Ang Misteryo ng Mayor: POGO, Fugitives, Helicopter, at ang Madilim na Lihim sa Pagitan ng Piggery at Pulitika

Sa mga bulwagan ng Senado, madalas tayong nakasaksi ng matitinding debate at pambansang usapin. Ngunit kakaiba ang tensyon na bumalot sa pinakahuling pagdinig, kung saan isang lokal na alkalde ang nasa gitna ng imbestigasyon na humahatak sa isang kuwento ng salimuot, di-maipaliwanag na kayamanan, at mga ugnayang umabot sa mga akusado ng money laundering at mga pugante. Si Mayor Alice Guo ng Bamban, Tarlac, na tila nagmula sa isang simple at payak na buhay, ay ngayo’y nasa sentro ng isang unos na nagpapaangat ng tanong: Sino ba talaga siya at paano siya nauwi sa isang puwesto na may malalim na koneksiyon sa kontrobersiyal na Philippine Offshore Gaming Operators (POGO)?

Ang buong imbestigasyon ay hindi na lamang nakatuon sa isyu ng POGO, kundi sa mismong kaibuturan ng pagkakakilanlan ni Mayor Guo—isang isyu ng pambansang seguridad at ng integridad ng sistema ng halalan sa bansa.

Ang Pinagmulan at ang Misteryo ng Ina

Ang pagdinig ay nagsimula sa isang napakapersonal na tanong: ang kanyang pamilya at ang kanyang pagiging Filipino. Sa harap ng mga Senador, muling iginiit ni Mayor Guo ang kanyang pagiging isang Filipino at ang pangakong hindi niya iiwan ang kanyang nasasakupan sa Bamban [00:30]. Gayunman, lalong lumala ang pagdududa nang usisain ang kanyang ina, si Amelia Lial. Tahasang inamin ng alkalde na hindi niya nakilala ang kanyang biological mother [00:00], isang pahayag na lalong nagpalalim sa mga spekulasyon ukol sa kanyang tunay na pinagmulan.

Sa isang masigabong bahagi ng pagtatanong, nag-init ang usapan nang tanungin siya kung kasama siya sa sinasabing “Fujian Gang,” lalo pa’t inamin niyang taga-Fujian ang kanyang ama [04:49]. Bagama’t mariin niyang itinanggi ang paratang na siya ay isang espiya—isang napakabigat na akusasyon—ang paulit-ulit na pagduda ng mga mambabatas ay nagpapakita ng matinding pangamba sa posibleng banta sa soberanya ng Pilipinas [00:43]. Ang kaso ni Mayor Guo ay hindi lamang tungkol sa isang pulitiko; ito ay naging simbolo ng lumalaking isyu ng “Filipino citizenship for sale,” na kinumpirma pa ng opisyal ng COMELEC sa pagdinig, na anila’y ministerial lamang ang kanilang tungkulin at hindi nila maaaring suriin ang kasiguraduhan ng mga dokumentong isinusumite, tulad ng birth certificate [39:00].

Ang Daan Mula Piggery Patungong POGO at ang mga Puganteng Kaibigan

Ang pinakamatitinding katanungan ay umikot sa pagtalon ni Mayor Guo mula sa pagiging negosyante ng baboy at pagkakaroon ng smelting plant patungo sa pagiging alkalde na may malalim na koneksiyon sa POGO. Ang sentro ng kontrobersiya ay ang BAFU Land Development, ang kumpanyang pag-aari niya na nagbigay ng lupa para sa Zun Yuan Technology, ang POGO hub na ni-raid dahil sa mga ilegal na operasyon.

Ayon sa mga senador, ang BAFU ay sinadya umanong itinatag kasama ang mga indibidwal na akusado at convicted ng kriminal na aktibidad sa Singapore, kabilang ang money laundering [01:24]. Dito pumasok ang pangalan ni Huang Jiang, ang tanging co-incorporator na umano’y kilala ni Mayor Guo dahil sa pagbebenta niya ng baboy sa Clark [04:14]. Ngunit lalo pang ikinagulat ng komite ang rebelasyon na si Huang Jiang pala ay isa nang fugitive at nagtataglay ng tatlong pasaporte, isang katotohanang inamin ni Mayor Guo na nalaman lamang niya sa kasagsagan ng pagdinig [06:14].

“Ignorance of the law excuses no one,” binitawang salita ng Senador, na nagpapatunay na hindi sapat ang depensang hindi niya alam ang background ng kanyang mga kasosyo, lalo pa’t naglagay siya ng halos 8 ektarya ng lupa bilang equity [08:36]. Ang kanyang depensa ay tila nagpapahiwatig ng matinding kakulangan sa due diligence—isang kritikal na responsibilidad sa negosyo, lalo na sa gobyerno.

Ang pagkakadawit ng pangalan ni Nancy Gamo ay lalong nagpalalim sa misteryo. Si Gamo, na diumano’y kinatawan ng Zun Yuan Technology, ay naugnay din sa halos lahat ng negosyo ni Mayor Guo bago siya naging alkalde—mula sa smelting plant hanggang sa piggery [09:29]. Sa bandang huli, inamin ni Mayor Guo na nakilala niya si Gamo bilang document preparer ngunit nagtaka kung paano ito nakakonekta sa Zun Yuan [11:14]. Para sa mga mambabatas, lumalabas na si Mayor Guo ang “common denominator” sa mga operasyong ito, na nagpapahiwatig ng posibleng conflict of interest at paglabag sa graft and corruption practices act [13:34].

Ang Helicopter, ang Mayamang Ama, at ang Misteryo ng SALN

Ang pinakamatinding bahagi ng imbestigasyon ay nauwi sa kanyang kayamanan. Paanong ang isang alkalde na may idineklarang taunang kita na humigit-kumulang Php 500,000 bilang opisyal ng gobyerno ay nagmamay-ari ng mga mamahaling ari-arian, kabilang ang mga dump truck at isang helicopter? [19:00].

Dito isinisiwalat ni Mayor Guo ang kanyang pamilya bilang pinagmumulan ng kanyang yaman. Aniya, ang kanyang ama, na nagmamay-ari ng embroidery factory sa Bulacan at negosyo sa tela sa China [21:33], ay nagbigay sa kanya ng pera—minsan P500,000, minsan P1 hanggang P2 milyon—simula noong siya ay 14 taong gulang pa lamang [24:28]. Ang malaking bahagi ng bayad para sa helicopter, na nagkakahalaga ng $1 milyon, ay nagmula sa kanyang ama [32:57]. Gayunpaman, ang pagtanggap ng malalaking halaga ng pera at ang paggamit nito bilang kapital sa negosyo nang hindi idinedeklara sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ay nagpataas ng bandila ng tax evasion [23:32]. Dahil dito, humingi ng written consent ang BIR upang masuri ang kanyang tax records, pati na rin ang sa kanyang ama [21:20].

Ngunit ang pinakanakakagulat na bahagi ng isyung pinansyal ay ang pagkakaiba sa kanyang Statement of Assets, Liabilities, and Net Worth (SALN) noong 2022. Sa pagitan ng Hunyo 30 at Hulyo 1, 2022—isang araw lamang ang pagitan—ang bilang ng kanyang idineklarang real properties ay bumaba mula 10 patungong 3 [50:02]. Kasabay nito, nawala sa amended SALN ang ilang business interests niya, tulad ng QJJ Embroidery Center at Conkor Summer [56:46]. Ang depensa ni Mayor Guo? Ang kanyang accountant umano ang nagkamali at wala siyang sapat na kaalaman sa paggawa ng SALN [51:35]. Ang mga pagkakaiba-iba sa SALN, kasabay ng magulong petsa at magkakaibang impormasyon sa mga dokumento, ay nagpinta ng isang larawan ng financial disclosure na tila pinilit itago ang totoong lawak ng kanyang ari-arian.

Ang Rumor ng Pag-iibigan at ang Political Dynasty

Higit pa sa usapin ng negosyo at SALN, pumutok ang isang personal na isyu: ang posibilidad na may living partner si Mayor Guo na isa ring alkalde mula sa Pangasinan, na diumano’y siya ring nagma-mananage ng operasyon ng POGO sa Bamban [26:17]. Mariing tinanggihan ni Mayor Guo ang paratang [27:11], ngunit patuloy ang pag-uusisa ng mga Senador, na tila may hawak na matibay na impormasyon tungkol sa relasyong ito.

Para sa mga mambabatas, ang isyu ay hindi tungkol sa pag-ibig, kundi tungkol sa posibleng ebidensya ng malawak at organisadong koneksiyon na ginagamit upang palawakin ang iligal na operasyon ng POGO sa bansa [29:08]. Ang panawagan ni Senador Raffy Tulfo na ma-iugnay ang linkage na ito ay nagpapakita na ang kaso ay hindi na limitado sa Bamban, kundi isa nang malaking usapin ng organisadong syndicate na gumagamit ng mga opisyal ng gobyerno.

Ang Kinabukasan ng Bamban

Ang pagdinig ay nagtapos na may malaking pangamba sa posibleng kapalaran ni Mayor Guo at ng bayan ng Bamban. Kung mapapatunayan na nagkaroon ng misrepresentation sa kanyang pagkatao o pagkamamamayan, maaari siyang maharap sa cancellation of candidacy—na may parusang 3 hanggang 6 na taong pagkakakulong at perpetual disqualification sa paghawak ng puwesto [45:00].

Ayon sa COMELEC, kung ma-kacancel ang kanyang kandidatura bago maging pinal ang desisyon, ang second placer ang uupo. Ngunit kung mapapatalsik siya matapos ang halalan, ang Vice Mayor ang hahalili, alinsunod sa rule on succession [46:09].

Ang kaso ni Mayor Alice Guo ay isang malinaw na wake-up call para sa Pilipinas. Nagpapakita ito kung paanong ang pera, kapangyarihan, at ang mga loopholes sa batas ay maaaring gamitin upang makalikha ng isang balangkas ng pulitika at negosyo na nagtatago ng mga kaduda-dudang operasyon. Ang mga sagot ni Mayor Guo, na puno ng “hindi ko po alam” at mga salungat na timeline sa kanyang mga dokumento, ay lalong nagpapalaki sa mga anomaliya. Habang patuloy ang imbestigasyon, nananatiling nakatutok ang mata ng bayan: sino ang nagtatago, ano ang pilit ibinabaon, at kailan mabubunyag ang katotohanan sa likod ng misteryo ng alkalde ng Bamban. Ang kanyang paninindigan na hindi niya iiwan ang kanyang bayan ay nananatiling matigas, ngunit ang mga ebidensya at testimonya ay nagpapahiwatig na ang kanyang sariling kuwento ay maaaring malapit nang bumigay sa bigat ng katotohanan.

Full video: