HINDI NA MAKAKATAKAS: Tuluyang Ipinahold Departure Order si ‘Senior Agila’ ng SBSI; Mga Biktima, Nagsasayaw sa Tuwa—Tuldok na sa Kasamaan

Sa isang dramatikong pag-usad ng legal na laban na matagal nang nagpabigat sa dibdib ng mga biktima ng pang-aabuso, tuluyan nang ipinag-utos ang paglalabas ng Precautionary Hold Departure Order (PHDO) laban kay J-Rene Kilario, na kilala bilang “Senior Agila,” ang kontrobersyal na pinuno ng Socorro Bayanihan Services Incorporated (SBSI). Ang hakbang na ito, na inihain ng National Bureau of Investigation (NBI), ay hindi lamang isang pormal na pagkilala sa bigat ng mga akusasyon, kundi isang hudyat na nagsasabing “Game Over” na ang matagal nang pananalasa ng umano’y kulto sa Surigao.

Mula sa pananaw ng mga taong naghahangad ng hustisya, lalo na ang mga dating kasapi at mga biktima, ang balitang ito ay hindi simpleng update—isa itong Pambansang Selebrasyon [04:14]. Ang emosyon ay umaapaw, naghalong tuwa, galak, at mapait na luha ng ginhawa. Ito ang pagtatapos sa panahon ng pagkaalipin at pang-aalipusta na matagal nang kinaya ng mga taong sinubukang sirain ng kapangyarihan at kasinungalingan.

Ang Paghigpit ng Legal na Lambat: NBI, DOJ, at ang PHDO

Ang paghiling ng PHDO laban kay Senior Agila at iba pang pinuno ng SBSI, kabilang sina Mamerto Galanida, Janet Ahoc, at Karen Sanico, ay nagmula sa pagsusumite ng NBI ng karagdagang ebidensya sa Department of Justice (DOJ). Ang layunin ay maliwanag: pigilan ang sinuman sa mga akusado na makalabas ng bansa habang tumitindi ang imbestigasyon at pagdinig [00:33].

Ang mga kasong kinakaharap nina Senior Agila ay mabibigat at nakakapangilabot: child abuse, trafficking, kidnapping, at serious illegal detention [02:25]. Bukod pa rito, may alegasyon din ng paglabag sa batas tungkol sa paggamit ng umano’y ilegal na baril sa kanilang lugar sa Socorro. Ang NBI mismo ay nag-adopta ng inisyal na imbestigasyon na ginawa ng Commission on Human Rights (CHR) [01:29], na nagpapakita ng malawak at komprehensibong effort ng pamahalaan na bungkalin ang katotohanan.

Ang pagdinig na ginanap sa DOJ noong Lunes, na dinaluhan mismo nina Senior Agila at ng mga biktima, ay tumagal ng halos tatlong oras [03:25]. Ito ay isang clarificatory hearing kung saan nilinaw ang mga alegasyon at reklamo [02:38]. Ayon kay DOJ Spokesperson Nico Clavano, ang proseso ay kailangan muna upang i-clarify ang mga isyu at get certain facts straight bago magpatuloy sa Preliminary Investigation [02:59].

Ang Nakakakilabot na Detalye: Sapilitang Paggahasa at Pag-abuso sa Batas

Ang pinakamatinding bahagi ng pagdinig, at marahil ang pinagmulan ng matinding galit at emosyon ng publiko, ay ang mga detalyeng lumabas tungkol sa pag-abuso sa kabataan. Ayon sa mga ulat, ang mga biktima ay pinilit sa sapilitang pagpapakasal, kung saan ang isa umanong biktima ay isang 12-taong gulang pa lamang [25:57].

Ang kasamaan ay umabot pa sa puntong kailangan daw umanong gumamit ng gamot—partikular ang pampatigas o Viagra—sa mga lalaking kasosyo upang makumpleto ang sapilitang pagtatalik sa mga menor de edad na ayaw makipag-sex [47:25]. Ito ay isang antas ng perbersiyon at kalupitan na mahirap tanggapin ng lipunan. Ang mga batang ito, na dapat ay naglalaro at nag-aaral, ay pinilit na sumunod sa gusto ng Satanas na Tinatawag nilang Diyos [48:09].

Kapag tumatanggi ang mga bata, ang parusa ay brutal: pinapalakad nang nakaluhod, at pinagsasarhan ng gate sa loob ng tatlong araw [47:53]. Ang mga detalyeng ito ay nagbigay-diin kung bakit ang kaso laban sa SBSI ay hindi lamang tungkol sa illegal detention, kundi isang laban para sa dangal at kaligtasan ng mga kabataang Pilipino. Ang dating mapang-api na inaasahan umanong magiging role models ay siya pang nagbigay ng matinding trauma sa kanilang sariling komunidad.

Ang Yabang ng mga Akusado at ang Pagbunyi ng mga Biktima

Sa kabila ng pagiging seryoso ng kanilang kalagayan, ang mga akusado, lalo na sina Senior Agila at Galanida, ay inilarawan ng mga kritiko bilang mayayabang at nananatiling matigas ang mukha [07:29]. May mga pahayag pa umanong ang lahat ng reklamo ay “fabricated”—isang salitang pinagtatawanan at kinukutya ngayon ng mga biktima at kanilang mga tagasuporta [07:44].

Para sa mga naghahanap ng hustisya, lalo na ang mga whistleblowers at mga dating miyembro, ang kanilang tagumpay ay ramdam na ramdam. Matapos ang clarificatory hearing, ang mga testigo at biktima ay ibinalik sa kustodiya ng DSWD [03:29], ngunit si Senior Agila at iba pa ay pabalik sa detention cell ng Senado. Dito nag-ugat ang sigaw ng mga kritiko ng “Game Over,” habang inilarawan ang sitwasyon ng mga akusado: “Hindi na sila makaka-travel. Wala na, wala na, wala na” [11:12].

Ang mga sumasaksi sa laban na ito ay nagagalak hindi lamang dahil sa posibilidad na makulong ang mga akusado, kundi dahil sa isang malaking himala: ang dating mga miyembro na ikinulong at kinontrol sa loob ng SBSI ay ngayon libreng lumabas [55:15]. Ang positive side ay nakikita na: ang mga dating nakapiit ay wala nang pases na kailangan para lumabas-masok. Ito ang katuparan ng panalangin na walang sana [44:36] at claim it all the time [46:21].

Ang Pagbaluktot sa ‘Bayanihan’ at ang Kapangyarihan ng Pera

Ang Socorro Bayanihan Services Incorporated, na dapat sana ay sumasalamin sa diwa ng tunay na bayanihan—pagkakaisa at pagtutulungan—ay naging baluktot at kasuklam-suklam sa kamay ng mga bagong pinuno. Ang orihinal na grupo, na pinasimulan ng mga ninuno nina Ral (na binanggit sa transcript), ay walang bahid-dungis [01:03:04]. Subalit, ito ay ginawang instrumento para sa personal na interes—pera at kapangyarihan [01:03:45].

Inilahad ng mga kritiko na ang dahilan kung bakit nais makuha ng mga akusado ang liderato ng Bayanihan ay dahil sa ngalan ng pera [01:04:39]. Ang grupo ay ginawang kapital sa panahon ng eleksyon, kung saan ang mga miyembro ay ginagatasan, at ang tulong mula sa gobyerno ay umano’y ibinebenta pa sa mga miyembro. Ang grupong ito ay binuo upang maging isang power base na magbibigay ng leverage sa politika, hindi upang maglingkod [01:03:54].

Ang sitwasyon ay isang malaking insulto sa tunay na esensya ng Bayanihan, na matagal nang kinilala at iginagalang ng komunidad [01:08:31]. Ang kasalukuyang nangyayari ay nagbigay ng shame at kahihiyan sa pangalan ng grupo, na ngayon ay nabansagan bilang isang organisasyong gumagawa ng karahasan at pang-aabuso [01:09:03]. Ang panawagan ngayon ay para sa mga lehitimong tagapagmana ng Bayanihan na ibalik ang Bayanihan sa kuko ng mga nagkasala [01:02:25].

Ang Tuldok na Hinihintay: Hustisya na Siksik, Liglig, at Umaapaw

Ang laban ay hindi pa tapos, ngunit malapit na sa dulo. Ayon sa DOJ, may karagdagang reklamo pa na isasampa kay Senior Agila, at target ng mga piskal na makapagpalabas ng mga resolusyon sa mga reklamong ito sa susunod na buwan [03:41].

Ito ang huling chapter ng isang nakakakilabot na kuwento ng pang-aabuso. Ang pagpapakita ng lakas-loob ng mga biktima, na naglalayong maningil sa mga nang-alipusta [01:01:06], ay nagpatunay na walang sinuman ang mas mataas sa batas. Ang pag-aakala nina Senior Agila na sila na ang batas at Diyos ay nagbigay-daan sa isang parusa na made to order dahil sa sobrang talamak ng kanilang kasamaan [01:02:58].

Ang nangyayari ngayon ayon sa mga kritiko ay ang plano ng Panginoon [24:14]. Kung ang hearing ay nangyari lang sa Surigao, baka nauwi sa karahasan, ngunit dahil dinala sa Maynila, ang mga akusado ay napilitang humarap sa hustisya kahit wala silang pamasahe at baon [24:14]. Ang lahat ng ito ay siksik, liglig, at umaapaw na hustisya [57:38].

Ang aral sa kuwentong ito ay simple ngunit malalim: Huwag kayong mang-aapi at huwag kayong manluluko kung walang nagpapaloko [27:07]. Sa huli, ang katotohanan ang nagwawagi, at ang mga mapang-alipusta ay siyang lulunod sa sarili nilang kasinungalingan. Sa pagpapalabas ng Hold Departure Order, isang malaking hadlang ang inilagay ng gobyerno upang hindi na muling makatakas pa ang mga responsable. Ang tuldok ay malapit na, at ito ang simula ng victory party para sa lahat ng nagdasal at nagsumikap para sa tunay na katarungan.

Full video: