HUSTISYA PARA SA 34 NA SABUNGERO, UMAARANGKADA: HIGH-RANKING POLICE GENERAL, PORMAL NANG SINAMPAHAN NG KASONG ADMINISTRATIBO DAHIL SA PAGHARANG SA IMBESTIGASYON!

Isang Matinding Balangkas ng Paglabag sa Tungkulin ang Binunyag; Napolcom, Nangako ng Mabilis at Walang Kinikilingang Hatol sa Loob ng 60 Araw

Makalipas ang matagal at masalimuot na paghihintay, isang napakalaking hakbang ang ginawa ng mga awtoridad patungo sa paglutas ng misteryo ng 34 na nawawalang sabungero, isang kaso na matagal nang bumabagabag sa pambansang kamalayan. Ang paghahanap sa mga biktima, na naglaho mula noong 2021 hanggang 2022, ay nagbigay-daan sa isang dramatikong pag-usad na ngayon ay nakatuon sa mismong hanay ng mga tagapagpatupad ng batas.

Sa isang serye ng mga kaganapan na nagpapakita ng pambihirang determinasyon ng pamahalaan na itaguyod ang rule of law, pormal nang naghain ng kasong administratibo ang National Police Commission (NAPOLCOM) laban kay Police Brigadier General Romeo Macapaz, isang mataas na opisyal na sinasabing naging hadlang sa paghahanap ng katotohanan.

Ang Nakakagulat na Akusasyon ng ‘Deliberate Obstruction’

Ang pormal na pagsasampa ng kaso ay isinagawa kasunod ng press conference noong Biyernes, Agosto 22, kung saan inihayag ng NAPOLCOM ang kanilang pasya matapos makita ang probable cause sa reklamo. Ang kasong inihain laban kay Macapaz ay tumutukoy sa Grave Misconduct and Conduct Unbecoming of a Police Officer [06:44]. Gayunpaman, ang ugatan ng reklamo ang talagang nagpatindig-balahibo sa publiko: ang alegasyon ng deliberate obstruction [00:31] sa imbestigasyon ng kaso ng mga nawawalang sabungero.

Ayon sa mga detalye, nag-ugat ang reklamo sa diumano’y pagtatangka ni Macapaz na baliktarin ang salaysay ng magkapatid na Patidongan—kung saan si Mr. Ilakim Patidongan ang pormal na naghain ng reklamo—upang palabasin na sila, at hindi ang iba, ang utak sa pagdukot sa 34 katao [00:51]. Isang akusasyon na hindi lamang nagpapakita ng paglabag sa tungkulin kundi isang seryosong pagtatangka na guluhin ang kaso at sadyang ilihis ang paghahanap ng katarungan para sa mga biktima at kanilang mga pamilya. Ang pagtatangkang ito ay diumano’y nangyari sa iba’t ibang insidente, kabilang ang sa Philippine Embassy sa Cambodia at sa Quezon City [00:42].

Ang Lihim na Motibo: Ang Ugnayan kay Atong Ang?

Ang kaso ni Macapaz ay hindi lamang tumatalakay sa isyu ng paglabag sa tungkulin; ito ay nagbubukas din ng pinto sa mga malalalim at seryosong hinala ng publiko. Matatandaang may malakas na alingasngas sa social media na nag-uugnay kay Macapaz sa prominenteng pigura ng sabong na si Charlie “Atong” Ang. Ang mga netizen, na matagal nang nakatutok sa kasong ito, ay nagdududa na ang umano’y pagharang ni Macapaz ay may kinalaman sa pagnanais na protektahan o ilihis ang imbestigasyon palayo sa mga indibidwal o grupo na may malaking impluwensya sa industriya ng sabong [01:25].

Sa gitna ng mga ganitong hinala, mas nagiging mabigat ang responsibilidad ng NAPOLCOM na patunayan ang kanilang kredibilidad at ang kanilang pangako na maging walang kinikilingan. Ang pag-usad ng kasong ito ay inaasahang maging batayan kung magkakaroon pa ng pag-asa ang mga pamilya ng mga nawawala na malaman ang buong katotohanan. Ang pagtatangkang gawing salarin ang mga testigo ay hindi lamang isang simpleng administratibong pagkakamali; ito ay tila isang malinaw na pagtatangka na linlangin ang sistema ng hustisya at ipagkait ang pag-asa sa mga naghihinagpis.

Ang Pangako ng NAPOLCOM: Mabilis, Tama, at Walang Kinikilingan

Sa press briefing, naging matatag at malinaw ang boses ng NAPOLCOM. Ipinangako ng mga opisyal na magiging mabilis ang proseso at ipapataw ang “hustisyang tama at hustisyang mabilis” [04:43]. Ito ay isang mahalagang pangako, lalo na’t madalas na inaabot ng matagal ang paglilitis sa mga kaso ng mataas na opisyal. Tinitiyak ng NAPOLCOM na makikita ng taong-bayan ang mabilis na disposisyon ng kaso.

Target na 60 Araw: Bilang pagpapakita ng mabilis na aksyon, nagbigay ng commitment ang NAPOLCOM na maglalabas sila ng resolusyon sa kaso sa loob lamang ng 60 araw [05:39]. Ang mabilis na proseso ay hindi lamang nagbibigay-linaw sa taong bayan kundi nagpapatunay na gumagana at epektibo ang mga institusyon ng gobyerno.

Walang Pera, Walang Impluwensya: Mas lalo pang tumibay ang paninindigan ng komisyon sa pagdedeklara na “hindi po iiral ng pera dito sa loob ng National Police Commission” [05:34]. Ito ay isang direkta at matapang na pahayag laban sa kultura ng palakasan at korapsyon, na naglalayong tiyakin sa publiko na ang desisyon ay ibabase lamang sa ebidensya at sa batas. Ang due process ay mahigpit na susundin, kung saan papakinggan ang bawat panig—mula sa nagrereklamo (Patidongan) hanggang sa sinasampahan ng kaso (Macapaz) [05:05].

Ang Proseso: Paghahanap ng Katotohanan sa ‘Full-Blown Hearing’

Ang pagsasampa ng formal charge ay simula pa lamang ng masalimuot na proseso. Ayon sa NAPOLCOM, agad itong ipapasa sa kanilang Legal Affairs Service [03:24]. Ang susunod na hakbang ay ang pagtatalaga ng hearing officer at pagbibigay ng pagkakataon kina Macapaz na tumugon at maghain ng kaniyang pleadings o kasagutan sa reklamo [07:00].

Magkakaroon ng “full-blown hearing” [03:56] kung saan ang mga ebidensya at stipulations of facts ay titingnan nang masusi. Ang prosesong ito ay tinitiyak na ang lahat ay mabibigyan ng karampatang due process—isang diwa ng batas na hindi dapat kalimutan [07:34].

Niliwanag din ng NAPOLCOM na sa kaso ni Macapaz at ng dalawa pa niyang kasama sa reklamo, tanging si Police Brigadier General Macapaz lamang ang nakitaan nila ng probable cause para sampahan ng kaso [06:26]. Ito ay nagpapatunay na masinsin ang pag-aaral na ginawa ng kanilang Internal Affairs Service (IMIS) bago sila nagpasya [07:11].

Pagkilos laban sa Ibang Opisyal

Bukod sa kaso ni Macapaz, sabay ring inihayag ng NAPOLCOM ang pagsasampa ng formal charge laban kay Police Major Anthony Franz Ramos, isang opisyal na nakatalaga sa tactics group ng Philippine National Police Academy (PNPA). Si Ramos ay nahaharap din sa kasong Grave Misconduct and Conduct Unbecoming of a Police Officer [02:25], bagamat ito ay hiwalay na insidente at hindi direktang konektado sa isyu ng mga nawawalang sabungero. Ang sabay na paghahain ng kaso ay nagpapahiwatig ng seryosong kampanya ng NAPOLCOM laban sa mga tiwaling opisyal sa kanilang hanay, anuman ang ranggo o posisyon.

Ang Susunod na Kabanata at ang Pag-asa ng mga Pamilya

Ang pormal na pagsasampa ng kasong administratibo laban sa isang Heneral ng Pulisya ay hindi lamang isang administratibong proseso; ito ay isang moral at emosyonal na panalo para sa mga pamilya na matagal nang umaasa sa katarungan. Sa wakas, umaarangkada ang kaso, at ang sentro ng usapin ay hindi na lamang kung sino ang kumuha sa mga sabungero, kundi kung sino ang sumubok na takpan ang katotohanan.

Ang desisyon ng NAPOLCOM en banc [04:11], kung saan titingnan at hahatulan ang kaso, ay inaasahang magpapalaya sa matagal nang nakakulong na katotohanan. Kung mapapatunayan si Macapaz na nagkasala, ang parusa ay maaaring umabot sa matinding pagdisiplina, pagtanggal sa serbisyo, at iba pang parusa na naaayon sa batas. Sa kabilang banda, kung siya naman ay mapapatunayang walang sala, ang proseso ay nagbibigay-daan sa kaniyang pag-abswelto [04:20].

Sa pangako ng komisyon na “wala po tayong uurungan, wala po tayong ah hindi po tayo papaimpluwensya sa kahit na sino man” [05:27], umaasa ang sambayanan na ang kasong ito ay magiging hudyat ng pagbabalik ng tiwala sa mga institusyon ng pulisya. Ang mga mata ng publiko, lalo na ng mga nagdurusa at naghahanap-buhay na pamilya, ay nakatutok ngayon sa NAPOLCOM, naghihintay ng resolusyon na magpapatunay na sa Pilipinas, ang hustisya ay hindi lamang para sa mayayaman at makapangyarihan—ito ay para sa lahat. Ito ang simula ng isang laban hindi lamang sa krimen kundi laban sa korapsyon na sumisira sa pundasyon ng kaayusan at katotohanan. Umaasa tayong sa loob ng 60 araw, ang pangako ng mabilis at tunay na hustisya ay magiging isang kongkretong katotohanan.

Full video: