HINDI TAYO LIGTAS: Ang Galit na Talumpati ni Senador Estrada na Naglantad sa Katotohanan sa Likod ng Bilyong Pandarambong ng mga “Ghost Engineers”

Isang matindi at hindi mapigilang sigaw ng galit ang umalingawngaw sa bulwagan ng Senado, nagmula sa dibdib ni Senador Jinggoy Estrada. Sa isang privilege speech na pinamagatang “No One is Safe,” lantarang ipinahayag ng beteranong mambabatas ang kanyang matinding pagkadismaya, pagkadiri, at galit, hindi lamang sa harap ng bilyon-bilyong anomalya sa flood control projects sa Bulacan, kundi dahil lalo na sa walang-galang at desperadong pagtatangka na gamitin ang kanyang pangalan at nakaraan upang ilihis ang atensyon mula sa tunay na isyu ng korapsyon.

Nagsimula ang lahat sa isang galaw ng Senado. Matapos ang sunud-sunod na pagdinig ng Blue Ribbon Committee, at dahil sa paulit-ulit at walang-hiyang pagsisinungaling sa ilalim ng panunumpa, pormal na inaresto at inilipat si Brice Ericson Hernandez—dating Assistant District Engineer at OIC ng Bulacan First Engineering District ng DPWH—sa Pasay City Jail. Ang paglipat na ito ay bunsod ng mosyon mismo ni Senador Estrada [00:49]. Kung akala ni Hernandez ay natapos na ang kanyang kalbaryo sa rehas, nagkamali siya. Ang sumunod na araw ay nagdala ng mas malaking eskandalo, kung saan ginamit ni Hernandez ang isang pagdinig sa Kamara upang maghasik ng blatant lie laban sa Senador [07:14].

Ang Walang-Hiya at Desperadong Paratang

Sino si Bryce Ericson Hernandez? Ayon mismo kay Senador Estrada, siya ay hindi lamang isang simpleng kawani ng gobyerno na “simply following orders” [03:49]. Siya ay isang taong “viciously, maliciously, and intentionally dragged and attacked” sa pangalan ng Senador, sa isang “desperate attempt to divert away from the real issue—his own involvement in ghost projects and questionable dealings” [07:32].

Ang paratang na ibinato ni Hernandez ay sukdulan: Inakusahan niya si Senador Estrada ng pagbababa umano ng ₱355 milyon na pondo sa mga proyekto sa Bulacan ngayong 2025, kalakip ang hinihinging 30% commitment o kickback [07:03]. Ito, aniya, ay isang kasinungalingan na nagpapakita kung gaano ka-crooked ang kanyang akusador. Sapat na ang paratang na ito upang mag-init ang ulo ng Senador, lalo pa’t nagmumula ito sa isang taong lantarang sinungaling at napatunayan nang nagtangkang linlangin ang Senado.

“Hindi pa ako tapos at lalong hindi ko kayo uurungan,” mariing pahayag ni Senador Estrada [02:27]. Ang galit na ito ay hindi lamang personal, kundi isang kolektibong pribilehiyo upang ipagtanggol ang dangal ng Senado at higit sa lahat, ang kaban ng bayan. Ginamit ng Senador ang kanyang oras upang isa-isahing hubaran ang mga kasinungalingan at ipakita sa publiko kung sino talaga ang mastermind at engineer ng pandarambong.

Ang Bilyong Pera sa Casino at ang mga “BGC Boys”

Kung nagpapanggap si Hernandez na inosente, tinuldukan ito ni Senador Estrada sa pamamagitan ng matitibay na ebidensya at sinumpaang salaysay. Binanggit ng Senador na si Hernandez—na gumagamit din ng alyas na Marvin Santos de Guzman sa casino—ay kabilang sa tinatawag na “BGC Boys” (Bulacan Group of Contractors), isang grupo ng mga opisyal ng DPWH na suki sa casino [08:58]-[09:11].

Ang pagiging suki ay may malaking ebidensya: Si Hernandez ay nakapaglustay na ng umaabot sa ₱435 milyon sa sugal. Ang mas nakakagimbal, nakapag-launder (naglinis) na rin siya ng pera na humigit sa ₱1 bilyon [09:11]-[09:23]. Ang kasabwat niya, si RJ Dumasig (Project Engineer 1 ng Bulacan First District Engineering Office, alyas Sandro Bernardo Park), ay natalo naman ng ₱16.9 milyon [09:23]-[09:35]. Kabilang din sa mga “BGC Boys” si JP Mendoza (Chief ng DPWH Bulacan’s Construction Division, alyas PJ Castro), na may ₱418 milyon ring nilustay at naglinis ng mahigit ₱80 milyon [11:06]-[11:16].

Malinaw ang paglalahad: Ang kanilang mga gawain ay nagpapahiwatig na sila’y sangkot sa paglilinis o paglalaba ng mga nakulimbat nilang pondo ng bayan [09:47]. Kung saan nagmula ang bilyon-bilyong pera na ito?

Ang Sukdulang Ebidensiya: Pera sa Kahon ng Noodles

Dito pumasok ang pinaka-emosyonal at nakakagulantang na detalye ng pandarambong. Sa pagtatanong ni Senador Estrada sa Blue Ribbon Committee, inamin ni Ginang Sally Santos, ang General Manager ng Sims Construction Trading, ang nakapangingilabot na katotohanan [09:57].

Inamin ni Ginang Santos na naghatid siya ng kabuuang ₱1 bilyon na cash mula 2022 hanggang 2025 sa DPWH, at ito ay inaabot niya kay Mr. Bryce Hernandez [10:07]. Ang detalye ng paghahatid ang nagpatindi sa galit ni Senador Estrada:

Ang halaga ng pera na dinadala ay depende sa proyekto [10:30].

Minsan, ang halaga ay umaabot ng ₱245 milyon sa isang hatid [10:30].

At ang pinakamasakit pakinggan: Ang pera ay minsan nakalagay sa mga kahon ng noodles! [10:30].

“Kapal ng mukha mo!” [10:44] ang naging reaksyon ni Senador Estrada. Ang bilyong piso na dapat ay ginagamit para sa mga flood control projects—upang protektahan ang buhay at ari-arian ng mga Pilipino mula sa baha—ay minamasahe at itinatago sa simpleng kahon ng noodles, na para bang ito ay ordinaryong paninda at hindi dugo’t pawis ng mga nagbabayad ng buwis.

Ang Katalinuhan ng Luho: Ang Imposibleng Koleksiyon

Hindi na siguro nakapagtataka kung bakit hindi nalalayo si Hernandez sa mga diskaya pagdating sa paramihan ng koleksyon ng mga sasakyan, pagkatapos ng bilyon-bilyong nakulimbat at nalustay [11:29].

Isang rank-and-file employee lamang ang kanyang asawa sa GSIS, ngunit sila ay nagmamay-ari ng isang koleksiyon ng luho na imposibleng mabili ng isang karaniwang kawani ng gobyerno. Inisa-isa ni Senador Estrada ang mga sasakyang ito [11:38]:

Mga Sasakyan ni Bryce Hernandez at Asawa:

Sasakyan ni Bryce Hernandez
Sasakyan ng Kanyang Asawa
Motorsiklo/Motorcycle Collection

Dodge Challenger
Toyota Hilux (Dalawa)
BMW R1250GS

Toyota Supra
Toyota Fortuner
Yamaha TMAX

Lamborghini Urus Performante
Kia Carnival
BMW C400 GT

Ford Everest
BMW X3
Ducati X Diavel Nera

Ford Territory
Toyota Land Cruiser
Honda Goldwing

Toyota Corolla Cross
Vespa Primavera
Ducati Street Fighter

Suzuki Jimny
Honda (Di Tiyak na Modelo)
BMW R1300GS

Mitsubishi Pajero
BMW (Di Tiyak na Modelo)
Vespa Scooter

Honda Civic Type R Turbo

Ito ay isang malinaw na listahan na nagpapakita ng hindi maipaliwanag na yaman. Ang depensa ni Hernandez? Na ang mga ito ay “part of a buy and sell business run by his sibling.” Subalit, malinaw na tanong ng Senador: “Bakit nakarehistro ang kanilang mga sasakyan sa kanilang mga pangalan kung sinasabi niya buy and sell business itong mga ginagawa nila? Gago! Magkano ba ang sahod ni Hernandez?” [13:11]-[13:32].

Ang mga larawan ni Senador Estrada kasama si Engineer Alcantara ay ginamit din bilang umano’y ebidensya laban sa kanya. Ngunit ayon mismo kay Senador Estrada, at kinumpirma niya sa pahayag ni Pangulong Marcos [14:03], ang mga larawan ay hindi sapat na batayan para patunayan ang malalim na relasyon. Ang paratang tungkol sa pekeng staff na nagngangalang Beng Ramos, na umano’y sangkot sa “pagdadala/pagde-deliver ng pera,” ay lalong nagpatunay sa kababawan ng akusasyon, dahil wala siyang staff na ganoon ang pangalan at hindi siya sangkot sa budget deliberations ng 2022 [15:31].

Huwag Gamitin ang Nakaraan: Isang Pagharap sa Hamon

Ang paggamit ng mga akusasyon laban kay Senador Estrada, na may kaugnayan sa kanyang nakaraan—ang kaso ng plunder kung saan siya ay na-acquit—ay itinuring niyang sandata [17:05]. Nauna na siyang binalaan na “easy target” siya kung magpapatuloy sa pag-iimbestiga [16:17].

Ngunit ang Senador ay matapang na humarap sa hamon. “Hinarap ko po sa hukuman lahat ng kasong inihain laban sa akin,” aniya. “Hindi po ako nawala. Hindi po ako nagtago. Hindi po ako tumakas” [16:37]-[16:57]. Kung nagawa niyang humarap sa korte at ma-acquit, lalong kakayanin niyang harapin ang isang lantarang sinungaling at magnanakaw tulad ni Hernandez [19:08].

“I will not be silence when I know I can contribute something to the task at hand,” matapang niyang deklarasyon [17:55]. Hindi siya uurong sa kanyang tungkulin, anuman ang panganib o ang cost [22:08].

Pangwakas na Panawagan: Hindi Pa Tapos

Ang galit ni Senador Estrada ay nag-iwan ng isang malinaw na mensahe: “But I will never allow the likes of Price Fernandez to turn the tables on me. Kayo ang nasasakdal sa mata ng taong bayan. Hindi ako” [22:41].

Ang pag-asa na maging “safe” ang taumbayan ay malabo hangga’t may mga “Bryce Hernandez na engineer ng kasinungalingan at pandarambong” [19:47]. Hindi ligtas ang pera ng bawat Pilipino na nagbabayad ng buwis habang may mga walang-konsensyang tao na isinusugal lamang sa casino ang pondong pinaghirapan [19:58]-[20:17].

Sa pagtatapos ng kanyang talumpati, inulit ni Senador Estrada ang kanyang panata: “I vow Never to let the masterminds and engineers of this massive defrauding of the Filipino people to silence me. Hindi pa ako tapos at lalong hindi ko kayo uurungan” [22:53]-[23:03]. Ang privilege speech na ito ay hindi lamang isang depensa, kundi isang matapang na pagpapahayag ng digmaan laban sa korapsyon, na nag-iwan ng matinding hamon sa buong gobyerno at sa bawat mamamayang Pilipino.

Full video: