Ang Madilim na Kapangyarihan: Paano Naging P5,000 Lang ang Halaga ng Buhay sa Misteryo ng mga Nawawalang Sabungero

Ang matagal nang isyu ng mga nawawalang sabungero ay muling umukit ng matinding takot at pagdududa sa sistema ng hustisya sa Pilipinas, matapos bumulalas ang mga naglalakihang rebelasyon sa pagdinig. Hindi na lamang ito isang kaso ng simpleng pagkawala; ito ay isang salaysay ng kapangyarihan, pera, at ang impluwensyang umaabot umano hanggang sa pinakamataas na hukuman ng bansa—ang Korte Suprema.

Ang buong atensyon ng publiko, lalo na ang mga pamilya ng mga biktima, ay nakatuon sa bawat salita na lumalabas sa mga opisyal at testigo, ngunit ang naging sentro ng usapin ay ang pinaghihinalaang “mastermind” na tila ba hindi kayang galawin ng batas. Ayon mismo kay Department of Justice (DOJ) Secretary Jesus Crispin “Boying” Remulla, ang utak sa likod ng malawakang krimen ay hindi raw basta-basta.

Ang Anino ng ‘Di-Masasawata’ng Mastermind

Sa mga pahayag ni Secretary Remulla, inilarawan niya ang mastermind bilang isang taong “mayaman at makapangyarihan” [01:09]. Ngunit ang talagang nagpatindig-balahibo sa lahat ay ang dagdag na detalye: ang impluwensya nito ay malawak, umaabot umano hanggang sa hukuman, partikular sa Korte Suprema [01:28]. Dahil sa bigat ng impormasyong ito, agad na nag-anunsyo ang DOJ na makikipag-ugnayan sila kay Supreme Court Chief Justice Alexander Gesmundo. Ang layunin ay imbestigahan kung paanong ang kapangyarihan ng isang pribadong indibidwal ay nakakaapekto sa integridad ng hudikatura.

Ang ganitong deklarasyon ay nagbigay ng bigat at kumpirmasyon sa mga agam-agam na matagal nang umuugong sa mga pagdinig. Hindi man direktang pinangalanan ni Remulla ang indibidwal, ang mga naunang testigo at ang takbo ng usapan ay tila itinuturo ang prominenteng negosyante sa e-sabong, si Atong Ang, bilang isa sa mga pinaghihinalaan [01:53]. Ang implikasyon ay malinaw at nakakagulat: ang hustisya para sa mga ordinaryong mamamayan ay maaaring nakadepende sa impluwensya at kapal ng bulsa ng kanilang kalaban.

Ang Matinding Komprontasyon: Pera, Pagdukot, at Pagsisinungaling

Sa gitna ng usapin, lumabas ang matinding tunggalian sa pagitan ni Atong Ang at ng isang matataas na opisyal ng pulisya, isang Police Colonel na naging bahagi ng operasyon na may koneksyon sa mga reklamo ng e-sabong. Mariing itinanggi ni Atong Ang ang anumang kinalaman sa pagdukot, bagkus ay nag-akusa siya ng isang malawakang “conspiracy” na ang layunin ay pabagsakin siya [10:56]. Diretsahan niyang itinuro ang Colonel bilang tila may bahagi sa planong ito.

Ang pinakamainit na isyu sa komprontasyong ito ay ang salaysay ni Ang na nag-volunteer daw ang Colonel na “dukutan na lang” ang mga suspek, isang pahiwatig ng ilegal at mapanganib na aksyon [02:14]. Nang diretsahang tanungin ng tagapangasiwa ng pagdinig, mariing itininanggi ito ng Colonel. Bagama’t inamin niyang may “case conference meeting” na naganap kasama ang NBI at anti-cyber crime group, sinabi niyang hindi na niya matandaan ang naturang salita, o posibleng ‘sleep of the tongue’ lamang iyon o sinabi niya ito nang “pabiro” [06:13]. Ang pagtanggi na ito ay agad namang kinuwestiyon ni Atong Ang, na nagdududa sa biglaang pagiging “makakalimutin” ng isang opisyal ng pulis [07:03].

Ang hindi matatawaran ay ang pag-amin ng Colonel sa kanyang koneksyon kay Atong Ang. Kinumpirma niya na tumanggap siya ng tulong pinansyal mula sa negosyante. Ito ay nag-ugat sa kakulangan umano ng kagamitan sa kapulisan, kung kaya’t humingi sila ng suporta. Inilahad ng Colonel na nag-donate si Atong Ang ng “10 laptop” at tumulong sa “renovation” ng kanilang pasilidad sa Laguna, na nagkakahalaga ng P1 Milyon [08:38].

Ang pagtanggap ng donasyon mula sa isang personalidad na kasentro ng isang malaking kontrobersya at pinaghihinalaang mastermind ay nagbunga ng katanungan sa publiko: hanggang saan ang hangganan ng “tulong” at “impluwensya”? Iginiit naman ng Colonel na normal sa pulisya ang paglapit sa mga negosyante para sa tulong, lalo na kung ang pera ay para sa “kampo” at hindi ibinubulsa [10:30]. Gayunpaman, ang pag-amin sa P1-M donasyon ay nagbigay ng dagdag na bigat sa akusasyon ni Atong Ang na pinilit daw siyang akuin na siya ang nagpagawa ng buong building, bagay na kinukumpirma ng Colonel bilang isang “portion” lang [10:11]. Ang palitan ng salita na ito ay nagpapakita ng isang masalimuot na ugnayan sa pagitan ng pulisya at ng isang malaking personalidad na kasangkot sa kontrobersya.

Ang Nakakakilabot na Salaysay: Kaso o Patay, P5,000 ang Halaga

Ang pinaka-emosyonal at nakagugulat na bahagi ng pagdinig ay ang salaysay ng isang testigo na naghayag ng kanyang karanasan matapos dukutin. Ayon sa testigo, si Michael Claveria, sila raw ay kinuha sa loob ng sabungan at sa kanilang pagbiyahe, direkta raw silang sinabihan ng mga dumukot na sila ay may malaking kasalanan: “Bakit si Boss Atong daw ang binangga namin?” [17:28]. Ang pagbanggit sa pangalan ni Atong Ang ay tila nagpapahiwatig na ang motibo ng pagdukot ay direktang konektado sa negosyante.

Ang sumunod na rebelasyon ay nagpakita ng kabangisan ng kanilang kalagayan. Sinabi raw sa kanila, na tumawag si “Boss Atong” at sinabing “5,000 lang isang ulo ang binabayaran sa inyo” [18:05]. Ito ay nagbigay ng isang napakababang halaga sa kanilang buhay, isang nakapanghihinayang na presyo para sa isang buhay na tao. Ngunit, sa halip na agad na patayin, binigyan sila ng isang nakakatakot na pagpipilian: “kaso o patay” [18:16]. Sa pagitan ng kamatayan at pagkulong, natural lamang na pinili nila ang kaso.

Dinala sila sa isang tinatawag nilang “safe house” [18:34], mga 15 minuto ang layo mula sa sabungan. Pagkatapos ng ilang oras, dinala sila sa Pagsanjan, Laguna [19:10], kung saan naganap ang isa pang yugto ng kanilang paghihirap: ang pagtatanim ng ebidensya. Ayon sa testigo, “pincturan” sila at “tinaniman po sila sa amin na drugs” [19:29]. Ginamit ang operasyong ito, na sinasabi ng pulisya na “cloning operation,” upang mabigyan ng legal na basehan ang kanilang pag-aresto, sa halip na sila’y basta na lamang mawala.

Ngunit ang pinaka-hindi malilimutan ay ang kwento ng kanilang ‘di-inaasahang pagliligtas. Sa kanilang pagdadalamhati, nalaman nila na mayroong “umarbor” o pumigil sa kanilang tuluyang pagpaslang. Ito raw ay si Mayor Volter (na sinabing X-Mayor ng Halahala, Rizal) [23:57]. Si Mayor Volter daw ang tumawag kay Boss Atong, at dahil sa pakiusap na ito, nabuhay sila at pinalitan na lamang ng kaso ang kanilang kinahihinatnan. Ang insidenteng ito ay nagbigay-linaw sa lalim ng koneksyon at kapangyarihan na umiikot sa kasong ito, na tila may mga “bigating” tao na kayang makipag-usap sa itinuturong mastermind upang baguhin ang takbo ng kamatayan.

Ang Tanong sa E-Sabong at ang Kinabukasan ng Hustisya

Bilang operator at service provider ng e-sabong (Lucky 8), nagbigay din ng pahayag si Atong Ang tungkol sa alegasyon ng “chope” o game-fixing. Iginiit niya na mahirap tukuyin ang chope dahil hindi sila ang direktang nagpapanalo at nagpapataya; sila ay nagbibigay lamang ng serbisyo, at ang pustahan ay nasa “taong bayan” [28:06]. Aniya, patuloy silang nagbabantay, ngunit imposibleng makapasok ang chope kung hindi ito sinasang-ayunan ng lahat ng grupo.

Subalit, ang mga teknikal na usapin tungkol sa sabong ay naging pangalawang isyu na lamang sa gitna ng mga nakakabiglang paghahayag tungkol sa mastermind at sa mga opisyal ng pulisya. Ang mga pagdinig ay nag-iwan ng isang malaking katanungan sa bansa: kung ang isang tao ay may impluwensya hanggang sa pinakamataas na hukuman, at kung ang buhay ay nabibili at natutubos sa halagang P5,000, may pag-asa pa bang matamo ang tunay na hustisya? Ang pambansang takot na ito ay nagpapakita na ang laban ng mga pamilya ng mga nawawalang sabungero ay hindi lamang laban sa mga kriminal, kundi laban sa isang sistema na tila ba nababaluktot ng madilim at hindi nakikitang kapangyarihan. Kailangan pa ng masusing imbestigasyon at tapang upang masawata ang mastermind na tila ba, sa kanyang sariling salita, ay “kaya niya” ang lahat [00:24].

Full video: