TESTIGO NI JEMBOY, ‘PINUWERSANG MAGSINUNGALING AT SINAKTAN’ NG PULISYA: Mga Nakabibiglang Detalye ng Pagtatangka sa Cover-up na Humahamon sa Integridad ng PNP

Ni: (Iyong Pangalan ng Content Editor)

Isang Larawan ng Takot at Desperasyon: Ang nakabibinging katahimikan na bumalot sa bulwagan ng Senado ay mas matindi pa sa ingay ng putok ng baril na inilarawan. Sa gitna ng mataas na antas ng imbestigasyon, naglakas-loob ang isang menor de edad na humarap sa mga mambabatas—si Sonnyboy, ang kaisa-isang nakasaksi sa brutal na pagpatay kay Jemboy Baltazar sa Navotas. Ang kaniyang salaysay ay hindi lamang nagpapatunay sa kalupitan ng operasyon ng Navotas PNP, kundi nagbunyag din ng isang mas nakakagimbal na katotohanan: ang sistematikong pagtatangka ng mga awtoridad na baluktutin at takpan ang katotohanan. Ang testimonya ni Sonnyboy ay isa nang pambansang sigaw para sa hustisya, na naglalantad ng pang-aabuso sa kapangyarihan na humahamon sa mismong pundasyon ng Pambansang Pulisya ng Pilipinas (PNP).

Ang Pagsisimula ng Kalbaryo sa Tabing-Ilog

Nagsimula ang trahedya sa isang karaniwang hapon sa tabing-ilog ng Navotas, noong Agosto 2, 2023. Ayon kay Sonnyboy, bandang alas-dose y medya ng tanghali (12:30 PM) nang sila ni Jemboy ay abala sa paglilinis ng kanilang bangka. Ang gawain, na tinatawag na “paglilimas,” ay isang simpleng pang-araw-araw na rutin ng mga residente sa lugar. Ngunit ang payapa nilang sandali ay biglang ginambala ng isang putok.

Sa biglang takot, dali-daling nagkubli si Jemboy sa butas o maliit na kompartimento ng bangka. Pagkatapos nito, lalong dumalas ang putukan, na nag-iwan ng butas sa tolda ng kanilang bangka. Malinaw na isinalaysay ni Sonnyboy na hindi nagkaroon ng anumang babala mula sa mga pulis. Ang unang narinig nila ay ang putok mismo ng baril, na taliwas sa pahayag ng pulisya na nagbigay sila ng utos na sumuko.

Ayon sa kaniyang salaysay, umabot sa humigit-kumulang 20 nakasuot-unipormeng pulis at dalawang naka-sibilyan ang nakatutok sa kanila. Sa gitna ng kaguluhan, inilarawan ni Sonnyboy ang mga sandaling hindi na niya makakalimutan: ang pagkakabangga ng mga bala sa bangka, at ang unti-unting pagbagsak ng kaniyang kaibigan.

Ang Pag-ulan ng Bala at ang Huling Pagtalon ni Jemboy

Isang nakakakilabot na detalye ang ibinunyag ni Sonnyboy tungkol sa huling sandali ni Jemboy. Bagama’t medyo naguluhan siya sa dami ng putok, naging matatag siya sa paglalarawan na si Jemboy ay tinamaan na ng bala bago pa man ito tuluyang bumagsak o tumalon sa tubig. Nakita niya ang dugo at ang pag-angat ng kaniyang kaibigan mula sa butas ng bangka.

Ngunit ang kasukdulan ng kalupitan ay nangyari nang si Jemboy ay tuluyan nang nasa ilog. Ayon kay Sonnyboy, mas lalo pang dumami at lumakas ang putukan habang si Jemboy ay nasa tubig. Ang salitang ginamit ng mga nagtatanong na Senador ay “pinaulanan ng bala”—isang nakakagulat na deskripsyon ng labis na puwersa na ginamit laban sa isang hindi na lumalaban at nasugatang binatilyo. Ang pamosong tanong na, “Bakit hindi ka tumalon?” ay sinagot ni Sonnyboy nang walang pag-aatubili: “Hindi po ako marunong lumangoy.” Ang takot na kaniyang nadama ay nagtulak sa kaniya na sumuko, habang ang kaniyang kaibigan ay patuloy na pinagbababaril sa ilog.

Ang Pambubugbog at ang Utos na Baluktutin ang Katotohanan

Matapos ang insidente, hindi pa natapos ang kalbaryo ni Sonnyboy. Ang sumunod na pangyayari sa police station ay nagpinta ng mas madilim na larawan ng pambu-bully at pananakot. Ayon sa kaniya, habang kinukuhanan siya ng salaysay, siya ay sinuntok nang tatlong beses at malalakas sa tagiliran ng isang lalaking naka-sibilyan. Sa kaniyang paglalarawan, ang sumuntok ay “maliit, may bigote,” at hindi raw ito kasama sa anim na pulis na ipinakita sa lineup sa Senado, na lalong nagpalakas sa hinala na asset o tauhan ng pulisya ang gumawa ng pananakit.

Ngunit ang pinaka-sentro ng iskandalo ay ang paratang na direktang pinilit siyang magsinungaling ng isang mataas na opisyal. Ayon kay Sonnyboy, sinabi raw ni Police Captain Mark Joseph Carpio sa kaniya na ipasok sa salaysay na may dalang baril at droga si Jemboy, at ito ay “alang-alang sa serbisyo” ng mga pulis. Ang pahayag na ito ay nagpalit sa kaso mula sa simpleng mistaken identity tungo sa isang malinaw na pagtatangka sa cover-up at pagbaluktot sa katotohanan.

Ito rin ang dahilan kung bakit, aniya, ang salaysay na kaniyang pinirmahan ay “hindi totoo” at “sobrang ikli” kumpara sa detalyadong pahayag na ibinigay niya sa imbestigador na si Police Master Sergeant Galvez. Sa ilalim ng takot at pananakit, pinirmahan niya ang dokumento. Agad namang pinasinungalingan ni Captain Carpio ang paratang na ito, ngunit ang testimonya ng menor de edad, na naninindigan sa harap ng mga pulis, ay nagbigay ng bigat sa mga akusasyon.

Ang Pag-urong sa Polygraph Test: Isang Hudyat ng Pagtatago?

Ang isyu ng pagbaluktot sa salaysay ay lalong nag-apoy nang makaharap ni Sonnyboy ang imbestigador na si Sergeant Galvez sa Senado. Nang tanungin ni Senador Raffy Tulfo si Galvez kung handa siyang sumailalim sa polygraph test (lie detector test) upang patunayan ang kaniyang katapatan, si Galvez ay nag-atubili.

Una siyang pumayag, ngunit biglang nagbago ng isip at tumangging sumailalim sa polygraph test, na ginamit ang kaniyang constitutional right. Agad na nagbigay ng matinding reaksiyon ang mga Senador, lalo na si Senador Tulfo, na nagkomento, “Dito makikita mo na nagsisinungaling to si Mr. Galvez…”

Ang pagtanggi ni Galvez na magpatunay ng kaniyang katapatan, sa kabila ng isang menor de edad na naglalantad ng malaking pagtatago ng katotohanan, ay hindi lamang nagdulot ng hinala, kundi lalo pang nagpalaki sa kawalang-tiwala ng publiko. Para sa mga mambabatas, ang pag-urong sa lie detector test ay katumbas na ng pag-amin, na nagdudulot ng matinding pagduda sa integridad hindi lamang ni Galvez, kundi ng buong operasyon ng Navotas PNP.

Hustisya Para kay Jemboy, Kapanagutan Para sa PNP

Ang testimonya ni Sonnyboy ay hindi lamang tungkol sa alaala ng isang namatay na kaibigan. Ito ay tungkol sa labanan ng katotohanan laban sa kasinungalingan, ng inosente laban sa pang-aabuso ng kapangyarihan. Ang bigat ng kaniyang salaysay—mula sa pagpapaputok nang walang babala, ang pag-ulan ng bala sa nasugatang binatilyo, hanggang sa pisikal na pananakit at utos na gumawa ng cover-up—ay nagpapakita ng malalim na problema sa loob ng kapulisan.

Ang hamon ngayon ay hindi lamang sa paghahanap ng hustisya para kay Jemboy Baltazar, kundi sa pagpapanumbalik ng tiwala ng publiko sa PNP. Dapat papanagutin ang mga pulis na sangkot, lalo na ang mga umano’y nag-utos ng pagbaluktot sa katotohanan.

Ang kasong ito ay isang litmus test para sa pamumuno ng PNP at sa buong sistemang panghustisya. Sa pagtindig ni Sonnyboy, nawa’y maging matibay ang pagtindig ng taumbayan at ng mga mambabatas upang hindi na maulit ang ganitong kalupitan, at upang mapanatili ang tanging hiling ng bansa: katarungan at katotohanan. Ang bawat salita ni Sonnyboy ay patunay na ang lakas ng loob ng isang bata ay mas matindi pa kaysa sa baril ng isang abusadong pulis.

Full video: