HARRY ROQUE, ITINURO BILANG MASTERMIND NG ‘PULBORON VIDEO’ PLOT NA GINAMIT PARA PABAGSAKIN ANG GOBYERNO

Ang mundo ng Philippine politics, na matagal nang nababalot sa intriga at mapangahas na mga akusasyon, ay muling niyanig ng isang matinding rebelasyon. Sa isang House Tricom hearing na tumalakay sa cybercrimes at laganap na fake news, lumutang ang pangalan ni dating Presidential Spokesperson, si Atty. Harry Roque, bilang utak sa likod ng kontrobersyal na “Pulboron video,” na sinasabing ginamit upang dungisan at tuluyang pabagsakin ang administrasyon ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr.

Ang nagbigay-liwanag sa iskandalong ito ay ang vlogger na si Pebbles Kunanan, na mas kilala sa tawag na “Talakera.” Sa pamamagitan ng isang sinumpaang salaysay (affidavit), detalyado niyang isinalaysay ang mga pangyayari na nag-uugnay kay Roque sa malisyosong bidyo—isang video na nauna nang pinabulaanan at sinasabing isang deepfake o sadyang minanipulang gawa. Ang pagtindig ni Kunanan sa harap ng komite ay hindi lamang isang simpleng testimonya; ito ay isang emosyonal na pagbabalik-tanaw sa isang pribadong pulong na naglantad ng isang balangkas ng destabilisasyon na ikinagulat ng marami.

Ang Lihim na Hapunan sa Hong Kong: Pagsisimula ng Pagbabalangkas

Nagsimula ang lahat sa isang hapunan sa Hong Kong, noong Hulyo 7, 2024, kasunod ng isang “Maisog Rally” na dinaluhan ng iba’t ibang kritiko ng kasalukuyang gobyerno. Ayon kay Kunanan, na isa sa mga naging tagapagsalita sa rally, ang hapunan ay dinaluhan ng iba’t ibang personalidad at vloggers, kabilang sina Atty. Glenchong, Doc Badoy, at si Attorney Harry Roque mismo.

Sa pagdating niya, inabutan na ni Kunanan ang mga bisita at ang mainit na pinag-uusapan: ang Pulboron video. Ayon sa kanyang salaysay, si Roque ang nanguna sa diskusyon at dito umano inilabas ang impormasyon na may hawak siyang larawan na umano’y nagpapakita kay Pangulong Marcos Jr. na gumagamit ng cocaine o “pulboron.” Bagamat nilinaw ni Kunanan na walang larawang ipinakita si Roque, sapat na ang kanyang pagbabanggit at ang naging daloy ng usapan upang ituro ang tila ayos na plano.

Ang pinakamalaking detalye sa kanyang testimonya ay ang seryosong pag-uusap tungkol sa estratehiya ng pagpapakalat. Napag-usapan umano kung paano ilalabas sa publiko ang larawan o video, at ang naglutang na mungkahi: dapat itong ilabas sa pamamagitan ng international media o mga foreign influencers upang mas maging “kapananiwala” at makakuha ng semblance of credibility. Ang tanong na “Bakit kailangan bigyan ng semblance of credibility ang pag-release nito?” ay tumugon sa hinala na ang materyal ay hindi totoo o “alanganin,” na kinumpirma mismo ni Kunanan sa kalaunan.

Ang Pahayag na Naglantad ng Intensyon: “Magaling Akong Magbagsak ng Gobyerno”

Bukod sa mga diskusyon tungkol sa estratehiya ng pagpapakalat, binanggit din ni Kunanan ang isa pang nakakabahala at nagpapatunay na pahayag ni Roque. Aniya, may sinabi si Roque na nagpapahiwatig ng kanyang kakayahan na magpatumba ng isang administrasyon: “Nagkamali sila. Magaling akong magbagsak ng gobyerno.”

Sa interpretasyon ni Kunanan, ang lahat ng pag-uusap tungkol sa video ay “parte [iyon] ng plano ng gusto nilang pabagsakin ang presidente.” Malinaw na iginuhit ang linya: ang Pulboron video, kasama ang planong pagpapakalat nito, ay direktang taktika upang idiin at pabagsakin ang kasalukuyang gobyerno, na pinamumunuan umano ni Harry Roque. Ang alegasyong ito ay naglalagay ng usapin ng fake news sa konteksto ng pambansang seguridad at destabilisasyon.

Ang Sumpa ng Deepfake: Raw at Enhanced Version

Nagbigay-diin din si Kunanan sa manipulasyon ng video. Sa kanyang pahayag, mayroong “raw version” at “enhanced version” ng Pulboron video. Paliwanag niya, ang raw version ay malabo at hindi madaling makita, at higit sa lahat, hindi talaga kamukha ni PBBM ang nasa bidyo. Ang enhanced version naman ay sadyang nilinaw at in-edit upang manipulahin ang itsura ng taong nasa eksena, na nagpapatibay sa konklusyon ng House Committee, PNP Cyber Crime Office, at NBI na ang video ay peke o deepfake.

Ang pag-amin na ito ng sadyang pagbabago sa video, ayon sa kritikal na pananaw ni Kunanan, ay nagpapalabas na “planado ang pagpapakalat ng video para makapanira kay ah PBBM.” Ang kanyang motibasyon sa pagtindig sa komite ay simple at emosyonal: “Para itama po ang mali.”

Si Roque, ang Aktibong Aktor at ang Pagdating ni Maharlika

Hindi lang sa Hong Kong nagtapos ang koneksyon ni Roque sa isyu. Matapos ang Hong Kong dinner, lumabas ang video sa isang rally sa Vancouver, Canada. Ayon kay Kunanan, bagamat wala siya sa Vancouver, nalaman niya ang pagpapakalat dahil naka-live ang kaganapan at ito ay naging trending. Higit pa rito, makikita sa video clip na iniharap sa komite na si Attorney Harry Roque mismo ang nasa entablado at nangunguna sa rally. Ang kanyang aktibong presensya at pagbibigay-pahayag ay nagpapatunay na siya ay “isa sa mga pangunahing personalidad sa rally kung saan inilabas ang pulboron video.”

Nagkaroon din ng kumpirmasyon ng koordinasyon sa mga vlogger. Ayon kay Kunanan, si Maharlika, isang vlogger na kaibigan niya at kasama sa kampanya kontra-Marcos noon, ay nagpadala sa kanya ng mensahe bago pa man ito ipalabas sa publiko. Sabi ni Maharlika, may video at naka-green na damit si PBBM, at hinikayat siya na “sakyan ko na lang” ang isyu. Ito ay nagpapakita ng pre-knowledge at estratehikong pagpaplano sa pagitan ng mga personalidad na sangkot sa pagkakalat.

Ang Depensa at Pambabatikos ni Harry Roque: Pagsagip sa Asylum Case

Hindi nagpatinag si Harry Roque sa mga akusasyon. Sa kanyang sariling pahayag na isiningit sa pagdinig, mariin niyang pinabulaanan ang testimonya ni Kunanan.

Una, inamin niyang siya ang nagbayad para sa Hong Kong dinner, ngunit iginiit niya na ito ay isang simpleng get-together lamang ng mga nagsalita sa rally, at hindi ito isang pribadong pulong na nagbalangkas ng kudeta. Binale-wala niya ang bigat ng pagbabayad, aniya, “Hindi naman masyado mahal ‘yun kasi hindi naman private room ‘yun no.”

Ipinagtanggol din ni Roque ang sarili laban sa akusasyon ng pagpapakalat. Sinabi niya na ang Pulboron video ay “lumulutang na yan” bago pa man ang Hong Kong meeting. Ayon sa kanya, ang sinabi niya lamang ay may “secret informant” siya (na itinatago sa pangalang Maharlika) na may access sa video, at hindi siya mismo ang naglabas nito. Inakusahan pa niya si Kunanan, na tinawag niyang “Talakera” o “Boljakera,” ng pagsisinungaling dahil late itong dumating sa hapunan kaya hindi niya narinig ang buong usapan.

Ngunit ang pinaka-emosyonal na bahagi ng kanyang depensa ay ang atake sa motibasyon ni Kunanan. Nagpahayag siya ng pagkalungkot sa “360-degree turn” ni Kunanan, at inugnay niya ito sa posibleng pangangailangan sa buhay: “siguro talagang matindi pangangailangan dahil ang sabi nga niya ang talagang inaasahan lang niya panghanap buhay eh online selling sa internet.”

Sa huli, ipinahayag ni Roque ang kanyang “tuwa” sa pagdinig. Aniya, ang mga akusasyon at pagdinig na ito ay malinaw na nagpapatunay na siya ay “sinisisi” dahil sa Pulboron video, na isang malaking “bala” para sa kanyang asylum case sa The Netherlands. Dahil dito, ang pagdinig na inilaan upang idiin siya ay lumalabas na nagbigay lamang ng pormal at official na ebidensya ng kanyang pagiging “dinikdik” ng gobyerno, na nagpapalakas sa kanyang petisyon.

Pagtatapos: Ang Digmaan ng Naratibo at ang Panganib ng Fake News

Ang pagtutunggaliang ito sa pagitan ng testimonya ni Kunanan at depensa ni Roque ay nagpapakita ng isang malalim na krisis sa pagitan ng katotohanan at propaganda sa bansa. Sa isang banda, may isang seryosong akusasyon ng planadong destabilisasyon gamit ang minanipulang video, na kinumpirma mismo ng mga ahensya ng gobyerno bilang peke. Sa kabilang banda, may isang depensa na naglalarawan ng sarili bilang biktima ng pulitikal na pang-iipit, na ang pinaka-layunin ay pabulaanan ang isang politically-charged na isyu.

Sa huli, ang pagdinig ay hindi lamang tungkol sa isang video o isang hapunan. Ito ay tungkol sa kapangyarihan ng fake news na sirain ang isang tao at pabagsakin ang isang gobyerno. Ang tanong na nananatili ay hindi na kung peke ba ang video (dahil kinumpirma na ito), kundi: sino ang tunay na mastermind at ano ang magiging kapalit ng paghahanap ng katotohanan—ang posibleng parusa sa mga nagkakalat ng kasinungalingan, o ang pagbigay-proteksyon sa isang naghahanap ng kanlungan dahil sa pulitikal na gulo? Ang full article na ito ay naglalayong magbigay ng malalim at balanse na pagtingin sa mga magkasalungat na naratibo, na nag-iiwan sa publiko upang sila na mismo ang maghusga sa gitna ng digmaan ng katotohanan at kasinungalingan.

Full video: