Mayor Alice Guo, Haharap sa Walang Katapusang Kaso: Lihim ng POGO, Ibinulgar ang Mas Malaking Krisis sa Pilipinas, Pinuna ang Pagkawala sa Realidad ng mga Opisyal

Ang kontrobersiya na bumabalot sa suspended Mayor ng Bamban, Tarlac na si Alice Guo ay hindi na lamang usapin ng misteryosong pagkatao. Ito ngayon ay isa nang malawakang kaso na naglalantad ng matitinding koneksyon sa kriminalidad, katiwalian sa gobyerno, at isang industriya—ang Philippine Offshore Gaming Operations (POGO)—na mas malaki pa ang sinisira kaysa sa idinudulot na pakinabang sa bansa.

Sa gitna ng mga pagdinig at serye ng imbestigasyon, inihayag ng Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) ang kanilang kahandaan na maghain ng patong-patong at non-bailable na kasong kriminal laban kay Guo. Ang desisyong ito ay nag-ugat sa matitibay na ebidensiyang nakalap ng ahensiya, na nagpapatunay umano sa direktang kinalaman ng alkalde sa operasyon ng POGO hubs sa kanyang bayan at maging sa kalapit na lalawigan ng Pampanga.

Ang Bintang at ang Misteryo ng McLaren

Sentro ng imbestigasyon ang operasyon ng POGO hubs tulad ng Hong Sheng, Zun Yuan, at BaFuLand, na pinaniniwalaang pugad ng illegal activities tulad ng human trafficking, torture, at kidnapping. Ayon kay PAOCC Spokesperson Winston John Casio, nakatakda silang magpulong upang palakasin pa ang mga kasong isasampa sa Department of Justice (DOJ), at tiwala sila na sapat na ang kanilang ebidensiya, lalo na’t nakita ang pirma ni Guo sa ilang dokumentong ginamit sa operasyon ng POGO.

Ngunit bago pa man dumating ang pormal na paghaharap sa hukuman, patuloy na bumabagabag ang iba pang mga misteryo na bumabalot sa alkalde. Isa na rito ang pagtatanong sa pag-aari ng isang mamahaling McLaren 620R sports car. Sa isang bahagi ng pagdinig, mariing pinabulaanan ni Guo na kanya ang kotse, kahit pa may mga ulat na nagsasabing nakapangalan siya bilang may-ari nito. Giit niya, hiniram lamang niya ang sasakyan, na nagkakahalaga ng 18 milyones ang duties ayon sa pagtaya, para sa isang car show sa Tarlac [00:43].

Ang sagot ni Guo ay lalong nagdagdag ng katanungan nang hindi niya agad mabanggit ang pangalan ng pinaghiraman, na kalaunan ay kinilala niya bilang si “Roy Padiernos,” isang car dealer [03:09]. Ang lalong nagpakumplikado sa sitwasyon ay ang pagtuklas na ang conduction sticker ng McLaren, nang i-check sa Land Transportation Office (LTO), ay nakarehistro pala sa isang Dong Feng utility vehicle [02:25]. At nang sumunod na araw, napansin ng mga awtoridad na tila “nagtanggal” ang sticker, na para bang naglaho ito. Ang serye ng mga misteryosong paglalaho—mula sa conduction sticker hanggang sa pinagmulan ng kaniyang yaman—ay nagbibigay-diin sa lalim ng kanyang culpability [03:36].

Ang mga kasong ito ay nagbibigay-diin sa kakulangan ng pananagutan ng ilang local government units (LGUs). Ayon sa PAOCC, hindi kapani-paniwala na ang ganito kalaking scam farms ay mamamayagpag nang hindi nalalaman ng mga lokal na opisyal. Binanggit pa ang POGO sa Porac, Pampanga, na nag-operate mula Enero hanggang Hunyo 2024 nang walang permit, na nagpapakita ng matinding kapabayaan o tahasang pakikipagsabwatan ng LGU [15:44].

Ang POGO: Ang Sikat na Benepisyo at ang Itinatagong Halaga

Dahil sa sentral na papel ng POGO sa kaso ni Mayor Guo, lumabas din ang malalimang pagtalakay sa totoong epekto nito sa bansa. Sa isang panayam kay Professor Sherwin Magno, isang ekonomista, mariin niyang ipinaliwanag ang dahilan kung bakit dapat nang tuluyan at permanenteng ipasara ang POGO sa Pilipinas.

Ayon kay Magno, kung titingnan sa perspektibong pang-ekonomiya, ang tanging benepisyo ng POGO ay nagmumula lamang sa:

Pagbabayad ng corporate income tax at personal income tax (bagama’t karamihan sa empleyado ay foreign nationals) [23:57].

Office rental at ang kaukulang VAT [24:12].

Revenue sa pag-lisensiya.

Ang kabuuang economic benefit ng POGO ay tinatayang nasa ₱134 Bilyon [26:58]. Ngunit, binigyang-diin ni Magno, ang halaga ng POGO ay mas mataas at may mas malaking sakop:

1. Malaking Gastos Panlipunan (Social Cost): Ito ang pinakamabigat na epekto. Kabilang dito ang additional cost sa law enforcement at immigration dahil sa pagdami ng POGO workers, ang sikolohikal na pinsala sa mga biktima ng kidnapping at human trafficking, at ang pagdami ng social fear sa mga komunidad na nakapalibot sa POGO hubs [25:15].

2. Pagbagsak ng Foreign Direct Investment (FDI) at Turismo: Ang mas mataas na antas ng kriminalidad na kaakibat ng POGO ay nagpapababa sa atraksiyon ng Pilipinas sa mga dayuhang mamumuhunan. Ang pagbagsak ng FDI at turismo dahil sa crime perception ay tinatayang aabot sa ₱26 Bilyon at ₱28 Bilyon ayon sa pag-aaral [42:09].

3. Ang Netong Negatibo: Ang pinakataliwas na katotohanan ay ang net o pinagsamang epekto. Kinumpirma ni Magno na ang cost ng POGO ay aabot sa ₱143 Bilyon, na mas mataas kaysa sa ₱134 Bilyon na benepisyo [27:06]. Sa madaling salita, mas malaki pa ang nalulugi sa Pilipinas kaysa sa kinikita nito mula sa POGO. Ang net benefit ay nasa 0.4% lamang ng GDP (Gross Domestic Product) noong 2021 [27:27], na napakaliit.

4. Gray List ng FATF: Nananatili ang Pilipinas sa gray list ng Financial Action Task Force (FATF) dahil sa mga isyu ng money laundering na konektado sa POGO at gambling. Ang implikasyon nito ay direkta sa ordinaryong Pilipino, lalo na sa mga Overseas Filipino Workers (OFWs), dahil nagiging mas matagal at mas scrutinized ang kanilang mga financial transaction at remittance [35:45].

5. Crowding Out ng BPO: Ang POGO ay sumasakop sa maraming office space, na nagpapataas ng rental cost sa real estate. Dahil dito, nagiging costly ang pag-o-operate para sa mas legitimate at mas malaking creator ng trabaho tulad ng Business Process Outsourcing (BPO), na higit na nag-eempleyo ng mga Pilipino [25:51].

Ang paglilinaw ni Magno ay matibay na argumento: ang maliit na benepisyo ng POGO ay madaling mapupunan ng pagtaas sa turismo, FDI, at BPO kung aalisin ang crime perception at social cost na dala ng POGO [38:55]. Kaya naman, ang kanyang matibay na rekomendasyon sa gobyerno ay ang tuluyan na itong ipasara.

Ang Haka-haka ng Kahirapan at ang Pagkawala sa Realidad

Ang tila pagbubulag-bulagan ng ilang opisyal ng gobyerno sa katotohanan ng POGO ay tila may ugat sa mas malalim na problema: ang pagkakawalay ng mga nasa kapangyarihan sa realidad ng buhay ng mga ordinaryong Pilipino.

Tinalakay din sa panayam ni Magno ang kontrobersyal na pahayag ni Presidential Adviser on Anti-Poverty Program Larry Gadon, na nagsabing ang kahirapan sa Pilipinas ay “haka-haka lang” dahil puno ang mga mall, fast food (Jollibee/McDonald’s), at siksikan ang mga kalsada [46:37].

Mariing kinuwestiyon ni Magno kung ang ganitong pananaw ba ay nagpapakita ng perspektiba ng administrasyon sa kahirapan, na kung totoo, ay lubhang nakababahala dahil nangangahulugan itong walang malinaw na programa ang pamahalaan upang solusyunan ang malawakang poverty incidence sa bansa [47:02].

Binigyang-diin ng ekonomista ang systemic at institutional na mga dahilan ng kahirapan na dapat tugunan ng gobyerno, hindi ng “resiliency” lang ng Pilipino:

Depektibong Sistema ng Edukasyon: Kailangan ng free quality education para makaahon ang mga tao. Ang mababang kalidad ng edukasyon ang naglilimita sa mga Pilipino na makamit ang demographic sweet spot ng bansa [49:27].

Problema sa Kalusugan: Ang kakulangan sa maayos na health system ay nagiging dahilan ng medical bankruptcy ng mga mahihirap [50:24].

Malnutrisyon at Stunting: Ang 50% stunting incidence sa mga batang mahihirap ay nagdudulot ng problema sa cognitive development, na nagiging intergenerational poverty [51:28].

Para kay Magno, hindi lamang sapat na magbigay ng dole out o cash assistance. Ang gobyerno ay may responsibilidad na “i-break ang cycle ng poverty” sa pamamagitan ng pagtugon sa mga ugat ng problema [52:33]. Ang pagkakaroon ng opisyal na may mindset na ang kahirapan ay “haka-haka” lamang ay nagpapakita ng malaking disconnect sa pagitan ng mga nasa kapangyarihan at ng milyong-milyong naghihirap na Pilipino.

Pagtapos sa Katiwalian at Paghahanap ng Solusyon

Ang kaso ni Mayor Alice Guo ay naging salamin ng mas malaking krisis sa Pilipinas—mula sa katiwalian sa POGO, pagdami ng kriminalidad, negatibong epekto sa ekonomiya, hanggang sa pagkawala sa realidad ng mga opisyal ng gobyerno hinggil sa kahirapan.

Ang PAOCC ay nanawagan para sa isang “whole of government approach” at “whole of nation solution” [01:00:21]. Ito ay nangangailangan ng mas proactive na LGU, na magsisilbing mata at tainga ng gobyerno sa ground. Mahalaga rin ang pakikipagtulungan ng komunidad upang i-report ang mga scam hubs sa kanilang lugar [01:09:09].

Ang mga kasong kinakaharap ni Guo at ang diskurso tungkol sa POGO ay nagsisilbing wake-up call sa administrasyon upang itaas ang standard ng pamamahala at magtalaga ng mga competent at empathetic na opisyal. Sapagkat sa dulo, ang mga Pilipino ang nagbabayad ng buwis na ginagamit sa suweldo ng mga opisyal na umaasa lamang sa resiliency ng bayan. Kailangan ng seryosong aksyon upang hindi na maging “tampulan ng tawanan at tukso sa international community” ang Pilipinas dahil sa kriminalidad at money laundering [01:08:10]. Ang bayan ay naghihintay, at ang katotohanan ay mas masakit kaysa sa telenovela o drama sa social media.

Full video: