Krisis sa Pagkatao at Pambansang Seguridad: Ang Bawat Kasinungalingan ni Mayor Alice Guo ay Nagbubunyag ng Ugat ng POGO Politics

Ang iskandalo ni Mayor Alice Guo ng Bamban, Tarlac, ay hindi na lamang usapin ng lokal na pamamahala o ordinaryong usaping pulitika. Ito ay isang nakababahalang krisis sa identidad at pambansang seguridad na naglantad sa mapanganib na lalim ng operasyon ng POGO (Philippine Offshore Gaming Operator) sa Pilipinas. Sa sunud-sunod na pagdinig sa Senado, isa-isang nabuksan ang mga pinto ng pagtatago at kasinungalingan, na nagpapatunay na ang alkalde ay sentro ng isang malaking operasyon na konektado sa bilyon-bilyong halaga ng laba-pera at organisadong krimen.

Batay sa masusing imbestigasyon ng mga senador, lalo na ni Senador Sherwin Gatchalian, lumalabas na ang buong pagkilos ni Guo ay nakabalangkas sa pagtatago ng katotohanan tungkol sa kanyang pagkamamamayan, pamilya, at koneksyon sa pinakamasahol na sindikato sa Asya. Ang bawat pahayag niyang “I don’t know” at “Hindi ko po alam” ay nagdulot lamang ng mas matinding pagdududa, lalo pang nagpalalim sa ugat ng kontrobersiya. Sa huli, ang kuwento ni Alice Guo ay naging isang matinding babala: isang wake-up call sa lahat ng Pilipino laban sa lumalaking banta ng POGO Politics.

Ang Paghahanap sa Tunay na Ina: Isang Chinese Citizen at ang Legal na Bangungot

Ang pinakamabigat na butas sa depensa ni Mayor Guo ay ang isyu ng kanyang pagkamamamayan. Sa simula pa lamang, binigyang-diin niya na ang kanyang ina ay isang Pilipinong kasambahay na nagngangalang Amelia Leal Guo—isang kuwento na nagbigay-daan sa kanyang pagtakbo sa puwesto. Ngunit ang imbestigasyon ni Senador Gatchalian ay nagbigay ng matibay na ebidensiya na taliwas dito.

Ayon sa mga rekord at personal na pagsusuri ni Gatchalian, malakas ang hinala na ang biological mother ni Alice Guo ay isang Chinese Citizen na nagngangalang Wen Lin. Ang hinala ay ibinatay sa mga dokumento ng Bureau of Immigration (BI), flight records, at maging sa mga testimonya ng mga taong nagtrabaho sa family business ng mga Guo sa Valenzuela City, kung saan ipinakilala ni Guo si Wen Lin bilang kanyang ina.

Ipinunto ng Senador na ang isyu ng citizenship ay sentro ng legal na komplikasyon dahil sa prinsipyo ng jus sanguinis (pagkamamamayan batay sa dugo) na sinusunod sa Pilipinas. Kung mapapatunayang ang kanyang ina ay Chinese, magiging direktang apektado ang bisa ng kanyang birth certificate at pasaporte, at lalo na ang kanyang certificate of candidacy (COC). Sa madaling salita, ang pagiging alkalde, na kinuha niya sa pamamagitan ng pagdedeklara ng kanyang sarili bilang isang Pilipino, ay mawawalan ng legal na basehan. “In our system, we follow the bloodline… kung ano ang parents mo, iyon ang nationality mo,” paliwanag ni Gatchalian, binibigyang-diin ang seryosong implikasyon sa kanyang pagiging lingkod bayan. Kung ang pundasyon ng kanyang pagkatao at pagkapubliko ay nakabase sa isang malaking kasinungalingan, gaano pa kasalimuot ang iba pa niyang tinatago?

Ang Web ng Pagtatago: Mga Kapatid at Kumpanya

Bukod sa isyu ng ina, lumabas din ang pagtatago ni Mayor Guo sa kanyang mga kapatid—sina Sheila Leal Guo at Siemen Leal Guo. Sa naunang pagdinig, inamin ni Guo na hindi niya sigurado kung kamag-anak niya ang mga ito, sa kabila ng magkakasamang pangalan sa maraming legal documents ng kumpanya. Ngunit sa huli, matapos ang masusing pagbusisi, kinumpirma niya na magkapatid nga sila.

Ang pag-uurong-sulong ni Guo sa pag-amin ay nagbigay-diin sa intensyonal na pagtatago. Ang kanyang rason? Upang huwag daw madamay ang ibang tao. Ngunit ang mga ebidensya ay nagpapakita na siya, si Sheila, at si Siemen ay magkakasama sa mga negosyo at may mga travel records na nagpapatunay na naglalakbay sila bilang magkakasama—isang patunay ng malapit na ugnayan. Para kay Senador Gatchalian, ang pagtatago ng simpleng katotohanan tungkol sa pamilya ay nagpapalabas na may mas malaking sikreto pang nais ipagtanggol. Sa halip na protektahan ang kanyang pamilya, lalo lang niya silang isinadlak sa ilalim ng matinding pagdududa.

P6.1 Bilyon: Ang Sukat ng Laba-Pera sa Bamban

Ang isyu ng citizenship at pamilya ay humahantong sa pinakamalaking katanungan: Saan nanggaling ang bilyon-bilyong pera sa likod ng POGO hub sa Bamban?

Dito pumapasok ang masamang koneksyon ni Guo sa Hong Sheng/Zun Yuan POGO Hub. Tinatayang P6.1 bilyon ang inilaang pondo para ipatayo ang napakalaking complex na ito—isang shopping mall, condominium, at iba pang pasilidad—sa isang 10-hektaryang lupa. Para sa isang third-class municipality na tulad ng Bamban, ang P6.1 bilyong investment ay isang anomaly na dapat sanang nag-udyok ng red flag sa sinumang matino at mapagmatyag na lokal na opisyal.

Ngunit tulad ng ipinunto ni Gatchalian, ang operasyon sa Bamban ay isang clear example of large-scale money laundering. Ang lohika ay simple ngunit nakakatakot: “Sino namang bangko ang magpapahiram ng P6.1 bilyon sa POGO na alam nilang illegal ang activity?” Ang sagot: Wala. Dahil dito, ang perang ginamit ay tiyak na nanggaling sa labas ng bansa at, mas nakakabahala, mula sa ilegal na aktibidad at mga transnasyonal na sindikato na ayaw ma-trace ng banking system ng Pilipinas.

Lalo pang nag-alala ang publiko nang mabunyag na ang tatlo sa apat na partners ni Alice Guo sa kumpanya (Baufo) na nagpatakbo ng POGO ay may mga warrant of arrest sa kani-kanilang bansa, kabilang ang isang Wang Jiankang. Ang mga taong ito, na may koneksyon sa organized crime, ay tahimik na nakapag-set up ng bilyon-bilyong operasyon sa Pilipinas, sa mismong teritoryo ni Mayor Guo.

Ang mga Sindikato, Human Trafficking, at POGO Politics

Ipinakita ng imbestigasyon na ang POGO ay hindi lamang sugal. Ito ay criminal activity. Sa anim na magkakasunod na raid sa POGO, libu-libong tao ang nasagip, at ang common denominator ay: mga sindikato ang nagpapatakbo.

Human Trafficking at Torture: Ginagamit ang lisensya ng POGO bilang front upang makapag-recruit ng mga dayuhang trabahador mula China at Vietnam. Pagdating sa Pilipinas, kinukulong at kinukuha ang kanilang pasaporte (illegal detention), at pinagtatrabaho sila sa scamming o minsan pa’y may torture chambers sa loob ng hub.

Scamming sa mga Pilipino: Ang POGO ay hindi lamang tumatarget ng mga dayuhan. Nabunyag na ang mga scamming operation na nagaganap sa loob ng POGO ay naka-target din sa mga Pilipino. Tinatayang P2.5 bilyon hanggang P8 bilyong piso ang halaga ng scam money na nanggagaling sa mga Pilipino. Ang pera na ginagamit ng mga sindikato ay nanggagaling din sa pag-i-scam sa ating mga kababayan, na siyang nagpapalala sa sitwasyon.

Ang nakakatakot na resulta ng lahat ng ito ay ang tinawag ni Senador Gatchalian na POGO Politics. Ang malalaking halaga ng salaping hindi ma-trace ay ginagamit para manuhol at maglagay ng mga pulitiko sa iba’t ibang antas ng gobyerno, mula lokal hanggang nasyonal, para makakuha ng proteksyon at makalusot sa batas. Ito ay isang banta sa pambansang seguridad na mas malaki pa sa narco-politics.

Dahil dito, mariing nanawagan si Senador Gatchalian sa Pangulo na iband na ang POGO nang tuluyan at agad-agad (outright ban) sa pamamagitan ng executive decision, bago pa man tuluyang lumalim ang ugat ng kriminalidad at masira ang integridad ng darating na eleksiyon.

Pananagutan: Ang Mayor, ang Munisipyo, at ang PAGCOR

Ang isyu ng Bamban ay nagpapakita ng malaking kakulangan sa pananagutan.

Una, si Mayor Alice Guo. Bilang isang alkalde, may responsibilidad siyang pigilan ang ilegal na aktibidad sa kanyang teritoryo. Ang pagiging katabi lamang ng POGO hub sa munisipyo, at ang kawalang-malay (o sadyang pagbubulag-bulagan) sa napakalaking investment ng isang non-registered na kumpanya sa Pilipinas, ay sapat nang dahilan upang itanong ang kanyang accountability.

Pangalawa, ang PAGCOR. Inamin ni Guo na may PAGCOR representatives sa loob ng POGO hub 24/7. Ngunit nabigo ang mga ito na i-report ang halos 1,000 trabahador na walang gaming license o employment permit. Ipinapakita nito ang failure of regulation, kung saan ang mismong ahensiya na dapat nagbabantay ay pumayag na makalusot ang ilegal na operasyon. Para kay Gatchalian, dalawa ang may malaking pananagutan: ang LGU at ang PAGCOR.

Sa huli, ang pag-aaral sa kaso ni Mayor Alice Guo ay hindi lamang usapin ng pagtitiwalag sa puwesto o pagkawala ng Filipino citizenship. Ito ay isang salamin ng malalim na problema ng bansa, kung saan ang isang simpleng alkalde ay naging sentro ng isang transnational crime na nagdadala ng bilyon-bilyong mystery money at nagbabanta sa pambansang halalan. Kung hindi ngayon aaksiyonan, tulad ng babala ng Senador, “Mas lalong mahirap [buwagin] pag napakalalim na yung ugat.” Ang agarang aksyon, regulasyon, at edukasyon sa publiko ang tanging paraan upang matigil ang pagkalat ng kanser ng POGO Politics sa ating lipunan.

Full video: