Pagdududa sa Boto, Impyerno sa Kapihan, at Ang Nakakagulantang na Lihim sa Libingan ng mga Sanggol: Ang Pagbagsak ng Socorro Bayanihan Services, Inc. (SBSI)

Sa mga nakalipas na buwan, ang tahimik na bayan ng Socorro sa Surigao del Norte ay naging sentro ng pambansang kontrobersiya, na naglantad sa madilim at mapanlinlang na sistema sa likod ng Socorro Bayanihan Services Incorporated (SBSI). Ang mga alegasyon ng pang-aabuso, pangingikil sa pulitika, at ang pinakanakakagimbal, ang di-umano’y paglapastangan sa mga kaluluwa ng mga bata, ay nagdulot ng matinding pagkabahala at galit sa buong bansa. Hindi lamang ito usapin ng pananampalataya o organisasyon; isa itong kuwento ng pag-abuso sa kapangyarihan na gumamit ng takot at paniniwala upang makontrol ang buhay ng libu-libong Pilipino.

Ayon sa matitinding pagbubunyag mula sa mga dating miyembro, pinangunahan ni Ma’am Diane Dantz, ang SBSI ay matagal nang nagpapagamit sa pulitika, lalo na sa panahon ng halalan [00:08]. Ang kanilang sistema? Ang block voting. Sa pamumuno ng kanilang pinuno na tinatawag na “Senior Agila,” higit sa 3,500 miyembro ang sapilitang inuutusan at tinatakot na iboto ang mga kandidatong kaniyang sinusuportahan [00:39].

Ang takot na nadarama ng mga miyembro ay hindi lamang simpleng paglabag sa utos; ito ay pananakot na may espirituwal na dimensyon. Ayon sa isang dating miyembro, ang pagtanggal sa kanila sa SBSI ay katumbas ng pagpapadala sa kanila sa ‘impyerno’ [01:24]. Dahil sa maling paniniwala na si Senior Agila ang kanilang ‘Diyos,’ ang paglabag sa kaniyang utos sa pagboto ay nangangahulugan ng pagkawala ng karapatan sa kaligtasan. Ito ang pinakamasahol na uri ng pangingikil—ang paggamit ng pananampalataya at takot sa walang hanggang kaparusahan upang ipatupad ang makamundong hangarin sa pulitika.

Hindi nagtatapos ang pang-aabuso sa pananakot. Ibinunyag ng mga naglalantad ng katotohanan na mahigpit na ginu-gwardiyahan ang mga miyembro hanggang sa presinto. Ang mga special elite army umano ang nakabantay, tinitiyak na ang mga miyembro ay hindi makakapagsara ng kanilang balota. Ang bawat papel ay dapat “naka-open lang” [01:00], na nagpapakita ng malinaw at lantad na pagyurak sa lihim ng balota at kalayaan sa pagpili. Ang mga sumusunod naman ay tumatanggap ng pera, na ibinabalot at ibinibigay ng treasurer ng grupo [01:30]. Gayunpaman, ang halagang natatanggap umano ay mas mababa sa inaasahan, na nagpapahiwatig ng korapsyon sa loob mismo ng samahan.

Ang Komisyon sa Halalan (COMELEC) ay nakatanggap na ng sumbong na ito at agad na kinumpronta ang mga opisyal ng SBSI. Bagama’t hindi bawal ang block voting, ginagawa itong ilegal kapag may kasamang puwersa, pananakot, o coercion na nag-aalis sa kalayaan ng botante na pumili [02:25]. Nangako ang OIC ng SBSI sa COMELEC na sila ay makikipagtulungan at rerespetuhin nila ang “freedom of choice” ng kanilang miyembro. Subalit, ang mga testimonya ng mga biktima ay nagpapatunay na ang pangakong ito ay malayo sa aktwal na karanasan sa Kapihan.

Ang Pagyurak sa Kalikasan at Lupa

Ang kontrobersiya sa SBSI ay lumampas pa sa pulitika at umabot sa usapin ng kalikasan. Ibinahagi ni Senador Bato Dela Rosa ang kaniyang pag-aalala tungkol sa komunidad ng SBSI sa Kapihan [03:00]. Ayon sa Senador, ang Kapihan ay classified bilang isang protected area, na nangangahulugang dapat protektahan ang kaniyang ecosystem at eco-balance. Ngunit sa kasalukuyan, ang lugar ay ginagawang parang isang subdibisyon, kung saan ang mga bahay ay tumutubo na parang mushroom [03:17], isang malinaw na paglabag sa status nito bilang protektadong lugar.

Ang Department of Environment and Natural Resources (DENR) ay nagdesisyon na i-suspend muna ang permit ng SBSI, at hindi pa tuluyang revoke [03:29]. Idiniin ni Senador Bato na sa final decision ng DENR, dapat nilang isaalang-alang ang lahat ng laman ng pinirmahang kasunduan sa pagitan ng ahensya at ng SBSI upang maiwasan ang anumang pang-aabuso sa hinaharap [03:38]. Ang pagwawalang-bahala sa kalikasan ay tila sumasalamin lamang sa kanilang pagwawalang-bahala sa batas at sa karapatan ng tao.

Ang Pinakamasahol na Lihim: Ang Libingan ng mga Sanggol

Ngunit ang pinakanakakagulantang na bahagi ng isyu ay nakatuon sa isang hindi lisensyadong sementeryo na diumano’y ginawa sa Kapihan, kung saan maraming bata at sanggol ang nakalibing [03:45, 01:01:45]. Ang katanungan ni Senador Bato kung bakit maraming bata ang namamatay sa lugar ay naglantad sa isang kalunos-lunos na krimen: ang pagtatago ng katotohanan sa likod ng pagkamatay ng mga sanggol.

Sa pagbisita ni Senador Bato at sa kautusan niyang hukayin ang libingan [34:36, 49:19], lumabas ang isang nakakikilabot na detalye. Ayon sa naglalantad ng katotohanan, ang buto na nakita ay hindi ang buto ng anak ng magulang na si “Taing” [25:28, 34:48]. Pinaniniwalaan na ang orihinal na libingan ay inilipat upang takpan ang krimen o kaya’y ang mga butong nakita ay ibang buto—na napakalaki para sa isang days-old na sanggol [26:09].

Ang matinding pag-abuso at negligence ay lalong pinatindi ng alegasyon na ang pagkamatay ng isang sanggol ay diumano’y konektado sa isang malpractice na ginawa ng kanilang pinunong si Senior Agila. Ayon sa kuwento, si Senior Agila, na hindi naman doktor, nars, o midwife, ay gumawa ng isang “finger” procedure sa isang nanganak na miyembro na nagngangalang Melanie [24:57]. Ang walang katwirang interbensyong ito, na tila galing sa isang “Diyos” na walang medikal na kaalaman, ay posibleng humantong sa pagkamatay ng bata [25:19]. Ang paglapastangan sa kalusugan at pagiging magulang ay isa lamang sa maraming halimbawa ng kanilang “walang lisensyang” pamumuno.

Ang Teatro ng Kasinungalingan

Sa gitna ng imbestigasyon at paglalahad ng katotohanan, ang mga opisyal ng SBSI ay inilarawan ng mga naglalantad ng katotohanan bilang mga pathological liars [01:17:21]. Partikular na pinagtripan at kinutya si “Chinga,” ang kalihim ng SBSI, dahil sa kaniyang pilit na pagtatanggol at ‘performance’ ng kasinungalingan sa harap ng publiko [05:12, 01:06:43].

Ang labis-labis na pagtatanggi ni Chinga, pati na ang pilit na pagpapaliwanag tungkol sa kanilang mga pekeng clinic at registered nurse [53:55], ay nagpapakita ng desperasyon na ipagtanggol ang hindi maipagtatanggol. Ang kaniyang pambabatikos sa mga nagbubunyag ng katotohanan ay tila isang malaking show na ang tanging layunin ay lituhin ang publiko at panatilihin ang kontrol sa mga miyembro. Ipinunto ng naglalahad ng impormasyon na ang leadership ng SBSI, kabilang sina Senior Agila, Chinga, Karen Sico, at Mamerto Galanida [30:27], ay ang mga mastermind sa likod ng malawak na operasyon ng panloloko.

Ang panloloko ay hindi lamang pinansyal, kung saan inuubos umano ang pera ng mga miyembro para sa sariling kapakinabangan [01:12:23]. Higit sa lahat, ito ay mental at emosyonal. Ang mga miyembro ay inalipin ng kasinungalingan at pride, na siyang nagiging dahilan kung bakit ayaw nilang tanggapin na sila ay naloko [01:32:08]. Ang pag-asa ay nananatiling mahina hangga’t hindi sila makakaalpas sa tanikala ng maling paniniwala at pagmamataas.

Sa huli, ang mga pagbubunyag sa SBSI ay nagsisilbing matinding babala. Ito ay patunay na ang pananampalataya, kapag binaluktot at ginamit sa kasamaan, ay nagiging pinakamabisang sandata ng pang-aabuso. Ang laban para sa katarungan sa Socorro ay isang laban para sa karapatan, kalayaan, at katotohanan. Hindi matitigil ang paghahanap sa hustisya hangga’t hindi nabubuwag ang sistemang nagdulot ng impyerno sa Kapihan, nagpilit sa block voting, at naglapastangan sa mga inosenteng kaluluwa ng mga sanggol. Sa bawat pagbubunyag, lumalabas ang liwanag at nagbibigay pag-asa na ang katotohanan, gaano man ito kasakit, ay mananaig.

Full video: