbisyo ay ang mabilis na responde, ang rights-respecting na pag-aresto, at ang walang-sawang paghahanap sa katarungan, kahit pa laban sa mga pinakamakapangyarihang tao sa bansa.

Ang Pagsasanay para sa mga “Untouchable”: ICC at ang High-Profile Hunt

Naging sentro ng usapan ang candid na pahayag ni General Torre III patungkol sa International Criminal Court (ICC) at ang posibilidad ng pag-aresto kay Senador Ronald “Bato” Dela Rosa. Sa isang panayam, inamin niya na mayroon nang “contingency o plano” ang PNP sakaling maglabas ng arrest warrant ang ICC laban sa dating PNP Chief at tagapamuno ng war on drugs ni dating Pangulong Rodrigo Duterte. Ang nakakabinging katahimikan sa isyu ay binali ni Torre III sa pamamagitan ng isang payak ngunit matapang na pahayag: “tatawirin na lang natin ang tulay kapag nandoon na tayo” [00:53], na nagpapahiwatig ng determinasyong kumilos, anuman ang implikasyon nito sa kasalukuyang administrasyon.

Ang pag-amin na ito ay hindi lang tumutukoy kay Dela Rosa, na nagsabing sa Senado siya magtatago [02:01]. Kasama rin sa mga tututukan ng bagong hepe ang mga high-profile na pugante tulad ni dating BuCor Director Gerald Bantag at ang mga akusado sa kasong human trafficking, kabilang sina Harry Roque at Cassandra Ong. Sa kaso ng human trafficking na may “no bail recommended” [10:04], mariing nanawagan si Torre III sa mga akusado na sumuko at harapin ang korte, dahil ang kasong ito ay “napakabigat” at hindi ordinaryo [10:04].

Ang kanyang diskarte ay isang “whole government approach,” kabilang ang pakikipag-ugnayan sa Department of Foreign Affairs (DFA) para kanselahin ang pasaporte ng mga akusado at sa Interpol para sa pagbabalik o repatriation nila sa Pilipinas [10:44]. Ang mensahe ay malinaw: hindi na maaaring takasan ng mga makapangyarihan ang batas, at ang PNP ay hindi na magiging kasangkapan ng pulitika. Ito ay isang matapang na paninindigan na naglalayong ibalik ang katapatan ng pulisya sa saligang batas, hindi sa mga indibidwal na pulitiko.

Ang Bagong Doktrina: “Paramihan ng Huli” at ang Pangangalaga sa Karapatang Pantao

Ang pinakakontrobersyal at pinakamahalagang pagbabago sa ilalim ni General Torre III ay ang pagbabalik ng “number of arrests” bilang pangunahing metric ng pagganap ng isang pulis [06:48]. Ngunit sa pagkakataong ito, may kaakibat itong matinding babala: Dapat buhay ang tao [07:04].

Ang metric na “paramihan ng huli” ay isang direktang tugon at pagtatanggal sa kultura ng neutralization na umiral sa mga nagdaang taon. Tiniyak ni Torre III, bilang tugon sa pag-aalala sa human rights [06:56], na dahil buhay ang mga huhulihin, sila ay makakakuha ng abogado, makakapagdepensa sa sarili, at ang reklamo ay idadaan sa tamang proseso—sa Internal Affairs Service (IAS), sa Napolcom, o sa Pleb.

“Buhay ang ating mga tinitingnan dito, ha. Hindi ‘yung mga binaril natin at hindi ‘yung mga… hindi na makadepensa ‘yung mga tao,” mariin niyang ipinaliwanag [20:33]. Ito ay nagpapahiwatig ng isang sistematikong pag-iwas sa nakasanayang madugong istilo ng anti-drug operations, at pagtutok sa legal at prosesong panghukuman. Ang hamon sa mga pulis ay hindi na maging trigger-happy, kundi maging masigasig sa pagkuha ng ebidensya at panghihikayat sa piskalya na tamang ipiit ang mga kriminal. Upang masigurado ang tagumpay ng pulis sa korte, nagbigay din ng mandato si Torre III sa Legal Service ng PNP na magbigay ng abogado sa mga pulis na kinasuhan dahil sa pagganap sa kanilang tungkulin [19:50].

Ang Mapangahas na Pangako: Responde sa Loob ng Tatlong Minuto

Higit sa mga patakaran at pag-aresto, ang ambisyon ni General Torre III ay nakatuon sa bilis ng serbisyo. Ang kanyang flagship program ay ang pagpapatupad ng 3-minutong police response time sa buong bansa, partikular sa mga city centers o “lungsod na hindi natutulog” [15:02].

Ang programa ay nakasentro sa 911 emergency hotline, kung saan tiniyak niya na sa loob ng tatlong minuto, dapat ay may pulis na darating sa pinangyarihan ng insidente. Ito ay isang radikal na pagbabago sa kalidad ng serbisyo, dahil sa kasalukuyan, marami ang dumaraing sa mabagal at minsan ay walang-tugon na pulisya.

Ang pagpapatupad nito ay hindi biro, kaya’t nagbanta si Torre III ng parusa sa mga kumander na mabibigo rito. Ngunit ang pinaka-kapana-panabik ay ang kanyang paghahamon sa media. Tiyak na mapapaloob sa kasaysayan ng PNP ang kanyang anunsyo na sa Agosto 8, sa Police Service Anniversary, magkakaroon ng live demonstration ang PNP sa Metro Manila [43:25]. Hiniling niya sa media na magbigay ng mga lokasyon—mga kaibigan na pupuntahan ng pulis—at sabay-sabay nilang susukatin kung paano gagana ang 3-minutong pangako.

Ang pagpapatupad ng 3-minute response ay nangangailangan ng mas mataas na police visibility [39:15]. Kaya naman, mariing ipinahayag ni Torre III ang kanyang hindi pagkagusto sa mga Police Community Precincts (PCPs) na nagiging “tambayan” lang ng pulis [40:26]. Mas gusto niyang ang pulis ay walk their beat [41:20], o nasa patrol car na nakikinig sa radyo, at hindi nakaupo sa loob ng mga istruktura.

Internal Cleansing: Laban sa “Pasa-Pasahan” at Pagpapalakas ng Morale

Bukod sa laban sa krimen, matindi rin ang laban ni Torre III sa bulok na kultura sa loob ng PNP. Isa sa kanyang mga pangunahing direktiba ay ang pagwawakas sa “pasa-pasahan” ng mga kliyente [28:57].

Kung may magsumbong sa isang police station ngunit ang insidente ay nangyari sa hurisdiksyon ng kabilang istasyon—hinding-hindi na dapat itong ipasa at pauwiin. “Sakay po kayo sa patrol car. Ihatid namin kayo doon,” ang utos ni Torre III [29:28].

Higit pa rito, kung ang problema ay hindi sakop ng PNP kundi sa ibang ahensya tulad ng Department of Social Welfare and Development (DSWD), ang pulis mismo ang mag-e-eskort sa kliyente. “Hindi namin sasabihin sa kanya na, ‘ay hindi ho namin trabaho ‘yan. Pupunta po kayo doon sa ganitong ahensya,’ hindi ho pupwede ‘yan,” aniya [27:58]. Ito ay isang rebolusyonaryong hakbang na nagtatatag ng PNP bilang isang one-stop-shop para sa serbisyong publiko, na nag-aalis ng alalahanin ng mamamayan na maligaw sa sistema ng gobyerno.

Sa usapin naman ng morale, ipinatupad ni Torre III ang mas maikli at mas epektibong 8-oras na duty shift [17:14], bilang tugon sa pangangailangan ng pulis na magkaroon ng oras para sa pamilya. Ngunit nagbabala siya na kung magpapabaya at matutulog sa duty ang mga pulis, ibabalik niya ang 12-oras na shift at sisiguraduhin ang disiplina sa likod ng saradong pinto, malayo sa public humiliation na dati nang ginagawa [04:45].

Ang pagiging malapit sa komunidad ay mahalaga, kaya’t inatasan niya ang mga pulis na makipagtulungan sa mga barangay official para sa base data [21:07]. Ang mga opisyal ng barangay ang nakakakilala sa mga offender sa kanilang lugar, at ang impormasyon na ito ang magiging susi sa legal at epektibong pag-aresto.

Isang Ligtas at Mapayapang Kinabukasan

Sa gitna ng mga batikos at pagdududa, partikular ang pag-aalala ng mga foreign offices sa crime rate ng Pilipinas [37:55], tinanggap ni General Torre III ang hamon. Aniya, “Hahanapin natin solusyon. Kukumbinsi namin kayo na bumababa nga ang crime rate at ‘yun ay sa pamamagitan ng pagsigurado na ito ay inyong maramdaman, makikita at inyo talagang maisabuhay” [38:39].

Ang pamumuno ni Torre III ay nagpapahiwatig na handa na ang PNP na iwanan ang anino ng nakaraan. Ang kanyang Three Pillars of Leadership ay nakasentro sa pagpapanumbalik ng tiwala ng publiko sa pamamagitan ng predictable at professional na serbisyo. Mula sa pagiging handa sa posibleng pag-aresto sa isang mataas na Senador, hanggang sa pagpapangako ng tuluy-tuloy na laban sa illegal gambling [47:47], at sa pagtatatag ng 3-minutong pangako bilang bagong mukha ng kaligtasan, ang PNP ay nasa gitna ng isang recalibration na posibleng maging pinakamalaking pagbabago sa peace and order ng Pilipinas sa loob ng isang dekada. Ang tanong ay hindi na kung magiging matagumpay ba ang PNP, kundi kung handa ba ang buong bansa na tanggapin ang bagong batas ng kaligtasan na itinakda ni General Torre III.

Full video: