‘Misteryo ng Narcolist Killings’: Isang Kapitan ng Pulis, Isinasabit sa Pagpatay kina Mayor Halili at Mayor Perez sa Gitna ng Salungat na Ebidensya at Nagtatagong Katotohanan

Sa isang nakakabiglang pagdinig sa Kongreso, unti-unting nababaklas ang matibay na pader ng misteryo at hinala sa likod ng dalawang high-profile na pagpatay sa mga alkalde na kapwa nasangkot sa listahan ng ilegal na droga ng pamahalaan. Tila may iisang anino ang sumusunod sa mga kasong ito—isang anino na nagmumula sa mga kaduda-dudang kilos ng ilang miyembro ng Philippine National Police (PNP) at sa tila sinadyang pagkukubli ng mga kritikal na ebidensya.

Ang pagdinig, na pinamumunuan ni Congressman Dan Fernandez, ay naging entablado ng matinding komprontasyon, kung saan ang mga opisyal ng pulisya ay sumailalim sa mapanuring tanong tungkol sa kanilang mga assignment, mga koneksyon, at mga investigation report na tila punung-puno ng butas at hindi magkakatugma.

Ang Hiwaga sa Pagitan ng Cebu at Calamba: Ang Pagpaslang kay Mayor Halili

Nagsimula ang interrogation sa kaso ng pagpatay kay Mayor Antonio Halili ng Tanauan City noong Hulyo 2, 2018. Kilalang-kilala si Halili sa kanyang walk of shame campaign laban sa droga, bago siya pinaslang ng isang sniper habang nagtataas ng watawat ng Pilipinas [00:24].

Ang sentro ng pagdududa sa kasong ito ay umiikot kay Police Captain Kenneth Paul Albotra (na ang rank ay naging paksa ng pagtatanungan), isang opisyal na nagmula sa Region 7. Ayon sa rekord, bigla siyang inilipat sa Calamba City (karatig-bayan ng Tanauan) ilang araw bago ang insidente.

Ayon sa affidavit ni Captain Albotra, inilipat siya mula Region 7 patungong Region 4A noong Hunyo 4, 2018, at ang kanyang special order ay naisumite noong Hunyo 14 [04:29]. Ngunit ang pinakamahalaga, umalis siya noong Hunyo 27, ilang araw lamang bago ang pagpatay kay Mayor Halili [05:04]. Sa loob ng 23 days na assignment na ito, anim na araw lamang daw siyang aktibo bilang Intel operative ng Drug Enforcement Unit (DEU) ng Calamba City [04:12].

Matindi ang pagdududa ni Cong. Fernandez, na nagkomento na ang timing ng paglipat ni Albotra ay “very unexpected” [06:05] at nagpapahiwatig ng “cross jurisdiction” na operasyon. Ang teorya ay ito ay utos mula sa matataas na puwesto para sa isang “war on drugs” operation, na kinumpirma ng testimonya ni GM Garma na si Albotra ay kabilang sa team, kahit hindi siya ang aktuwal na gunman [01:00:26].

Nang direkta siyang tanungin, mariing sinabi ni Captain Albotra na malinis ang kanyang konsensya: “I’m my conscience is very clear. I have not involved in any way to the killing Mayor Halili.” [09:54]. Gayunpaman, inamin niya kay GM Garma na siya ay “part of the said operation,” bagamat inilarawan niya ang kanyang trabaho bilang “compartmentalized” [08:45].

Ang pagdinig ay nagtanong din sa kanyang koneksyon kay Major Andulan, na kapwa niya classmate (PNPA Class 2006) at kaibigan. Ang koneksyon na ito ay lalong nagpapatingkad sa network ng mga opisyal ng pulisya na may mga assignment na tila nagkakasalungatan sa ordinaryong pamamaraan ng PNP.

Ang Nawawalang CCTV at ang Mismatched na Suspek: Ang Kaso ni Mayor Perez

Kung ang kaso ni Halili ay may misteryosong timing ng assignment, ang pagpatay naman kay Mayor Cesar Perez ng Los Baños noong Disyembre 3, 2020, ay napuno ng mismatched na ebidensya at pagtataka.

Nagsimula ang scandal sa pagdinig nang kuwestiyunin ni Cong. Fernandez ang pagkawala ng mahahalagang ebidensya—ang CCTV footage. Tinanong niya si Colonel Jiel Garduque, ang noo’y Chief of Police ng Los Baños, kung bakit hindi isinama sa evidence na isinumite sa piskalya ang CCTV na umano’y nagpakita kung sino ang pumatay [18:50].

Bagamat iginiit ni Colonel Garduque na kasama sa imbestigasyon ang CCTV, at napansin pa nila ang isang van na may plakang AKA 4033 at ang isang tao sa footage [28:08], kinumpirma naman ni dating Konsehal Norvin Tamisin na hindi nila nakita ang kopya ng CCTV sa piskalya bago isampa ang kaso [19:31]. Mas nakakagulat pa, ayon sa isang witness na kinonsulta ni Konsehal Tamisin, ang mga affidavit ay pinirmahan nang walang presensiya ng piskal at hepe, na inakalang para lamang sa “kaso ni Mayor Perez” at hindi gagamitin laban sa kanila [20:20].

Ang pinakamalaking tanong ay umiikot sa akusado—si former Konsehal Norvin Tamisin. Si Tamisin, na inaresto ng CIDG Batangas (sa ilalim ng pangangasiwa ng classmate ni Albotra na si Major Andulan) dahil sa warrant of arrest para sa murder [12:57], ay mariing itinanggi ang involvement sa krimen [45:52].

Ipinunto ni Cong. Fernandez ang nakakabahalang katotohanan: “Tingnan mo yung profile nung nilabasan niyo ng ano warrant of arrest… Hindi pareho doon sa subject person [sa CCTV],” [29:44] wika niya, na nagpapahiwatig ng posibleng frame-up o pagmamadali upang magkaroon lamang ng suspect. Mismong ang anak ni Mayor Perez ay hindi raw naniniwala sa investigation report ng pulisya [31:21].

Ang Anino ni Albotra at ang Narcolist

Sa pagitan ng dalawang kaso, muling lumabas ang pangalan ni Captain Albotra. Nang tanungin tungkol sa pagpatay kay Mayor Perez noong Disyembre 3, 2020, mariin niyang sinabi na nasa Cebu siya noong Nobyembre at Disyembre ng taong iyon, at “100%” na hindi siya ang nasa CCTV [01:01:45].

Gayunpaman, ang patuloy na pagkakadawit ng kanyang pangalan sa mga assassination na may tema ng droga ay nagpapalabas ng mas malalim na koneksyon. Kinumpirma ng PDEA Director General na sina Halili at Perez ay parehong nakalista sa narcolist [44:02]. Si Halili ay negated (inalis sa listahan) noong 2020, matapos siyang mapatay. Samantalang si Perez ay nananatiling nakalista nang siya ay pinaslang. Ang pagkakahawig ng konteksto ay nagtuturo sa posibleng state-sanctioned o politically-motivated na pagpatay.

Nagkaroon din ng pagdududa tungkol sa koneksyon sa pagitan nina Captain Albotra, Major Andulan, at dating PNP Chief na si General Bato Dela Rosa, dahil sa assignment ni Albotra bilang “bantay” sa anak ni Bato sa PNPA [01:04:21]. Ang mga personal at professional na koneksyon ay tila nagpapatibay sa ideya ng isang network na may kakayahang mag-operasyon sa iba’t ibang hurisdiksyon.

Ang Pag-usisa sa Command Responsibility

Hindi rin nakaligtas sa tanong si Colonel Patay, ang Regional Chief ng CIDG Region 4A noong panahon ng pagpaslang kay Perez. Kinwestiyon ang kanyang assignment timeline at kung siya ba ang nag-utos na arestuhin si Tamisin [37:11]. Itinanggi ni Patay ang direct order, sinabing relieved na siya nang ma-upload ang warrant ni Tamisin sa e-warrant system [54:24].

Ang maikling assignment ni Colonel Garduque sa Los Baños (4 na buwan lang [53:06]) at ang pabagu-bagong statement sa mga ebidensya ay lalong nagpalakas sa pangangailangan na imbitahan ang buong Special Investigation Task Group (SITG) Perez [24:38].

Ang layunin ni Cong. Fernandez ay alamin ang tunay na motive sa pagpatay kay Perez. Kung drug-related ito, aniya, “Bakit isang civilian ang nakita niyo na gumawa… when in fact he does not have any business doon po sa illegal drug trade?” [25:41].

Hamon sa Integridad ng Hustisya

Ang pagdinig ay nag-iwan ng isang malaking hamon sa integridad ng PNP at ng sistema ng hustisya. Ang pattern ng kahina-hinalang assignment ng isang opisyal malapit sa dalawang narcolist mayor, ang pagkawala ng kritikal na ebidensya tulad ng CCTV, at ang pagkaka-akusa sa isang suspek na hindi tugma ang profile, ay nagtuturo sa isang mas malalim at nakakabahalang kuwento.

Ang komite sa Kongreso, sa pamamagitan ng matitinding tanong at pag-iimbita sa lahat ng personnel na sangkot, ay umaasang makukuha ang kumpletong investigation report at malalaman ang sagot kung bakit tila may nagtatago ng katotohanan sa likod ng malagim na pagpaslang kina Mayor Halili at Mayor Perez. Ang laban para sa hustisya ay hindi pa tapos, at ang political will ng mga mambabatas ang magiging susi upang mabaklas ang network na nag-utos, nagplano, at nagbalatkayo sa likod ng mga krimen na ito. Higit sa lahat, ang katarungan ay hindi lamang para sa mga namatay na alkalde, kundi para sa rule of law na tila nababalutan na ng smoke and mirrors ng command influence at pagbabalatkayo.

Full video: