Paglaya ng Suspek, Lunas ba o Banta? Ang Kontrobersyal na Desisyon ni Senador Bato sa Gitna ng Walang-Katapusang Misteryo ni Catherine Camilon

Apat na buwan na ang lumipas. Apat na buwan ng pag-aalala, paghahanap, at panalangin. Ngunit habang ang pamilya ni Catherine Camilon, ang nawawalang beauty queen contestant at guro, ay patuloy na naghihintay ng kasagutan, isang nakakagulat na pangyayari ang yumanig sa imbestigasyon: Ang pangunahing suspek, ang dating police major na si Allan De Castro, ay pinakawalan mula sa kustodiya ng Senado.

Si De Castro, na itinuturing na pangunahing suspek sa pagkawala ni Camilon sa Batangas noong Oktubre 2023, ay isinailalim sa contempt at ikinulong sa loob ng pasilidad ng Senado matapos maging “evasive” at magsinungaling sa mga Senador. Subalit, nitong Huwebes, Marso 21, kinumpirma ni Senador Ronald “Bato” Dela Rosa, ang tagapangulo ng Senate Committee on Public Order and Dangerous Drugs, ang paglaya ni De Castro, isang desisyong nagbunsod ng matinding pagtatanong at kontrobersya sa publiko at sa mga apektado ng kaso.

Ang Biglaang Paglaya at ang Katwiran ng ‘Bakasyon’

Ang dahilan ng mabilisang pagpapalaya kay De Castro ay simple ngunit kontrobersyal: Ang pagpasok sa break o bakasyon ng Senado na tatagal nang mahigit isang buwan.

“Pinakawalan ko dahil bakasyon ng senado ng more than one month, walang magaganap na hearing while bakasyon naka-break ang senado,” paliwanag ni Senador Bato Dela Rosa [00:46]. “So, hindi ko kailangan ang presensya niya. Pagbalik ng senado, kung magkakaroon pa kami ng hearing, ipapatawag natin ulit siya.”

Higit pa rito, idinagdag ng Senador na ang desisyon ay nag-ugat sa “humanitarian reasons.” Sa pananaw niya, “Kawawa naman yung tao na maiiwan diyan sa baba [01:34].” Sa isang panayam, inamin niya na minabuti nilang i-release si De Castro para hindi na rin maabala ang mga guard o usher ng Senado na magbabantay dito habang break ang sesyon.

Ang desisyon na ito ay ginawa niya matapos makonsulta si Senador Robin Padilla, na siyang nagmosyon para ma-contempt si De Castro. Sa paglalahad ni Senador Bato, pumayag si Padilla na i-release ang suspek, sa pagsasabing, “walang problema sa akin yan dahil magbabakasyon tayo at kawawa naman yung tao na maiiwan diyan” [01:30].

Tiniyak naman ng Committee Chair na wala siyang nakikitang dahilan para hindi na dumalo pa si De Castro sa susunod na pagdinig, lalo pa’t wala pang warrant of arrest na inilabas laban sa dating police major. Gayunpaman, binigyang-diin niya na kung sakaling may ilabas na warrant of arrest sa panahon ng paglaya ni De Castro, hindi na nila ito mailalagay sa kanilang kustodiya [03:49].

Ang Pagsisinungaling: Puso ng Galit ng Komite

Ang pagpapalaya kay De Castro ay isang malaking balita, ngunit ang mas matindi ay ang dahilan kung bakit siya kinontempt—ang kanyang matinding pagtanggi sa pagkakaroon niya ng relasyon kay Catherine Camilon, isang bagay na nakita ng Committee na tahasang pagsisinungaling sa ilalim ng sinumpaang testimonya.

Nagsimula ang lahat nang hindi dumalo si De Castro sa pagdinig noong Pebrero 27 [02:12], na nagbunsod sa pagpapalabas ng subpoena laban sa kanya at sa kanyang driver/bodyguard na si Jeffrey Magpantay. Ngunit sa pagharap niya sa huling pagdinig, mariin niyang iginiit na wala siyang relasyon kay Camilon [02:30].

Subalit, ang ebidensya mula sa mga imbestigador at sa pamilya ay lubhang nagpapabulaan sa pahayag niya. Ayon kay Chingching Manguera Camilon, ang kapatid ni Catherine, noong nawala ang kanyang kapatid noong Oktubre 12, saka lamang nila nalaman ang relasyon ng dalawa kinabukasan, Oktubre 13, mula sa isang kaibigan ni Catherine [03:06].

“Napaka-bigat na lahat ng… yung punto na nag-co-commit [girlfriend/boyfriend] na ay napakaraming testimonial evidence at saka yung may meron pang physical evidence, yung mga pictures, lahat-lahat,” diin ni Senador Bato [13:47].

Kinumpirma ng National Bureau of Investigation (NBI) at Philippine National Police (PNP) sa pagdinig na magkarelasyon sina De Castro at Camilon. Base ito sa sworn affidavit ng malalapit na kaibigan at maging sa mga litratong nagpapakita ng affection sa pagitan ng dalawa [03:29]. Idinagdag pa ni Senador Bato na ang konklusyon ng NBI at ng Investigator ng PNP Criminal Investigation and Detection Group (CIDG) ay talagang magkasintahan ang dalawa [13:29].

Dahil sa kawalan ng controvert evidence o anumang patunay mula kay De Castro maliban sa sarili niyang personal na pahayag na, “hindi ko talaga girlfriend sir yun” [14:18], nag-desisyon si Senador Bato. “I am not satisfied. This Chair is not satisfied with your answers. Therefore, you’re lying. You’re lying before this committee,” ang ruling na nag-udyok ng contempt order [14:39].

Isang emosyonal na detalye pa ang ibinahagi ng Senador: Umiyak daw si De Castro sa kanyang harapan nang dalawin siya nito sa kustodiya [02:55], ngunit sa kabila nito, patuloy pa rin ang pagtanggi sa relasyon. Ang kawalan ng katotohanan na ito, paliwanag ni Bato, ay pumapatay sa buong proseso ng inquiry in aid of legislation. “Useless yung magiging takbo ng investigation kung ganoon ang ating Resource person. Very evasive, very lying siya” [15:29].

Ang Dramang Politikal: Walkout at Pagpapakumbaba

Ang pagdinig na ito, na sana’y nakatuon lamang sa katotohanan ng pagkawala ni Camilon, ay naging mas maingay pa dahil sa dramang namagitan sa dalawang Senador: Ang walkout ni Senador Raffy Tulfo.

Bagama’t hindi direkta tungkol sa kaso ni Camilon, nangyari ang walkout habang tinatalakay ang isang hiwalay na insidente—ang kaso ng Pandi, Bulacan police tungkol sa isyu ng warrant of arrest. Ayon kay Senador Bato, dapat si Tulfo ang tanungin tungkol sa rason ng kanyang pag-alis [05:09], ngunit batay sa kanyang impression, nag walkout si Tulfo dahil parang “niloloko lang daw yung mga Witnesses niya na dinala” [11:17].

Sa parte ni Senador Bato, hindi niya ikinaila na nasaktan siya sa aksyon ng kasamahan. “I feel insulted,” emosyonal niyang pahayag [09:29], lalo pa’t siya ang Chairman ng komite.

Gayunpaman, sa kabila ng tensyon, nagpakita si Senador Bato ng malaking pagpapakumbaba. “Pagkatapos ng hearing, pinuntahan ko siya sa lounge at nag reach out ako sa kanya at sinabihan ko siya na, ‘Sorry kung hindi mo nagustuhan yung pagdadala ko sa hearing ng aking komite,’” paglalahad ni Bato [10:07]. “Pasensya ka na. Sana huwag kang magtampo agad at kung meron kang hindi nagustuhan, you should have called out for a one minute suspension at kausapin mo ako para makapag adjust ako.”

Sa tanong kung bakit siya pa ang nag-sorry, simple ang sagot ni Bato: “Wala namang mawawala sa atin kung magpakumbaba tayo, ‘di ba? Walang mawawala sa atin kahit na gaano ka kasiga na tao kung marunong kang magpakumbaba” [10:45]. Ang pagkakasundo ng dalawa ay nagbigay-diin sa pangangailangan ng collegiality sa pagitan ng 24 na Senador, lalo na sa gitna ng mga mainit na isyu [11:44].

Ang Silbi ng Batas: In Aid of Legislation

Ang mga Congressional Hearings ay laging ginagawa in aid of legislation—para makahanap ng mga loopholes at makagawa ng mas epektibong batas. Sa kaso ni Catherine Camilon, ang nakita ni Senador Bato na pangunahing problema ay ang internal disciplinary mechanism ng PNP [16:40].

Ang kaso ni De Castro at ng iba pang pulis na nasasangkot sa krimen, tulad ng Digamo case at iba pa, ay nagpapakita ng kawalan ng kapangyarihan ng mga Commander ng pulisya na kaagad na disiplinahin ang kanilang hanay, lalo na kung walang warrant of arrest.

Ibinahagi ni Senador Bato ang kanyang pakikipaglaban sa PNP Reorganization Bill. Doon, nais niyang magkaroon ng kapangyarihan ang Chief PNP at lahat ng Commanders down the line na i-detain ang kanilang mga pulis na akusado ng mabibigat na kaso, kahit na wala pang warrant of arrest [18:55]. Ito ay para maiwasan ang reklamo ng mga complainant na ang pulis ay malayang nakakalaya at ginagamit ang oras para harasin o bayaran ang mga witness [19:37].

Gayunpaman, sa bicameral conference committee, ipinaliwanag ni Senador Bato na natanggal ang probisyong iyon dahil sa pagtutol, sa rason na ang pulisya ay civilian in character at hindi na ito military [20:29]. Ang ganitong paghihirap sa paggawa ng batas ay nagpapakita kung gaano kahalaga ang bawat detalye at testimonya sa pagdinig, upang matukoy ang mga butas sa sistema na kailangang punan ng batas.

Ang Walang Dulo na Misteryo at ang Sigaw ng Hustisya

Sa huli, ang paglaya ni Allan De Castro—kahit na pansamantala lamang—ay hindi kailanman magpapabago sa katotohanan: Si Catherine Camilon ay nawawala pa rin.

Ang pag-amin ni Senador Bato ng kanyang frustrasyon sa pagsisinungaling ni De Castro ay nagbibigay-diin sa bigat ng ebidensya laban sa suspek, isang ebidensya na hindi niya kayang panindigan o kontrahin. Ang pag-asa ng Committee ay maging kooperatibo si De Castro sa susunod na pagdinig, at iwasan na ang pagsisinungaling sa harap ng Senado, na itinuturing ni Bato na “very unbecoming of him” [15:59].

Habang nagbabakasyon ang mga Senador, ang misteryo ng nawawalang beauty queen ay nananatili. Ang kontrobersyal na pagpapalaya sa pangunahing suspek, sa ngalan ng ‘humanitarian reasons’ at Senate break, ay nagbibigay ng pansamantalang ginhawa kay De Castro, ngunit nagbibigay naman ng mas matinding bigat sa dibdib ng pamilyang Camilon.

Ang search para sa katotohanan at hustisya ay hindi kailanman dapat mag break o magbakasyon. Ang bawat pahayag, bawat litrato, at bawat patak ng luha ay nagtuturo sa isang kuwento na kailangan nang mabuo. Tiyak na ang publiko ay patuloy na magbabantay, umaasang sa pagbalik ng Senado, ang susunod na pagdinig ay magdadala na ng katotohanan—at ng hustisya—para kay Catherine Camilon.

Full video: