SINUKOL HANGGANG SA KAHULI-HULIHAN: Colonel Marcos, Nagbigay ng ‘Di Magkatugmang Pahayag sa Kongreso; EJK, P5.1B Liar, at ‘Search Warrant Factory’, Nabunyag!

Sa isang maalab at matinding pagdinig sa Kongreso, umalingawngaw ang mga akusasyon ng Extrajudicial Killings (EJK) at pagsisinungaling, na sentro ng kontrobersiya ang isang dating opisyal ng Criminal Investigation and Detection Group (CIDG). Naging mainit na silya ang kinauupuan ni Colonel Marcos (na dating si Regional Chief Superintendent Marcos), na walang humpay na ginisa ng mga mambabatas, partikular nina Kinatawan Bienvenido Abante, Jr., at Kinatawan Francisco “Kiko” Paduano, hinggil sa mga kaduda-dudang operasyon noong kasagsagan ng “War on Drugs” at ang kaugnayan nito sa mga high-profile case ni Kerwin Espinosa at ang pagkamatay ng mga detinido sa loob ng mga pasilidad ng gobyerno.

Ang pagdinig na ito ay hindi lamang isang simpleng pagtatanong; ito ay isang pambansang paghahanap sa katotohanan, kung saan ang bawat salita ay binusising mabuti, at ang bawat pagkakamali ay naglalantad ng potensyal na paglabag sa batas at karapatang pantao. Sa gitna ng tensyon, lumitaw ang nakakagimbal na kuwento ng umano’y ‘Search Warrant Factory’ at ang isang malaking halaga ng salapi na tila ibinulsa na lamang sa hangin.

Ang Madilim na Hiwaga sa Loob ng Piitan: Search Warrants, Hindi Para sa Hustisya?

Ang pinakamabigat na puntong inihanda nina Kinatawan Paduano at Kinatawan Colmenares ay tumutukoy sa serye ng mga search warrant na inisyu at ipinatupad sa mga pasilidad ng detensyon, na nagresulta sa pagkamatay ng mga target. Ang mga pangyayaring ito ay nag-ugat sa kontrobersyal na insidente noong Nobyembre 5, 2016, kung saan nasawi si Mayor Rolando Espinosa, Sr., at kapwa niya detinidong si Raul Yap, sa loob ng Leyte Sub-Provincial Jail. Nauna pa rito ang pagkamatay ni Edgar Alvarez noong Agosto 12, 2016, sa Maximum Security Compound ng Leyte Regional Prison.

Sa pagtatanong ni Kinatawan Paduano, mariing pinuna ang paghahanap ng search warrant sa isang government-controlled facility, na ayon sa hurisprudensiya ng Korte Suprema, ay hindi nangangailangan ng ‘compelling reason’ o may bigat na dahilan [02:36:52].

“Ano ang ‘compelling reason’ para mag-isyu ng search warrant sa loob ng isang pasilidad ng gobyerno, at sa kasong ito, sa ilalim ng Bureau of Jail Management and Penology (BJMP)?” mariing tanong ni Paduano kay Colonel Marcos.

Ang tugon ni Marcos ay batay lamang sa “reports” na mayroong “collusion” sa pagitan ng mga jail guard at detinido [02:51:30]. Gayunpaman, binatikos ito ng mambabatas, na iginiit na ang isang intel report ay hindi sapat na ‘compelling reason’ upang lapitan ang Korte at mag-apply ng warrant. Pinunto ni Paduano na ang pag-a-apply ng search warrant sa piitan ay isang paglabag sa batas at sa ‘Jurisprudence’ dahil hindi ito nangyayari sa nakalipas na mga administrasyon, maliban sa panahon ng ‘War on Drugs’ [02:27:11].

Mas naging kritikal ang diskusyon nang ilabas ni Kinatawan Colmenares ang ideya ng “search warrant factories” [04:26:21]. Ayon kay Colmenares, ang paggamit ng mga warrant na inisyu ng mga hukom sa Metro Manila para sa mga operasyon sa malalayong lugar—na kadalasa’y nagreresulta sa patayan—ay nagpapahiwatig ng sadyang pag-abuso sa legal na proseso.

“Ang mga kasong ito ay maaaring ma-reopen,” pahayag ni Colmenares, na nagdiin na ang kaso ng misuse of the legal processes at heinous crimes ay walang prescription [04:36:43]. Ipinahiwatig niya na ang tunay na layunin ng raid ay hindi ang makuha ang nakasaad sa warrant, kundi ang buhay mismo ng mga high-profile detinido [04:18:23].

Ang Misteryo ng P5.1 Bilyong Salapi: Isang Pagsubok sa Kredibilidad

Isa pang isyung nagtulak kay Colonel Marcos sa bingit ng ‘contempt’ ay ang kanyang mga pahayag tungkol sa P5.1 bilyong halaga ng salapi na diumano’y na-freeze ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) mula sa mga transaksyon ni Kerwin Espinosa.

Nang tanungin tungkol sa pinagmulan ng impormasyon, sinabi ni Marcos na nakuha niya ito mula sa dalawang abogado ng AMLC na kanyang personal na nakausap [08:35:10]. Gayunpaman, nang hingin ang pangalan ng mga abogadong ito, nagbigay siya ng iba’t ibang palusot at kalauna’y hindi na mabanggit ang kanilang pangalan, na nagpabago pa ng kanyang kuwento—mula sa personal na pakikipag-ugnayan tungo sa isang “seminar” noong 2016 [10:37:37].

Ang kanyang pahayag ay mariing pinabulaanan ng kinatawan ng AMLC, na nagbigay ng opisyal na rekord: ang halaga ng mga frozen assets ni Kerwin Espinosa ay umabot lamang sa P12,357,439.90 (peso account) at $502,333.33 (US dollar account) [07:34:02]. Wala umanong P5.1 bilyon na frozen ng AMLC.

Dahil sa magkakasalungat na pahayag at sa pagtanggi ni Marcos na pangalanan ang kanyang mga source, sinukol siya ni Kinatawan Paduano, na nagbabala na maaari siyang ma-cite sa contempt dahil sa “pagsisinungaling sa harap ng komite” [13:20:00]. Mariing inatasan si Marcos na ibigay ang mga pangalan bago matapos ang pagdinig, o harapin ang parusa ng komite [22:14:02].

Ang pag-amin ni Marcos na “verbal” lamang at walang opisyal na dokumentong nag-uutos sa kanyang makipag-ugnayan sa AMLC ay lalong nagpakita ng kawalan ng propesyonalismo at paglabag sa protocol [20:20:04]. Ang tanong na “How did you get the information?” at ang sagot na puno ng pag-iikot ay nagpinta ng larawan ng isang opisyal na nagsisikap na takpan ang isang malaking kamalian, kung hindi man sadyang ginamit ang plataporma para magpalabas ng maling impormasyon.

Ang Pagkwestiyon sa Deponent at ang Pag-alis ni Marcos sa Pwesto

Hindi lamang ang isyu ng search warrant at P5.1B ang pinagtuunan ng pansin. Tinalakay din ang kredibilidad ng deponent o taong nagbigay ng affidavit para sa mga search warrant. Napag-alaman na ang deponent sa kaso ni Mayor Espinosa, si Major Laraga, ay may mga nauna nang administrative charges [41:31]. Kung mayroong matibay na ebidensya ang CIDG laban sa mga jail guard at detinido, bakit hindi ito sinundan ng pormal na pagsasampa ng kaso laban sa mga jail guard, sa halip na mag-apply ng search warrant na humantong sa patayan? [42:08].

Bukod pa rito, binanggit ni Kinatawan Acop ang ‘Shoot on Site Order’ ni dating PNP Chief Bato Dela Rosa para sa anak ni Mayor Espinosa, si Kerwin, na nagpapakita ng matinding pressure at aggression sa mga operasyong pulisya noong panahong iyon [52:36].

Ang pagtatanong tungkol sa tenure o tagal ng pananatili sa posisyon ni Colonel Marcos ay nagbigay din ng kaunting linaw sa timing ng mga pangyayari. Tinanong ng mga mambabatas ang Chief ng PNP kung bakit si Colonel Marcos ay nanatili sa kanyang posisyon nang lampas sa maximum na dalawang taon, at nabunyag na inirelieve lamang si Marcos dalawang araw bago ang pagdinig na ito [01:02:01]. Ang pagtanggal sa kanya sa pwesto sa napaka-kritikal na panahon ay lalong nagpalakas sa hinala ng cover-up at accountability.

Sa pagtatapos ng unang round ng interogasyon, nanindigan sina Kinatawan Paduano at Acop na dapat magbigay ng sapat at tumpak na kasagutan si Colonel Marcos, o harapin ang paglapastangan sa Kongreso. Ang pagdinig na ito ay nagbigay ng isang mapait na paalala sa publiko: ang laban para sa katotohanan ay patuloy, at ang mga opisyal na sangkot sa paglilinlang at pag-abuso sa kapangyarihan ay kailangang panagutin sa lalong madaling panahon.

Ang mga kaso nina Mayor Espinosa at Edgar Alvarez ay hindi lamang mga istatistika ng “War on Drugs;” ang mga ito ay mga malalaking serye ng krimen na nagpapakita ng kalawang sa sistema ng hustisya. Ang mga pahayag sa Kongreso ay nagbigay-daan sa pag-asa na mabubuksan muli ang mga kasong ito, upang makamit ang katarungan ang mga biktima, at mapigilan ang paggamit ng legal na proseso bilang de facto lisensya sa EJK. Ang bayang naghahanap ng katarungan ay nananatiling nakatutok, naghihintay ng mga pangalan at dokumentong magpapawalang-sala o magpapatunay sa mga akusasyon na umalingawngaw sa bulwagan ng Kongreso.

Full video: