Luhaang Pag-apela ni Royina Garma sa Kongreso: Anak na Tatlong Beses Nagtangka Magpakamatay, Idinahilan Upang Iwasan ang Contempt!

Sulyap sa Gitna ng Sigwa: Ang Emosyonal na Pagsambit sa Kongreso

Hindi pangkaraniwang senaryo ang nasaksihan sa loob ng Congressional Quadcom (Committee) hearing nang biglang umakyat ang tensyon mula sa pulitikal na usapin patungo sa isang personal at nakakaantig na drama. Sentro ng sigwa si dating Philippine Charity Sweepstakes Office (PCSO) General Manager at dating Police Colonel Royina Garma, na sinita at tuluyang napasailalim sa contempt ng komite dahil sa akusasyon ng pag-iwas sa mga sensitibong tanong. Subalit ang pinaka-hindi malilimutang sandali ay ang kanyang luhaang pag-apela, kung saan idinahilan niya ang kritikal na kalagayan ng kanyang anak upang pakiusapan ang mga mambabatas na bawiin ang utos ng pag-contempt.

“I have a daughter waiting for me who attempted to kill herself three times. I cannot leave her, Mr. Chair. She’s waiting for me, she attempted three times, Mr. Chair. That’s why I cannot leave her now. I will answer all your questions, Mr. Chair,” ito ang nakakagulat at emosyonal na mga salitang binitawan ni Garma [00:02, 45:58]. Ang kanyang desperadong pagsambit ay naglalatag ng isang matinding panawagan na nagpapaalala sa lahat na sa likod ng matitinding posisyon at mga kontrobersya, may mga pamilya at personal na paghihirap ang mga taong nasasangkot.

Ngunit ang personal na trahedyang ito ay naganap sa gitna ng isang serye ng malalaking akusasyon at pagdududa na pilit na inuusisa ng komite. Ang pagdinig ay hindi lamang tungkol sa kanyang mga travels o ang misteryosong pagkansela ng kanyang US visa, na aniya’y hindi niya alam ang dahilan [46:14], kundi tungkol din sa mas malalim na koneksyon sa mga kontrobersyal na isyu na bumabalot sa nakaraang administrasyon.

Ang Kadena ng Kontrobersya: Mula sa Maagang Pagretiro Hanggang sa Pwesto sa PCSO

Isa sa mga pangunahing punto ng pagdududa na itinaas ng mga mambabatas ay ang mabilis na transisyon ni Garma mula sa serbisyo-militar patungo sa posisyon niya sa PCSO. Detalyadong sinita ni Congressman Padano ang kanyang maagang pag-avail ng early retirement noong Hunyo 22, 2019, at ang napaka-bilis na anunsyo ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ng kanyang appointment bilang General Manager ng PCSO dalawang araw lang ang nakalipas [01:13, 01:28].

Tila nagpapahiwatig ang komite na mayroong “padulas” o matibay na ugnayan na nagbigay-daan sa pagtalaga ni Garma sa naturang posisyon. Mas tumibay pa ang hinala nang usisain ang ugnayan niya sa kanyang mga classmates sa Philippine National Police Academy (PNPA) Class of 1996, partikular si Colonel Leonardo, at ang mga meeting sa Davao noong Hunyo 28, 2016, bago pa man opisyal na umupo si dating Pangulong Duterte sa pwesto [01:48, 03:41]. Bagama’t hindi sigurado sa eksaktong petsa, inamin ni Garma na nagkaroon nga ng naturang meeting [03:48], isang pag-amin na nagtali sa kanya sa mga usapin ng ‘Davao Group’ at impluwensya.

Ang Nakatagong ‘Drug List’ at ang Kaso ng Davao Penal Colony

Gayunpaman, ang pagdinig ay hindi lamang sumentro kay Garma at sa kanyang mabilis na promosyon. Mas lumalim ang imbestigasyon patungo sa mas mabibigat na isyu: ang serye ng pagpatay sa Davao Penal Colony (Dapecol) at ang misteryo ng ‘drug lists.’

Ang komite ay naghahanap ng kasagutan tungkol sa pagkakasangkot ng ilang opisyal, kasama sina Colonel Leonardo at Garma, sa pag-a-assign kay SPO4 Naris sa PCSO [19:01]. Si SPO4 Naris, na ngayon ay tinatangkang ipahanap ng NBI at PNP dahil sa contempt citation [15:23, 15:33], ay tinukoy bilang major player sa mga serye ng pagpatay, kabilang ang conspiracy to commit murder [18:34].

Naging mas matingkad ang detalye nang usisain ang pagpatay sa tatlong alleged Chinese drug lords na nakakulong sa Dapecol [21:21]. Ayon sa testimony, ang pagpatay ay hindi mangyayari kung walang partisipasyon ng mga opisyal ng Davao Penal Colony. Ang pag-iisa ng PDL Tatatan at Andy Magdadaro sa iisang selda—kasama ang mga foreign national—matapos ang tila ‘galugad operations’ na humantong sa pagkumpiska ng mga contraband [24:30], ay nag-udyok sa komite na maghinala sa isang conspiracy to commit murder [20:51]. Ang mga pangyayari ay tila orchestrated, na nagbibigay-diin sa sinabi ni Director General Lasso ng PDEA: “There is always a time for Reckoning” [29:43].

Dahil dito, nagpasa ng mosyon si Congressman Acop upang i-direkta ang National Bureau of Investigation (NBI) na magsagawa ng masusing imbestigasyon at maghain ng kaukulang kaso batay sa lahat ng ebidensya at dokumentong ibinigay sa komite [30:04, 30:13].

Ang ‘Charity Fund’ ng PCSO at ang Misteryo ng Yumayaman na Opisyal

Samantala, naging usapin din ang financial transparency, partikular kay Colonel Leonardo. Ibinunyag sa pagdinig ang mabilis na pag-angat ng net worth ni Leonardo, na umabot sa P6.6 milyon noong 2021 at tumaas sa P8.1 milyon noong 2023, isang pag-angat na humigit-kumulang P2 milyon sa loob ng dalawang taon [34:03, 36:20].

Mas pinalaki pa ang pagdududa nang usisain ang koneksyon ni Leonardo sa isang business interest at financial connection na tinawag na “Amon Logistics,” isang kumpanyang nagde-deliver ng kargamento mula sa pier patungo sa warehouse, na aniya’y family business [32:03, 33:30].

Kasabay nito, muling nabaling ang usapan kay Garma at sa kanyang pagiging General Manager ng PCSO. Kinumpirma niya na nagbibigay ang PCSO ng pondo sa Philippine National Police (PNP), na aniya’y charity fund na galing sa sales ng Small Town Lottery (STL) [37:35]. Ang pondong ito ay nakatuon sa medical programs ng PNP at NBI, at umaabot sa P7 hanggang P9 milyon monthly, depende sa benta [38:33, 39:11]. Kinumpirma rin ni Garma at ni Colonel Leonardo ang pagkakaroon ng ‘drug list’ [39:56].

Ang Kaparusahan at ang Huling Pag-asa

Sa bandang huli, bumalik ang pokus sa pag-iwas ni Garma sa mga tanong. Matapos ang sunud-sunod na pagtatanong at pag-iwas, tuluyan siyang sinita sa contempt, hindi lang dahil sa usapin ng kanyang US travel, kundi dahil sa pag-iwas niya sa lahat ng tanong from the very start [48:05].

Nagbabala si Congressman Padano na mayroon siyang sapat na proof na magpapatunay na nagsisinungaling si Garma, isang banta na magdudulot ng matinding tensyon sa susunod na pagdinig [48:33].

Sa huling bahagi ng pagdinig, ipinaliwanag ng committee na wala na silang recourse na bawiin ang contempt order dahil sa kawalan ng quorum [49:03]. Ang tanging paraan para bawiin ni Garma ang contempt ay ang maghain ng motion for reconsideration o dumulog sa korte [49:11, 49:42].

Bagama’t nakiramay ang komite sa sitwasyon ng kanyang anak, nanatili ang desisyon. Bilang pagpapakita ng malasakit sa kanyang kalagayan, nagmungkahi si Congressman Fernandez na i-direkta ang Sergeant-at-Arms na “to patch to be with her” (ang anak) [50:41, 50:51]. Sa huli, isinuspinde ang pagdinig, ngunit dala ni Royina Garma ang bigat ng contempt at ang pagdududa sa katotohanan ng kanyang mga pahayag. Ang kanyang emosyonal na pag-apela ay nagpapatunay na ang labanan para sa katotohanan ay hindi lamang pulitikal kundi personal, na humahantong sa mga trahedya na umaalingawngaw sa kabuuan ng bansa. Ang reckoning ay nagsimula na, at ang susunod na pagdinig ay inaasahang magbubunyag ng mas maraming lihim.

Full video: